ҲУҚУҚ ВА ЭРКИНЛИКЛАРИМИЗ КАФОЛАТИ

Ўзбекистон Республикасининг Биринчи Президенти Ислом Каримовнинг бевосита раҳбарлигида 1992 йилда қабул қилинган мустақил Ўзбекистон Республикаси Конституцияси Ватанимиз тараққиётида янги даврни бошлаб берди. Бош қомусимиз қабул қилинган кун – Ўзбекистон Республикаси Конституцияси куни, умумхалқ байрами деб эълон қилинди. У халқимизнинг истиқлол ва озодлик учун олиб борган машаққатли кураши натижаси, миллий манфаатларимиз ва интилишларимизга асосланган ва халқаро ҳуқуқ нормалари билан қиёсланган муҳим манба бўлди.

Ўзбекистон Республикаси Конституцияси бугунги кунда ҳаётимизда қандай улкан, ҳал қилувчи ўрин тутаётгани барчага маълум. Таъкидлаш жоизки, ҳаётимиз қомуси бўлмиш Конституциямиз биз учун янги давлат ва жамият қуришнинг энг муҳим принцип ва мақсадларини, вазифа ва нормаларини белгилаб берди.

Тарих зарварақларига ёзилган Конституциямизда муҳрлаб қўйилган мақсадларимиз ва принципларни амалга ошириш йўлидаги узлуксиз давом этадиган, ҳаётимизни кундан-кунга фаровон, эркин ва озод қиладиган жараён айни ҳақиқатлигини даврнинг ўзи кўрсатиб турибди.

Юртимизда амалга оширилаётган кенг кўламли ўзгаришларнинг ҳал қилувчи омили сифатида одамларимизнинг онгу тафаккурида рўй бераётган туб ўзгаришлар, уларнинг ён-атрофдаги воқеаларга муносабати, дахлдорлик ҳисси, сиёсий фаоллиги ва фуқаролик позицияси тобора ўсиб бормоқда. Албатта, демократик давлат ва фуқаролик жамиятини қуриш йўлида конституциямизнинг энг муҳим принципларидан бири, «ўзбек модели» деб ном олган янги жамият барпо этишнинг 5 принципидан бири – қонун устуворлиги ва қонунчиликка риоя қилишдир. Давлатимизнинг биринчи Президенти Ислом Каримов таъкидлаганларидек, Конституциямизда илгари сурилган бош мақсадимиз – фақат ҳуқуқий демократик давлат эмас, балки адолатли жамият қуришдир.

Конституциянинг устуворлиги яна шунда намоён бўладики, унга нафақат шу давлат фуқаролари, балки давлатнинг ўзи ҳам риоя қилиши керак. Ҳуқуқ ва давлат ўзаро боғлиқ бўлгандагина жамиятда конституция ва қонунлар устуворлиги таъминланади.

Конституциянинг яна бир муҳим жиҳати шундаки, у асосий ғояларни мустаҳкамлайдиган сиёсий-ҳуқуқий ҳужжат сифатида муайян тарзда шахс тафаккури ва дунёқарашининг шаклланишига таъсир кўрсатади. Юртимиз Конституциясида ҳам замонавий демократик давлатлар конституцияси каби барчанинг қонун олдида тенглиги, шахснинг давлатга нисбатан устуворлиги, давлатнинг инсон ва жамият фаровонлиги учун хизмат қилиш мажбурияти каби инсонпарварлик тамойилларига катта аҳамият берилган. Хусусан, Конституциянинг 14-моддасида "давлат ўз фаолиятини инсон ва жамият фаровонлигини кўзлаб, ижтимоий адолат ва қонунийлик принциплари асосида амалга оширади", деб қайд этилган. Ўз ўрнида ушбу мезонларни жамоатчилик онгига сингдириш ҳар бир фуқаронинг қонунларга ҳурмат билан муносабатда бўлишини шакллантиришга кўмаклашади, дейиш мумкин.

Яна бир муҳим жиҳат шундан иборатки, конституциявий-ҳуқуқий тартибга солиш давлат-ҳуқуқ меъёрларини яратиш билан чекланиб қолмайди. Ушбу меъёрларнинг яратилиши ягона мақсад эмас, балки улар жамоатчилик ҳамда тегишли давлат органлари фаолиятига татбиқ этиш учун мўлжалланган.

Мустақил Ўзбекистон Конституцияси қабул қилинганидан буён ўтган 24 йил мобайнида унинг қоидалари ҳаётга изчил жорий этиб келинмоқда. Улкан меҳнатлар эвазига яратилган Бош қомусимиз абадул-абад нафақат демократик тараққиётимизнинг кафолати, балки ижтимоий ҳаётимизда содир бўлаётган улкан ўзгаришларнинг ҳуқуқий асоси бўлиб хизмат қилади, чунки унинг бош ғояси инсонпарварлик, фуқароларнинг озод мамлакатда эркин ва фаровон ҳаёт кечиришлари учун шарт-шароит яратишдан иборатдир.

Жолдасбай Абдижамилов,

Олий Мажлис Қонунчилик палатаси  депутати,

Аграр ва сув хўжалиги масалалари қўмитаси аъзоси.

(Фото - ЎзА)