Jajji ekologlar tabiatni asraş böyiça dastlabki tuşunçalarga ega bölişdi

Bolada tabiatga ğamxörlik tuyğusi maktab yoşigaça şakllanişi, bu esa maktabgaça taʼlim taşkilotlarining ekologik tarbiya yönalişidagi vazifasini yanada masʼuliyatli qilişi bugungi kunda pedagogika oldida turgan dolzarb masalalardan biridir. Özbekistonda atrof-muhitni muhofaza qiliş, kökalamzorlaştiriş va çiqindilarni qayta işlaş madaniyatini joriy etiş böyiça keng kölamli işlar amalga oşirilayotgan bir vaqtda bu jarayonga eng kiçik yoşdagi tarbiyalanuvçilarni ham jalb etiş muhim ahamiyatga ega. Zero, kattalar uçun majburiyat bölgan narsa bolalik davridan boşlab örgatilsa, u keyinçalik tabiiy odatga aylanadi.

Ayni şu maqsadda kiçkintoylar ongiga ekologik tuşunçalarni öyin va amaliy harakat orqali yetkaziş usullari izçil sinovdan ötkazilmoqda, zero bola körgan va öz qöli bilan bajargan işni eşitganidan köra uzoq eslab qoladi. Amudaryo tumanidagi maktabgaça taʼlim taşkilotlarida bu yönalişdagi tadbirlar şu tamoyilga tayangan holda taşkil etilayotgani eʼtiborga sazovordir.

Tumandagi 29-sonli maktabgaça taʼlim taşkilotida «Jajji ekologlar» loyihasi doirasida «Tabiatni asraymiz» mavzusida tarbiyaviy maşğulot ötkazildi. Tadbirning asosiy maqsadi tarbiyalanuvçilar va taşkilotga taşrif buyuruvçilarning tabiatga bölgan munosabatini yuksaltirişdan iborat böldi. Yaʼni maşğulot faqat bolajonlarga emas, taşkilotga keladigan kattalarga ham qaratilgani bilan ajralib turdi.

Şu maqsadni inobatga olgan holda, maktabgaça taʼlim taşkiloti binosining kiriş qismidan boşlab tadbir ötkaziladigan hududga qadar maxsus ekologik yölakça taşkil qilindi va uning barça bölaklari tabiatni asraş mavzusiga moslab bezatildi. Bu yölakça tadbirning boşlaniş nuqtasi vazifasini ötadi. Taşrif buyuruvçilar va bolajonlar maşğulot maydoniga ayni şu yölakça orqali kirdilar.

Tadbirda taşkilot tarbiyalanuvçilari, tarbiyaçilar va pedagog xodimlar iştirok etdi. Maşğulot jarayoni bolajonlarning yoş xususiyatlariga moslaştirilgani bois, har bir qism ular uçun qiziqarli va tuşunarli tarzda olib borildi. Maşğulot bosqiçlari ham şu tariqa bir-birini töldiradigan tartibda ketma-ket joylaştirildi.

Maşğulotning dastlabki qismida bolajonlar tabiat mavzusidagi şeʼrlarni öqib berdilar. Şundan keyin ular tabiatga oid turli obrazlar bilan gullar ekişdi hamda köçat ötqazişdi. Jajji iştirokçilar bu jarayonda öz qöli bilan nihol ekiş, unga suv quyiş va parvariş qiliş könikmalarini egallab oldilar.

Amaliy qismda esa maxsus rangli idişlar yordamida çiqindilarni ajratiş böyiça maşq ötkazildi. Bolajonlar çiqindilarni qoğoz, plastik va şişa turlariga bölib, ularning har birini öziga tegişli idişga solib körsatdilar. Bolajonlarga har bir idişning nima uçun alohida rang bilan belgilanganini tuşuntirib berildi. Bu maşq çiqindini saralaş odatini amalda şakllantirişga qaratildi.

Qayd etiş joizki, tadbir dasturining yakuniy qismida tarbiyalanuvçilar tabiatni asraşga, özlari ekgan köçatlarga doimiy ğamxörlik körsatişga vaʼda berdilar. Şu tariqa maşğulot quruq nasihat bilan emas, bolajonlarning öz zimmalariga olgan aniq majburiyati bilan muhim ahamiyat kasb etdi.

Tadbirda Amudaryo tumani maktabgaça va maktab taʼlimi bölimining masʼul xodimlari hamda hududdagi boşqa maktabgaça taʼlim taşkilotlari mutasaddilari ham iştirok etdi. Ular maşğulot jarayonini kuzatib, taşkiliy darajasi va bolajonlar bilan işlaş usullari böyiça öz fikrlarini bildirdilar.

Şu bilan birga, iştirokçilar 29-sonli maktabgaça taʼlim taşkilotining ekologik tarbiya yönalişidagi yutuqlari va erişilgan amaliy natijalarini batafsil körib çiqdilar hamda uşbu tajribani hududdagi boşqa maktabgaça taʼlim taşkilotlarida ham joriy etiş böyiça kelişib oldilar.

Ötkazilgan maşğulot bolajonlarga tabiatni asraş nima uçun zarurligini emas, uni qanday amalga oşirişni — köçat ekiş, çiqindini saralaş va ekkan niholga qarab turiş orqali körsatib berdi. Bolalik davridagi bunday könikma keyingi yillarda barqaror odatga aylanişi kutiladi.

Bu kabi tadbirlarning tuman miqyosida ötkazilişi esa tabiatni asraş yönalişidagi maşğulotlarni bir taşkilotning taşabbusi doirasidan çiqarib, maktabgaça taʼlim tizimida ekologik tarbiyaning uzluksiz yönalişiga aylantiriş imkonini beradi.