НАВРЎЗ БАЙРАМИ ШОДИЁНАЛАРИ

Дунёда бири-бирини такрорламайдиган байрамлар кўп. Бу байрамлар билан боғлиқ анъана-ю удумлар, урф-одатлар бисёр. Лекин тарихи қадим Авестодан ҳам олисларга бориб тақаладиган асл миллий байрамимиз – Наврўзи олам ўзининг мазмун-моҳияти, ҳатто ҳаётимизга кириб келадиган санаси – вақти билан дунё байрамларидан ўзгача. Табиат ва коинотда рўй берадиган мўъжизавий жараён – тун билан куннинг тенглашуви билан она заминда бедорлик – уйғониш бошланган дамларда ҳаётимизга бири-биридан фусункор, оромбахш лаҳзаларни бахш этиб кириб келади Наврўз!

Туманда Наврўз сайли (фотогалерея)

Наврўзи оламнинг ташрифини халқимиз бир-бирларига самимий табриклар, ҳадялар ила қарши олишларида оламжаҳон ҳикматлар мужассам. Ана шу ҳикматлар кўнгилларни ўстиради, инсоннинг қадр-қимматини баланд қилади. Ўзаро меҳр-оқибат, мурувват, миллатлараро тотувлик, қон-қардош ва қариндошлик туйғулари мужассам бу ҳикматлар моҳиятида!

Она Ватанга Наврўзи олам келди. Она Ер кўксига тушган илк баҳор ёмғири шивиридан майсалар уйғонди! Наврўз саболари базмидан шодон боғларда куртаклар уйғонди! Замин кўксидаги иссиқ ҳовурни сезган қадамлар тезлашди, Наврўзни соғинган дилларга меҳнат, яратиш ишқи тушди! Кўҳна далаларга элтувчи йўллар бугун оддий дала йўли эмас, улар ризқ-рўз, қут-барака, насиба йўллари! Табиат – бедор, деҳқон – бедор, она юрт – бедор!

Бугун Амударё туманим меҳнаткашлари меҳнат тақвимидаги Янги кун – Наврўзи айём сайлига чиққан. Уйғониш, меҳр-муҳаббат, мурувват ва оқибат, тотувлик, яшнаш-яратиш ва яшариш фаслининг барча жозибасини ўзида намоён этган Наврўз тантаналари қадим ва ҳамиша навқирон Манғит элига янада кўркамлик бахш этган "Халқ билан мулоқот ва инсон манфаатлари йили”га монанд байрамона тадбирлар, халқ сайиллари Амударё туманининг барча овул ва маҳаллаларида "Ўзбекистон – умумий уйимиз!” шиори остида бошланиб, 20 март куни Манғит шаҳрида давом этди. Тумандаги истироҳат боғи ниҳоятда санъаткорлик билан безатилди. "Хуш келибсиз!”, "Наврўз байрамингиз муборак бўлсин!” "Ассалом, Наврўзи олам!” "2017 йил халқ билан мулоқот ва инсон манфаатлари йили!” шиорлари, ранг-баранг гуллар, камалаклар, арғимчоқлар, баҳор қушлари, халқ ҳунармандчилиги намуналари билан безатилган ҳар иккала сайилгоҳ ҳам одамлар билан гавжум бўлди.

Ўзбекона атлас-у адрас кўрпачалар, туркман гиламлари тўшалган супаларда савлат тўкиб ўтирган туркман овуллари ва маҳаллалардан ташриф буюрган нуроний отахон-у онахонларнинг қувончлари чексиз. Наврўз сабаб бир-бирлари билан кўришган ўзбек, қозоқ, қорақалпоқ ва туркман биродарларнинг тилларида шукрона!

Бобомерос удумлардан, урф-одатлардан сўз очишиб, ип йигириб, гулдор қуроқлар тикиб ўтирган момолар жўшиб-жўшиб лапарлар айтишади. Ўзбекча, туркманча, қозоқча-ю қорақалпоқча янграётган лапар-у ўланлар мазмунида ҳам шукроналик, меҳр-оқибат, тотувлик ва мурувват туйғулари тараннуми!

Сайилгоҳлардаги болалар майдончаларида эса турли халқ ўйинлари, қиз-у келинчакларнинг ҳалинчак учиб шодланишлари дилларга сурур бағишлайди.

Амударё азал-азалдан ҳунармандлар ва тадбиркорлар юрти. Бири-биридан кўркам расталардан жой олган халқ ҳунармандчилик, Аму элининг лаззатли ва қувватбахш миллий таомлари кўргазмалари, савдо ярмаркалари, энг намунали хонадонлар бекалари томонидан ўта назокат билан безатилган байрам дастурхонлари кўрган кўзни қувонтириб, қалбларда ҳавас уйғотади.

Амударёлик фермерларнинг Наврўз кунларидаги саховатпешалиги байрам сайлига чиққан юртдошларимизгагина эмас, балки меҳмонларга ҳам олам-олам завқ бағишлади.

Фермерлар томонидан ташкил этилган қишлоқ хўжалик маҳсулотлари кўргазмасидан боғларидан ҳозиргина узилгандай олма-ю узумдан тортиб қовун-тарвузлар, ошқовоғ-у асал дейсизми, энг сара сабзавот маҳсулотларигача жой олган. Деҳқон-фермерлар ҳиммати ила дошқозонларда дамланган палов, фақат манғитлик онажонлар меҳр-ихлоси ила қип-қизариб пишган, дастурхонларнитўлдирган қат-қат патирлар, юпқа нон-у чўраклар, туркман эжежонлар пазандалик санъати маҳсули бўлган чалпак ва тўғрамалар тотидан кўнгиллар ҳайратда!

Наврўз сайли туман маданият бўлими томонидан тайёрланган театрлаштирилган байрам томошалари билан бошланди. Анъанавий "Чорлов” мусиқаси билан бошланган Наврўз сайлида дилларда жўшқинлик, яшнатиш ва яратиш ҳиссини уйғотгувчи бири-биридан латиф шеърлар, Наврўзи мадҳ этувчи куйлар янгради.

Байрам табриклари Наврўзни мадҳ этувчи куй-қўшиқларга уланиб кетди. Амударё туман маданият бўлими томонидан тайёрланган театрлаштирилган "Хуш келибсиз, Наврўз сайлига!” шиори остидаги "Ассалом Наврўз!” дастуридан жой олган "Учқун” ашула ва рақс халқ ансамбли, "Офарин” фолкьлор-этнографик халқ жамоаси, "Жайхун мўъжизаси” анъанавий халқ жамоаларининг чиқишлари, туман маҳаллаларидаги, ўқув муассасалари ҳамда овуллардаги ҳаваскорлик жамоалари аъзолари, эстрада хонандалари томонидан ижро этилган янги куй ва оҳанглар, қадимий қўшиқлар амударёлик санъаткорларнинг маҳоратларини яққол намоён этди. Бу ижроларда туман халқига хос бўлган мумтоз наволар, аскиячилик ҳамда масхарабозлик санъати ва турли расм-русумлар ўз аксини топди. Спорт ўйинлари, дорбозларнинг чиқишлари, қўчқор уриштириш, хўроз уриштириш, арқон тортишиш каби анъанавий халқ ўйинлари Наврўз сайлига янада гўзал жозиба бахш этди.

Манғит шаҳри марказидаги Истироҳат боғи эса шу куни болажонларнинг қувонч ва шодликларига тўлди. Варраклар, турли-туман шарлар учириб шодланган болажонлар истироҳат боғидаги ҳалинчакларда, митти автомобиллар пойгасида ўйнаб, ҳузур қилдилар. Санъаткорлик билан ишланган турли эртак қаҳрамонлари, Деҳқон бобо ва Баҳорой сиймоларида Аму элига хос бўлган меҳнаткашлик ва фидойиликни ўз кўзлари билан кўриб, ҳис қилган болажонлар қалбларида Наврўзи олам билан муштарак халқ анъана-ю урф-одатларига чексиз меҳр уйғонди.

Истиқлолнинг яна бир янги, табаррук тонги – Наврўз айёми сайлига чиққан амударёлик нуронийларни Амударё тумани ҳокими Султонбой Йўлдошев қизғин муборакбод этди. Туман ҳокими азалий бобомерос қадриятларимизни ўзида мужассам этган Наврўз байрами ва у билан боғлиқ урф-одат ва анъаналарнинг халқимиз ҳаётида тутган ўрни ҳақида гапириб, бу йилги байрамолди тадбирларининг бугун, яъни 20 март куни чинакам халқ сайлига айланганини, халқимизнинг руҳиятидаги жўшқинлик ва қувонч, албатта бошланаётган янги меҳнат фаслига, янги ният ва режаларимизга қанот бағишлашини қувонч билан таъкидлади.

Қадим ва ҳамиша навқирон Амударё элига, қадим Жайхун соҳилларига Наврўз беқиёс шодликлар, қалбларга яшариш, яратиш завқини бошлаб келди. Омон-омонлик, бағрикенглик, тотувлик, меҳр-оқибат ва мурувват, қут-барака байрами – Наврўз сайли Амударё элининг ҳар бир гўшасида, ҳар бир хонадонида, ҳар бир кўнгилда бутун гўзаллигини кўз-кўз этиб, жўшқинлик билан бўй тиклади. Ҳар бир тонг ана шу жўшқинлик, ана шу завқ билан бошланди, ҳар бир кун Наврўздан тафт олди. Наврўзи олам муборак, азизлар!

Робия ЙЎЛДОШЕВА.