Қрим-Конго геморрагик иситма касаллиги тарқалишининг олдини олиш бўйича профилактика тадбирлари олиб борилмоқда
Шу кунларда Амударё туман Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги бўлими мутахассислари томонидан чорвачиликка ихтисослашган фермер хўжаликлари ва хонадонларда профилактика тадбирлари изчил олиб борилмоқда. Март ойидан октябрь ойигача бўлган давр каналарнинг энг фаол мавсуми ҳисобланиб, бу ҳолат Қрим-Конго геморрагик иситма касаллигининг тарқалиш хавфини оширади. Шу боис санитария ходимлари ва ветеринарлар аҳолига кенг тушунтириш ишларини олиб бориб, зарарсизлантириш ва касалликнинг олдини олиш чораларини кўришмоқда.
Қрим-Конго геморрагик иситма иксод канаси чақиши орқали юқадиган ўта хавфли вирусли касаллик бўлиб, оғир ҳолларда ўлимга олиб келиши мумкин. Каналар асосан йирик ва майда шохли ҳайвонлар танасида учрайди ва улар орқали инсонга юқади. Касаллик зарарланган кананинг терига ёпишиб, инсон қонига вирусни юқтириши ёки зарарланган ҳайвонларнинг қони ва биологик суюқликлари билан мулоқот қилиш орқали юқади. Шунингдек, қўй ва эчкиларнинг жунини қирқиш, каналарни қўл билан териш ёки эзиб ўлдириш вирус юқтириш хавфини оширади. Тиббий ёрдамга ўз вақтида мурожаат қилинмаса, касаллик оғир тус олиб, ҳатто ўлимга олиб келиши мумкин.
Мутахассислар томонидан чорвачилик фермалари ва хонадонларда кенг кўламли профилактика ишлари амалга оширилмоқда. Чорва молларига канага қарши дори воситалари билан ишлов берилиб, уларнинг саломатлиги назорат қилинмоқда. Шу билан бирга, аҳоли ўртасида тарғибот-ташвиқот ишлари олиб борилиб, чорва моллари боқиладиган ҳудудларни зарарсизлантириш ва шахсий ҳимоя чораларига риоя қилиш бўйича тавсиялар берилмоқда.
Чорва парвариши ва қўраларни санитария талабларига мувофиқ сақлаш касалликнинг олдини олишда катта аҳамиятга эга. Қўралар мунтазам тозаланиб, чиқиндилар ўз вақтида чиқарилиши керак. Сув идишлари ва қўралар доимий равишда дезинфекция қилиниши, каналар кўпайишига йўл қўймаслик учун яхши вентиляция тизими билан таъминланиши зарур. Касаллик билан гумон қилинган ҳайвонлар алоҳида сақланиши, қўралар эса кемирувчилар ва зарарли ҳашаротлардан ҳимоя қилиниши лозим. Чорвага фақат тоза сув ва сифатли озуқа берилиши керак, чунки камқонлик ва иммунитет пасайиши уй ҳайвонларини каналарга қарши заифлаштиради.
Каналар чақишидан ҳимояланиш учун мунтазам текширув ўтказиш ва каналар аниқланган ҳолда ветеринар мутахассисларга мурожаат қилиш зарур. Қўй ва эчкиларнинг жунини қирқишда қўлқоп, резина этик ва махсус ҳимоя кийимларидан фойдаланиш тавсия этилади. Чорва молларини бозор ёки чўл ҳудудларидан олиб келганда, уларга каналарга қарши ишлов бермасдан уйга олиб келиш мумкин эмас.
Агар шахсни кана чақса, зудлик билан биринчи ёрдам кўрсатиш зарур. Жароҳатланган жой йод билан тозаланиб, боғланиши ва бемор дарҳол шифокорга мурожаат қилиши шарт. Соғлиқни муҳофаза қилиш учун ўз вақтида эҳтиёт чораларини кўриш, чорва молларини мунтазам текшириш ва тиббий кўрикдан ўтиш ҳар бир инсоннинг саломатлигини асрашда муҳим аҳамиятга эга.
Дурбек Бабажанов, Амударё туман СЭО ва ЖСБ эпидемиолог врачи.
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
