ФУҚАРОЛАР МАНФААТИ – ДАВЛАТ ҲИМОЯСИДА

Барчамизга маълумки, 2016 йил 12 октябрь куни Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг "Ўзбекистон Республикаси Конституцияси қабул қилинганлигининг йигирма тўрт йиллиги муносабати билан Амнистия тўғрисида”ги қарори қабул қилинди.

Инсонпарварлик, бағрикенглик ва кечиримлилик тамойиллари асосида қабул қилинган ушбу қарорда асосий эътибор амнистия тўғрисидаги қарорга асосан асосий жазодан озод этилувчи шахслар, тайинланган жазо чоралари қисқартирилувчи шахслар, ушбу қарор таъсирига тушмайдиган шахслар, амнистия тўғрисидаги қарорни қўллаш тартиби ва муддатлари тўғрисида, амнистия тўғрисидаги қарорга асосан жазодан озод этилган шахсларнинг ижтимоий кўникмаларини ташкиллаштириш, уларни иш билан таъминлаш, соғлиқни сақлаш ва бошқа турдаги ижтимоий ҳимояни таъминлаш билан боғлиқ чораларнинг кўрилишига қаратилган.

Жумладан, ушбу қарорнинг 1-бандида кўрсатилган маҳкумлар, яъни аёллар, жиноят содир этган вақтда 18 ёшга тўлмаган шахслар, 60 ёшдан ошган эркаклар, чет давлатлар фуқаролари ҳамда Амнистия тўғрисидаги Қарор кучга киргунга қадар қонунда белгиланган тартибда I ёки II гуруҳ ногиронлари, шунингдек сил касаллигининг фаол шаклига чалинган (диспансер ҳисобидаги 1- ва 2-гуруҳ) деб эътироф этилган шахслар жазодан озод этилади.

Лекин, ушбу банднинг амал қилиши Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексининг 167- ва (ёки) 168-моддасида назарда тутилган жиноятни содир этган ва етказилган моддий зарарни тўлиқ қопламаган, Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексининг 104-моддаси учинчи қисми «д» бандида назарда тутилган, шунингдек ўта оғир жиноятни содир этган шахсларга, таъқиқланган ташкилотлар фаолиятидаги иштироки, улар таркибида тинчлик ва хавфсизликка қарши ёки жамоат хавфсизлигига қарши жиноятлар содир этганлиги учун ҳукм қилинган шахсларга нисбатан татбиқ этилмайди.

Шунингдек, қарорнинг 2-, 3-, 4-, 5-, 6-, 7- ва 8-бандларида ҳам Ўзбекистон Республикаси Жиноят Кодексининг тегишли моддаларига асосан маҳкумларнинг жазодан озод этилиши ёки ушбу бандларнинг амал қилиши ўта оғир жиноятни содир этган шахсларга, таъқиқланган ташкилотлар фаолиятидаги иштироки, улар таркибида тинчлик ва хавфсизликка қарши ёки жамоат хавфсизлигига қарши жиноятлар содир этган шахсларга нисбатан татбиқ этилмаслиги кўрсатилган.

Қарорнинг 9-бандида Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг тегишли қўмита ва комиссиялари ушбу Қарорнинг қўлланилиши тартиб-таомилларининг очиқ-ошкора амалга оширилишини таъминлаш устидан бевосита сенаторлар, депутатлар, фуқаролик жамияти институтлари ва оммавий ахборот воситалари иштирокида таъсирчан парламент ва жамоатчилик назоратини ташкил этиш белгиланган.

Қарорнинг расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга кириши ва уч ой мобайнида ижро этилиши лозимлиги белгилаб ўтилган.

Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатининг "Ўзбекистон Республикаси Конституцияси қабул қилинганлигининг йигирма тўрт йиллиги муносабати билан Амнистия тўғрисида”ги Қарорининг ижросини таъминлаш бўйича фуқароларнинг ҳуқуқ ва қонун билан қўриқланадиган манфаатларини ҳимоя қилиш биз учун ҳар доим устувор вазифа бўлиб қолмоғи лозим.

Ф.АЛЛАМБЕРГЕНОВ,

туман прокурори, адлия маслаҳатчиси.

(Фото - http://navoiy.uz)