Nukusda "Cyber Month" oyligiga bagʻishlangan matbuot anjumani oʻtkazildi

Raqamli texnologiyalar hayotimizga tobora chuqur kirib borayotgan bir paytda kiberxavfsizlik va raqamli madaniyat masalasi milliy xavfsizlik darajasida dolzarb ahamiyat kasb etmoqda. Shu munosabat bilan Ajiniyoz nomidagi Nukus davlat pedagogika institutida "Kibermadaniyatni oshirish va kibergigiyenani shakllantirish oyligi" oldidan matbuot anjumani boʻlib oʻtdi.

Tadbirning asosiy maqsadi – Qoraqalpogʻiston Respublikasida oʻtkazilishi rejalashtirilgan oylik doirasidagi tadbirlar haqida keng jamoatchilik vakillariga va OAV orqali aholiga batafsil maʼlumot berish, shuningdek, raqamli makondagi tahdidlarga qarshi birgalikda kurashishga chaqirishdan iborat.

Matbuot anjumanida Qoraqalpogʻistonda faoliyat yuritayotgan ommaviy axborot vositalari vakillari, davlat organlarining matbuot xizmatlari rahbarlari, blogerlar va jamoatchilik faollari ishtirok etdi.

Anjumanda taʼkidlanganidek, bugungi kunda internetdan foydalanuvchilar sonining ortishi bilan birga kiberjinoyatlar, onlayn firibgarlik, shaxsiy maʼlumotlarning oʻgʻirlanishi va shu kabi xavf-xatarlar ham kuchayib bormoqda. Ayniqsa, yoshlarning raqamli savodxonligini oshirish, ularni internetdagi tahdidlardan himoya qilish va "kibergigiyena" qoidalariga rioya etishlarini taʼminlash davlat siyosatining muhim yoʻnalishlaridan biriga aylangan.

Anjumanda masʼul tashkilotlar vakillari "Kibermadaniyatni oshirish va kibergigiyenani shakllantirish oyligi" doirasida Qoraqalpogʻistonning barcha shahar va tumanlarida, ayniqsa, taʼlim muassasalarida, korxona va tashkilotlarda keng qamrovli tadbirlar oʻtkazilishini maʼlum qildilar. Oylik davomida shaxsiy maʼlumotlarni himoya qilish, yaʼni kuchli parollardan foydalanish, ikki bosqichli autentifikatsiya xizmatini yoqish va boshqa kiberxavfsizlik choralari boʻyicha seminar-treninglar, ijtimoiy tarmoqlardagi firibgarlik holatlaridan ogoh boʻlish boʻyicha tushuntirish ishlari olib borilishi rejalashtirilgan.

Shuningdek, oylik doirasida yoshlar oʻrtasida kibermadaniyatni targʻib qiluvchi tanlovlar va aktsiyalar oʻtkazish, davlat xizmatchilarining raqamli savodxonligini oshirishga qaratilgan oʻquv mashgʻulotlari oʻtkazilishi ham rejalashtirilgan.

Aytish joizki, bugungi kunda Oʻzbekistonda raqamli texnologiyalar, elektron tijorat va onlayn bank xizmatlarining jadal rivojlanishi bilan bir qatorda, kiberjinoyatchilik va internetdagi firibgarlik holatlari ham ortib bormoqda. Firibgarlar doimiy ravishda yangi va murakkab aldov usullarini oʻylab topishmoqda.

Eng keng tarqalgan usullardan biri – firibgarlarning "Bank xodimi" yoki "Toʻlov tizimi vakili" sifatidagi qoʻngʻirogʻidir. Ular mijozga notanish raqamdan qoʻngʻiroq qilishib, oʻzini "Markaziy bank", "Click yoki Payme kompaniyasi" xodimi sifatida tanishtiradi va "Kartangiz bloklandi", "Sizning nomingizga kredit rasmiylashtirilmoqda", "Kartangizga hujum boʻldi" yoki "Aktsiya gʻolibi boʻldingiz" kabi bahonalar bilan plastik karta maʼlumotlarini hamda mijozning telefoniga kelgan SMS-kodni olishga harakat qilishadi. Bunday holatda hech kimga, u hatto bank xodimi boʻlsa ham, SMS-kodni aytmang!

Shuningdek, firibgarlar onlayn eʼlonlar saytlaridagi soxta xaridorlar yoki sotuvchilar sifatida, Telegram'dagi soxta guruhlar va "Investitsiya" loyihalarining vakillari sifatida oʻzini tanishtirib, yoki "Siz sovrin yutdingiz!", “Aktsiyada gʻolib boʻldingiz” kabi yolgʻon axborot bilan foydalanuvchilarning mobil qurilmalari, ijtimoiy tarmoqlardagi akkauntlari yoki bank plastik kartalariga ulanishga harakat qilishadi. Bunday aldovlarga ishonmaslik, shubhali koʻringan havolalarni ochmaslik va qoʻngʻiroqlarga javob bermaslik eng toʻgʻri yoʻldir.

Matbuot anjumani davomida soha mutaxassislari jurnalistlarga oylik doirasida tashkillashtirilayotgan tadbirlar haqida keng turda maʼlumotlar berish bilan bir qatorda ularning kiberxavfsizlik boʻyicha savollariga ham batafsil javoblar berdilar.

Ushbu oylikning asosiy maqsadi – aholi, ayniqsa, yosh avlod ongida raqamli makonning imkoniyatlari bilan birga uning xatarlari haqida ham aniq tushuncha hosil qilish, kibergigiyenaga rioya qilishni kundalik odatga aylantirish ishlariga hissa qoʻshishdan iboratdir. Bu kabi tadbirlar Qoraqalpogʻistonda xavfsiz, shaffof va madaniyatli raqamli muhitni yaratishga xizmat qiladi.