НЕНИКИ ХОР ТУТСАНГ...
(Воқеий ҳикоя)
Фазилат келин бўлиб тушган хонадон унчалик катта эмасди. Қайнона-қайнотаси, эри, ўзи ва ўзидан катта овсинининг бир ўғил, бир қизи.
Фазилат бу оилага келин бўлиб тушганидан сўнг икки ойча вақт ўтгач, қайноғаси ва овсини қайнонасининг қистови билан Россияга, ҳовли учун пул топишга кетишди. Овсини Марям аввал бу гапни эшитганида "йўғ-э... мен болаларимни ташлаб... қандай қилиб... ” деди юраги дов бермай.
Кейинчалик қайнонаси болаларингга ўзим қарайман, овсининг қарайди. Сизлар, ана, пахсаси тикланган ҳовлингизни эпақага келтириб олишга ҳаракат қилинглар, – деди қатъий. Бечора аёл оиланинг қарорига қарши чиқолмай, эрига эргашиб мусофир юртга кетганига ҳам уч ойдан ошиб кетди.
Фазилат шу ҳақда ўйлаганида туппа-тузук муаллим ўғли, келинини мўмай пул умидида ўзга юртга юборган қайнонасига, унинг шундай қарорини маъқуллаб турган қайнотасига ҳайрон қолади. Кейин "менга нима” дейди ўзича. Ҳа-да, унга нима. Мўл-мўл пул топиб келишса, қайтанга унга яхши, тезроқ ҳовлисини таъмирлаб олиб, кўчиб кетишади, бу ҳовлида кенг уйнинг келинчаги бўлиб ўзи қолади. Фақат... фақат унга бири олти, бири тўрт яшар болаларнинг ош-овқатини бериш, уст-бошини ювишлар унчалик ёқмайди. Қайнона, қайнота борди-келдилар, томорқа, мол ташвишларидан ортмайди, болаларни едириб-ичириб, қараш унинг зиммасида. Фазилат шунинг учун болаларга қаттиққўллик қилади, овқатни тўкмай ейишни, уйни ивирситиб ташламасликни қаттиқ талаб қилади. Кўнмасалар, дўқ уриб қўрқитар, бу ҳақда ҳеч кимга айтмасликни топширарди. Бироқ, бола – бола-да, доим ҳам Фазилатнинг айтгани бўлавермасди. У бунинг ҳам иложини топди: чол, кампир йўқ пайтларда овқат бермай қўйди.
Орадан йиллар ўтди.
Фазилатнинг пул топгани кетган қайноғаси ва овсини уч йилча шу ёқларда қолиб кетди. Тез-тез қўнғироқлашиб турса-да, болалар уларни жуда соғинишган, соғинч аламидан тобора асабий, одамови бўлиб боришар, улғайгани сари Фазилатнинг жиловидан чиқиб боришарди.
Бутун оила жамул-жам бўлишганида Фазилат болаларга ўзини жуда ғамхўр кўрсатишга уринса-да, ҳеч ким йўқ пайтларда уларни чўридай ишлатиб, аламини олиб оларди. Уни бундан ҳам ортиқ қийнаётган муаммо – бўйида бўлмаётгани эди. Назарида бунга ҳам овсинининг ўғил-қизи айбдордай, уларга заҳрини сочиб, аламини улардан оларди.
Бугун Фазилат ҳар кунгидан ҳам эрта турди. Дўхтирларнинг эмлашлари натижа бермагач, қайнонаси қистови билан Тошкентга, малакали дўхтирлар кўригидан ўтиб келгани эри билан пойтахтга жўнаяпти. У йўлхалталарини тайёрлаб бўлиб, одатдагича ҳовлига, улкан ўрик тагидаги супада турган хонтахта устига нонушта тайёрламоқчи бўлди. Супада ака-сингил бамайлихотир ухлаб ётишарди. Уларнинг болаларча беғуборлик акс этиб турган маъсум чеҳраларига қараб Фазилатнинг илк бор кўнгли юмшади, илк бора шу болалар ўзиники бўлишини жуда-жуда истади. Ота-она меҳрига ташна болаларни койиб, дағдаға қилиб, ўзига ортиқча юк, деб ҳисоблаганларига илк бор пушаймон бўлди.
У ҳозир шу беозор ухлаб ётган норасидаларни бағрига босиб суюб-эркалагиси келди. Шунда... шунда кўнглини бир аёвсиз савол пармалаб ўтди:
- Тортаётган азобларинг шу бегуноҳ норасидаларга берган озорларингнинг жазоси эмасмикан? Ахир неники хор тутсанг, шунга зор бўласан, дейишадику!
Фазилатнинг болаларга чўзилган қўллари ҳавода муаллақ қолди...
Севара ИСМОИЛОВА,
3-сонли Амударё академик лицейи ўқувчиси.
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
