ИНСОН ШАЪНИ ВА ОБРЎСИ ХАММА НАРСАДАН УЛУF
Ҳаёт – инсон билан, унинг интилишлари, орзу-умидлари, яратувчанлиги билан гўзал. Ана шу гўзалликнинг дахлсизлигини таъминлаш, инсоннинг тинч-осойишта, бахтиёр ҳаёт кечириши учун зарур ҳуқуқий асосларни яратиш бизнинг мамлакатимизда давлат сиёсатининг устувор йўналиши ҳисобланади. Чунки инсон тўлақонли бахтиёр, фаровон ҳаёт кечирсагина оилалар тинч, авлодлар баркамол бўлади. Оила бахтиёр бўлса, авлодлар ақлли, заковатли, Ватанда барқарор ривожланиш бўлади.
Мустақиллик йилларида, агар эътибор берган бўлсангиз, инсоннинг шаъни, обрў-эътибори, шахсий ҳаётига доир барча ҳуқуқ ва эркинликлари борасидаги ҳуқуқий асослар янада такомиллаштирилди. Инсон қадр-қиммати жойига қўйилди. Мустабидлик давридаги инсон шаънига қилинган тажовузлар (қатағон йилларидаги камситиш, хўрлаш, ўлим жазосига ҳукм этиш), туҳматлар уюштириш орқали инсон обрўсини тўкиш (машъум "пахта иши”) каби ноҳақликларга чек қўйилиб, ҳар бир фуқаронинг шахс сифатида шаклланиши, ўз ери, ўз мулкига эгалик қилиб, озод ва ҳур яшаши учун кафолатли ҳуқуқий асослар яратилди. Ўзбекистон Республикаси Конституцияси – инсон ҳаётининг барча жабҳаларини қамраб олувчи кафолатли ҳуқуқий Қомус халқимиз ҳаётидан муносиб ўрин олди.
Хусусан, Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 27-моддасида: "Ҳар ким ўз шаъни ва обрўсига қилинган тажовузлардан, шахсий ҳаётига аралашишдан ҳимояланиш ва турар жойи дахлсизлиги ҳуқуқига эга”, эканлиги мустаҳкамлаб қўйилган. Бундан ташқари, ушбу моддага кўра "Ҳеч ким қонун назарда тутган ҳоллардан ва тартибдан ташқари бировнинг турар жойига кириши, тинтув ўтказиши ёки уни кўздан кечириши, ёзишмалар ва телефонда сўзлашувлар сирини ошкор қилиши мумкин эмас”.
Демак, бундан кўринадики, фуқаро ўз оиласи билан тинчгина яшаётган ҳовли-жойга четдан кимдир ўзбошимчалик билан кириб келишига ва ҳовли-жой юзасини, уй ичкарисини бесабаб текширувдан ўтказишига, уй-жой эгасининг нафсониятига тегишга асло йўл қўйилмайди. Чунки мамлакатимизда инсон қадр-қиммати, ор-номуси, унинг ўзига ва оиласига тегишли барча ҳақ-ҳуқуқлари дахлсизлиги Бош Қомусимизда юқоридаги модда орқали кафолатлаб қўйилган.
Мамлакатимиз фуқаролари мустақил шахслардир. Улар Ўзбекистон фуқароси сифатида мамлакатимизнинг ҳудудида бир жойдан иккинчи жойга кўчиб ўтиши, агар бошқа Республикаларда яшаётган бўлса, Ўзбекистонга бемалол келиши ёки кетиши мумкин. Яъни, қариндошлик ришталари билан боғланган фуқаролар бўлса, бемалол қонуний асосда Ўзбекистонга келиб-кетиши ҳам Конституциямизда ўз аксини топган. Яъни, Конституциямизнинг 28-моддасида: "Ўзбекистон Республикаси фуқароси Республика ҳудудида бир жойдан иккинчи жойга кўчиш, Ўзбекистон Республикасига келиш ва ундан чиқиб кетиш ҳуқуқига эга” эканлиги белгилаб қўйилган.
Бундан кўринадики, Конституциямизнинг ҳар бир моддаси ва ҳар битта банди инсон қадр-қимматини улуғлаш, унинг орзу-ниятларини рўёбга чиқариш, жамиятдан рози, бахтиёр ва фаровон яшаши учун хизмат қилади. Чунки юқорида таъкидлаганимиздай, ҳаёт гултожи бўлган – инсоннинг фаровон турмуш тарзи, орзу интилишларининг рўёби, ҳуқуқ ва манфаатларининг устуворлиги бевосита мамлакат тараққиётига дахлдордир. Бу дахлдорлик Бош Қомусимиз орқали халқимиз ҳаётида ҳақиқий ифодасини топмоқда.
Робия
ЙЎЛДОШЕВА.
(Фото - http://mahallagzt.uz)
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
