ОИЛА ВА НИКОҲ МУНОСАБАТЛАРИ

"Оила” – эр-хотинлик иттифоқига, қариндошлик алоқаларига, умумий хўжалик юритадиган эр ва хотин, ота-она ва болалар, ака-ука, опа-сингиллар, бобо-бувилар ва бошқа қариндошлар ўртасидаги муносабатларга асосланган кичик ижтимоий гуруҳ, жамиятнинг асоси, давлат қудратининг манбаи” дея таъриф берилган оилага "Маънавият – асосий тушунчалар изоҳли луғати”да.

Айни вақтда оила жамият ҳаётига ҳам таъсир этиб, фарзандни дунёга келтириш, уй-рўзғорда меҳнат қилиш, хўжалик юритиш, ёш авлодни тарбиялаб камолга етказиш каби қатор вазифаларни ҳам бажаради.

Оила мустаҳкам, тинч, фаровон ва соғлом бўлсагина жамият барқарор ривожланади.

Оиладаги соғлом муҳит, ота-она тарбияси орқали нафақат жамиятнинг бугунги куни, балки унинг истиқболи ҳам белгиланади.

Шу боисдан ҳам мамлакатимизда оила муқаддас саналади, соғлом оилалар барпо этилишига эътибор қаратилади.

Юртбошимиз ташаббуси билан жорий йилимизнинг "Соғлом она ва бола йили” дея номланишига мувофиқ қабул қилинган давлат Дастурида ҳам оилани, оналик ва болаликни муҳофаза қилиш тизимини такомиллаштиришга доир ғоят муҳим чора-тадбирлар мажмуи қамраб олинган. Асосий қонунимиз – Конституциямиздаги, Ўзбекистон Республикасининг "Оила” Кодексидаги оила тўғрисидаги ғамхўрликлар яна ҳам ривожлантирилган.

Маълумки амалдаги қонун ҳужжатларига мувофиқ никоҳ тузиш ихтиёрий ҳисобланади. Никоҳ тузилган кундан бошлаб, эр-хотин ўртасида оилавий мажбуриятлар пайдо бўлади. Бироқ буларни тушуниб-тушунмай, ота-она ё қариндошлар йўриғига кўра турмуш қураётган, тўйимиз ўтса бўлди-да, никоҳдан сўнг ҳам ўтаверамиз, деб ўйлайдиган ёшларимиз ҳам йўқ эмас. Қонуний никоҳдан ўтмасдан фарзандли бўлаётган, маълум муддат яшаб, ажрашиб кетаётган оилалар ҳам, афсуски, учраб турибди.

Биз ёшларга оила қуришни қонуний амалга ошириш лозимлиги хусусида кўп тушунтирамиз. Бироқ доим кутилган натижага эришолмаяпмиз.

Оилани қонуний асосда қуриш, яъни тўй кунида никоҳдан ўтиш  келин-куёвга, уларнинг ота-оналарига ҳам маълум маънода мажбурият юклайди, жиддийроқ қарашга ундайди. Қонуний никоҳ янги барпо этилаётган оиланинг тинч-осуда турмуш кечиришига сезиларли таъсир кўрсатади. Қолаверса, турмуш қураётган ёшлар ўз вақтида ФҲДЁ бўлимига мурожаат қилишса, никоҳдан олдинги  тиббий кўрикдан  ўтиб, бир-бирининг соғломлиги ҳақида ҳам маълумотга эга бўладилар. Бу келгуси-да оилада соғлом фарзандлар  дунёга келишига замин яратади.

Шундай экан, оила ва никоҳ масалаларига енгил-елпи қарамаслик, оилани қонуний асосда бунёд этиш лозим.

туман ФҲДЁ бўлими инспектори.