ЯШАШ ҲУҚУҚИ – ЭНГ ОЛИЙ ҲУҚУҚ
Инсоннинг туғилиши билан вужудга келувчи, давлат томонидан муҳофаза қилинувчи ҳуқуқларидан бири бу – яшаш ҳуқуқидир. Бош Қомусимизнинг 24-моддасида яшаш ҳуқуқи белгиланган бўлиб, унда: “Яшаш ҳуқуқи ҳар бир инсоннинг узвий ҳуқуқидир. Инсон ҳаётига суиқасд қилиш энг оғир жиноятдир” дейилган. Шунингдек, 25-моддасига кўра ҳар ким эркинлик ва шахсий дахлсизлик ҳуқуқига эга.
Бу инсонларга эркин, ўз ихтиёри билан ҳаракат қилишдан ташқари, ўзганинг шахсий эркинлиги ва дахлсизлигига зиён етказмайдиган тарзда юриш-туришни танлаш имконини беради.
Бош Қомусимизда мустаҳкамланганидек, инсонларнинг яшаш ҳуқуқига дахл этиш, тажовуз қилишга ҳеч ким ҳақли эмас. Инсон умрига зомин бўлиш, ҳаётига суиқасд қилиш оғир жиноят ҳисобланади. Фуқароларнинг соғлиги ва ҳаётига хавф туғдирувчи ҳар қандай жиноят ва ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш борасида туман Ички ишлар бўлими томонидан тегишли чора-тадбирлар амалга оширилмоқда. Тарғибот-ташвиқот, профилактик тадбирлар мунтазам равишда олиб борилаётгани сабабли ҳудудларда аҳолининг тинчлик-осойишталиги таъминланмоқда. Бунинг натижасида қасддан баданга оғир шикаст етказиш, қасддан одам ўлдириш каби жиноятлар сони камайишига эришилди.
Инсон ҳаётига суиқасд қилиш энг оғир жиноят эканлиги Конституция ва бошқа Қонунларда қатъий белгиланган. Фуқароларнинг соғлиғи, яшаш тарзини издан чиқариш, қадр-қиммати, ор-номусини топташ, путур етказиш асло мумкин эмас. Жиноят деб ҳисобланадиган ва жазо муқаррар бўлган бундай ҳаракатлар учун Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексининг тегишли моддаларида жиноий жазо белгиланган. Бундай нотўғри қилмишларга сабабчи бўлганлар жазога тортилиши қонун билан кафолатланади.
Юртимизнинг ҳар бир фуқароси Конституцияда мустаҳкамланган ҳуқуқларини билса, барча қонунларга амал қилган ҳолда яшаса, жамият олдидаги бурчларини бажарса ривожланиш, юксалиш ортади. Зеро, Бош Қомусимизда аввало инсон, унинг ҳаёти, эркинлиги, қадр-қиммати, дахлсиз ҳуқуқлари ва манфаатлари масаласига оид нормалар мустаҳкамланган.
Ғайратжон Ердошев,
туман ИИБ ЖҚГ катта тезкор вакили.
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
