Нукусда "Cyber Month" ойлигига бағишланган матбуот анжумани ўтказилди

Рақамли технологиялар ҳаётимизга тобора чуқур кириб бораётган бир пайтда киберхавфсизлик ва рақамли маданият масаласи миллий хавфсизлик даражасида долзарб аҳамият касб этмоқда. Шу муносабат билан Ажиниёз номидаги Нукус давлат педагогика институтида "Кибермаданиятни ошириш ва кибергигиенани шакллантириш ойлиги" олдидан матбуот анжумани бўлиб ўтди.

Тадбирнинг асосий мақсади – Қорақалпоғистон Республикасида ўтказилиши режалаштирилган ойлик доирасидаги тадбирлар ҳақида кенг жамоатчилик вакилларига ва ОАВ орқали аҳолига батафсил маълумот бериш, шунингдек, рақамли макондаги таҳдидларга қарши биргаликда курашишга чақиришдан иборат.

Матбуот анжуманида Қорақалпоғистонда фаолият юритаётган оммавий ахборот воситалари вакиллари, давлат органларининг матбуот хизматлари раҳбарлари, блогерлар ва жамоатчилик фаоллари иштирок этди.

Анжуманда таъкидланганидек, бугунги кунда интернетдан фойдаланувчилар сонининг ортиши билан бирга кибержиноятлар, онлайн фирибгарлик, шахсий маълумотларнинг ўғирланиши ва шу каби хавф-хатарлар ҳам кучайиб бормоқда. Айниқса, ёшларнинг рақамли саводхонлигини ошириш, уларни интернетдаги таҳдидлардан ҳимоя қилиш ва "кибергигиена" қоидаларига риоя этишларини таъминлаш давлат сиёсатининг муҳим йўналишларидан бирига айланган.

Анжуманда масъул ташкилотлар вакиллари "Кибермаданиятни ошириш ва кибергигиенани шакллантириш ойлиги" доирасида Қорақалпоғистоннинг барча шаҳар ва туманларида, айниқса, таълим муассасаларида, корхона ва ташкилотларда кенг қамровли тадбирлар ўтказилишини маълум қилдилар. Ойлик давомида шахсий маълумотларни ҳимоя қилиш, яъни кучли пароллардан фойдаланиш, икки босқичли аутентификация хизматини ёқиш ва бошқа киберхавфсизлик чоралари бўйича семинар-тренинглар, ижтимоий тармоқлардаги фирибгарлик ҳолатларидан огоҳ бўлиш бўйича тушунтириш ишлари олиб борилиши режалаштирилган.

Шунингдек, ойлик доирасида ёшлар ўртасида кибермаданиятни тарғиб қилувчи танловлар ва акциялар ўтказиш, давлат хизматчиларининг рақамли саводхонлигини оширишга қаратилган ўқув машғулотлари ўтказилиши ҳам режалаштирилган.

Айтиш жоизки, бугунги кунда Ўзбекистонда рақамли технологиялар, электрон тижорат ва онлайн банк хизматларининг жадал ривожланиши билан бир қаторда, кибержиноятчилик ва интернетдаги фирибгарлик ҳолатлари ҳам ортиб бормоқда. Фирибгарлар доимий равишда янги ва мураккаб алдов усулларини ўйлаб топишмоқда.

Энг кенг тарқалган усуллардан бири – фирибгарларнинг "Банк ходими" ёки "Тўлов тизими вакили" сифатидаги қўнғироғидир. Улар мижозга нотаниш рақамдан қўнғироқ қилишиб, ўзини "Марказий банк", "Click ёки Payme компанияси" ходими сифатида таништиради ва "Картангиз блокланди", "Сизнинг номингизга кредит расмийлаштирилмоқда", "Картангизга ҳужум бўлди" ёки "Акция ғолиби бўлдингиз" каби баҳоналар билан пластик карта маълумотларини ҳамда мижознинг телефонига келган SMS-кодни олишга ҳаракат қилишади. Бундай ҳолатда ҳеч кимга, у ҳатто банк ходими бўлса ҳам, SMS-кодни айтманг!

Шунингдек, фирибгарлар онлайн эълонлар сайтларидаги сохта харидорлар ёки сотувчилар сифатида, Telegram'даги сохта гуруҳлар ва "Инвестиция" лойиҳаларининг вакиллари сифатида ўзини таништириб, ёки "Сиз соврин ютдингиз!", “Акцияда ғолиб бўлдингиз” каби ёлғон ахборот билан фойдаланувчиларнинг мобил қурилмалари, ижтимоий тармоқлардаги аккаунтлари ёки банк пластик карталарига уланишга ҳаракат қилишади. Бундай алдовларга ишонмаслик, шубҳали кўринган ҳаволаларни очмаслик ва қўнғироқларга жавоб бермаслик энг тўғри йўлдир.

Матбуот анжумани давомида соҳа мутахассислари журналистларга ойлик доирасида ташкиллаштирилаётган тадбирлар ҳақида кенг турда маълумотлар бериш билан бир қаторда уларнинг киберхавфсизлик бўйича саволларига ҳам батафсил жавоблар бердилар.

Ушбу ойликнинг асосий мақсади – аҳоли, айниқса, ёш авлод онгида рақамли маконнинг имкониятлари билан бирга унинг хатарлари ҳақида ҳам аниқ тушунча ҳосил қилиш, кибергигиенага риоя қилишни кундалик одатга айлантириш ишларига ҳисса қўшишдан иборатдир. Бу каби тадбирлар Қорақалпоғистонда хавфсиз, шаффоф ва маданиятли рақамли муҳитни яратишга хизмат қилади.