Маҳаллий бюджет ижроси: даромад, ер ва мол-мулк солиқларида барқарор ўсиш кузатилмоқда
Мамлакатимизнинг иқтисодий барқарорлиги ва ижтимоий соҳаларнинг ривожланиши бевосита давлат бюджетига йўналтирилаётган маблағларнинг ҳажми ҳамда уларнинг ўз вақтида ундирилишига боғлиқ. Шу ўринда, жойларда солиқ маъмурчилигини такомиллаштириш бўйича олиб борилаётган тизимли ишлар, рақамлаштириш жараёнлари ҳамда фуқароларимизнинг солиқ маданияти тобора ошиб бораётгани ўз натижасини кўрсатмоқда. Жорий йилнинг ўтган даври мобайнида маҳаллий тушумлар бўйича белгиланган режаларнинг ортиғи билан бажарилаётгани фикримизнинг яққол далилидир.
Хусусан, 2026 йилнинг дастлабки 7 ойи якунларига кўра, бюджет тушумлари бўйича белгиланган кўрсаткичлар сезиларли даражада ошди. Давлат бюджетига мазкур давр учун 42,8 миллиард сўм миқдоридаги тушум режаси белгиланган эди. Амалга оширилган мақсадли чора-тадбирлар натижасида жорий йилнинг 1 август ҳолатига кўра, бюджетга жами 48,3 миллиард сўм маблағ ундирилди. Бу эса белгиланган режанинг 112,8 фоизга бажарилганини ва ҳудуд ривожи учун қўшимча молиявий манбалар яратилганини англатади.
Агар бу кўрсаткичларни ўтган йилнинг мос даври билан таққосласак, ўсиш динамикаси янада ойдинлашади. Маълумот ўрнида таъкидлаш жоизки, 2025 йилнинг 7 ойи давомида давлат бюджетига жами 37 миллиард сўм ундирилган эди. 2026 йилнинг 7 ойида эса бу кўрсаткич 48,3 миллиард сўмга етиб, ўтган йилнинг шу даврига нисбатан тушумлар ҳажми 130,5 фоизга ошди.
Тушумларнинг таркибий қисмига эътибор қаратадиган бўлсак, жисмоний шахслардан ундириладиган солиқ турлари бўйича ҳам ижобий натижалар қайд этилаётганини кўриш мумкин. Масалан, 2025 йилнинг 7 ойида жисмоний шахсларнинг даромад солиғи бўйича бюджетга 3,5 миллиард сўм тушум қилинган. 2026 йилнинг дастлабки 7 ойида эса аҳолининг даромад солиғидан тушумлар ҳажми 4,9 миллиард сўмни ташкил этиб, ўсиш суръати 141,7 фоизга етди. Бу кўрсаткич фуқаролар бандлигининг таъминланаётгани ва расмий даромадларнинг ошиб бораётганидан далолат беради.
Шунингдек, жисмоний шахсларнинг ер солиғи бўйича ҳам кўрсаткичлар ижобий томонга ўзгарди. Ўтган 2025 йилнинг 7 ойида ушбу турдаги солиқдан 16,4 миллиард сўм маблағ ундирилган бўлса, 2026 йилнинг шу даврида бу рақам 19,2 миллиард сўмга етди ва бу кўрсаткич ўтган йилнинг мос даврига нисбатан 116,5 фоизни ташкил қилди. Бундан ташқари, мол-мулк солиғи бўйича ҳам тушумлар ортиб бормоқда. 2025 йилнинг 7 ойлик якунларига кўра, жисмоний шахсларнинг мол-мулк солиғидан 5,7 миллиард сўм тушум таъминланган бўлса, жорий 2026 йилнинг ўтган 7 ойи давомида ушбу йўналишда 7 миллиард сўм тушум таъминланиб, бу кўрсаткич ўтган йилнинг мос даврига нисбатан 122,7 фоизга бажарилди.
Хулоса қилиб айтганда, солиқ тушумларининг бу каби барқарор ва суръатли ўсиши давлатнинг иқтисодий қудратини мустаҳкамлайди. Энг муҳими, бюджетга йўналтирилаётган ҳар бир маблағ ҳудудларда муҳандислик-коммуникация тармоқларини яхшилаш, янги ижтимоий объектларни қуриш ва пировардида халқимизнинг турмуш фаровонлигини юксалтиришга хизмат қиладиган мустаҳкам пойдевор хизмат қилади.
Жаҳонгир Раҳимов, туман Солиқ инспекцияси бошлиғи.
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
