“СЕН” ҲАМ, “СИЗ” ҲАМ БИР ОҒИЗДАН ЧИҚАДИ

"Сен” ҳам, "сиз” ҳам бир оғиздан чиқади”, деган иборанинг замирида улкан маъно бор. Чинданда яхши гап ҳам, ёмон гап ҳам бир оғиздан чиқади. Лекин ҳаётда одамлар билан доимо хуш муомалада бўлишга, бир-бировга яхши тилаклар айтишга не етсин!

Афсуски ҳаётда баъзан бунинг тескарисига ҳам дуч келамиз. Менинг ушбу мақолани ёзишдан мақсадим ҳам ўзим яқинда дуч келган, менинггина эмас, кўпчиликнинг кўнглини хира қилган бир воқеани айтиб бериш.

Ўша куни Нукусдан Манғитга қатнайдиган "Газель” русумли машинага чиқдим. Ўриндиқлар орасида амударёликларнинг полиз маҳсулотларини Нукус бозорига сотиш учун солиб олиб келган идишлари, қилган харидлари жой олган сумка-ю қоплар турарди.

Кун жуда иссиқлиги учун йўловчилар тинмай елпинишар, машина йўлга тушақолса, дея бетоқат бўлишарди.

- Ҳайда ўғлим, мана ҳамма ўриндиқлар банд бўлди, - деди ўрта яшар киши ҳайдовчи йигитга. У келиб машинасидаги йўловчиларни санаб чиқди-да яна нари кетди. Шу орада яна икки аёл келди ва машина ўриндиқлари банд бўлгани учун ўртага қўйилган ёғоч курсиларга жойлашди. Ҳайдовчи йигит эса ҳамон пастда, машинасига йўловчи чақириш билан банд эди.

- Тавба, - деди буни кўрган кекса аёл, - эндигисини машинангнинг томига ўтирғизасанми? Тўлди-ку ахир, ҳайдай қол!

Аёлнинг гапидан ҳайдовчига гўё ток ургандай бўлди:

- Мамишка, бир ўринда ўтирибсизма, ўтираберинг-да, – деди ўшқириб. - Минг хил тўловим бор менинг. Зиёд одам олмасам, харажатларини кўтармайди. Билмаган ишингизга аралашмангда.

Ўз фарзанди тенги ҳайдовчининг зардаси аёлга оғир ботди.

- Ҳамма машиналар кўтараяпти харажатини.  Сен нафсингни тиёлмаяпсан, - деб тўнғиллади аёл деразадан ташқарига қараб.

Хуллас, яна икки-уч йўловчи мингач, машинамиз Манғитга йўл олди.

Менга негадир йўл адо бўлмаётгандай, вақт жуда имиллаб ўтаётгандай туюлди. Кекса аёлга, барча йўловчиларга беписанд қараган, одобсизлиги шундоққина кўриниб турган ҳай-довчини жуда ёмон кўриб кетдим. Ахир у онахонга ўзбекона урф-одатларимизга кўра хушмуомалалик билан:

- Ҳозир, онахон, ҳозир ҳайдайман, - деб қўяқолса ҳам бўлар эди-ку. Шу қўпол гаплари ўрнига бир оғиз ширин сўз билан тинчлантириб қўйса бўларди-ку, шундай эмасми?

Ёмон муомаласи сабаб ҳайдовчини фақат мен эмас, барча йўловчилар ҳам ёмон кўриб қолишди, назаримда. Ўзининг одобсизлиги одамларда қандай нохуш таассуротлар қолдирганини ўша ҳайдовчи киши ҳеч ўйлаб кўрдимикан? Гўзал хулқ-атвор кишига зийнат бағишлашини ҳис қилармикан? Яхши муомала наҳот шунчалар мушкул иш бўлса?

Севара КАМОЛОВА, Холимбег овули.