Aholi salomatligi — oliy qadriyat

Inson salomatligi — jamiyatning eng bebaho boyligi, davlat taraqqiyoti va xalq farovonligining mustahkam poydevori hisoblanadi. Tibbiyot sohasi nafaqat xastaliklarni davolaş, balki inson salomatligini saqlaş, turli kasalliklarning oldini oliş va ularni erta bosqiçda aniqlaş orqali umumiy hayot sifatiga sezilarli taʼsir körsatadi. Soğlom jamiyat soğlom insonlardan taşkil topadi, şu bois sifatli tibbiy xizmat körsatiş aholining mehnatga layoqatli bölişi, uzoq va samarali hayot keçirişiga xizmat qilişi bilan davlat uçun strategik ahamiyat kasb etadi.

Sönggi yillarda mamlakatimizda Davlatimiz rahbari taşabbusi bilan soğliqni saqlaş tizimida keng kölamli islohotlar amalga oşirilmoqda. Bu islohotlarning asosiy maqsadi — aholiga körsatilayotgan tibbiy xizmatlar sifatini yaxşilaş va ularni jahon standartlari darajasiga olib çiqişdan iboratdir. Bugungi kunda Özbekistonda zamonaviy tibbiyot markazlari va klinikalar qurilişi jadallaşib, joylardagi şifoxona va poliklinikalar eng yangi tibbiy uskunalar bilan taʼminlanmoqda. Bu esa aholiga öz hududlaridan uzoqlaşmay turib, yuqori sifatli tibbiy xizmatlardan foydalaniş imkoniyatini yaratmoqda.

Xalq salomatligi posbonlarining maşaqqatli mehnatini eʼtirof etiş maqsadida, 2006-yil 12-sentyabrda qabul qilingan «Özbekiston Respublikasi tibbiyot xodimlari kunini belgilaş töğrisida»gi Qonunga muvofiq, yurtimizda har yili noyabr oyining ikkinçi yakşanbasi kasb bayrami sifatida keng nişonlanadi. Amudaryo tumanida ham Tibbiyot xodimlari kuni kötarinki ruhda va keng miqyosda nişonlandi.

Taʼkidlaş örinliki, Amudaryo tumani tibbiyot birlaşmasi tomonidan aholiga malakali tibbiy xizmat körsatiş borasida qator salmoqli yutuqlarga erişilmoqda. Bugungi kunda tuman aholisining 66,3 foizi qişloqlarda, 33,7 foizi esa şaharda istiqomat qiladi. Aholi salomatligi yölida 421-örinli tuman markaziy şifoxonasi, kuniga 1 ming 455 qatnov quvvatiga ega bölgan 14 ta ambulatoriya-poliklinika muassasasi hamda 11 ta mahalla tibbiyot punkti samarali faoliyat yuritmoqda.

Hozirda birlaşma tizimida 311 nafar şifokor va 1 ming 375 nafar örta tibbiyot xodimi mehnat qilmoqda. Qişloq hududlaridagi 38 ming 840 ta xonadonga 93 nafar umumiy amaliyot şifokori va 359 nafar örta tibbiyot xodimi, şahardagi 12 ming 669 ta xonadonlarga esa köp tarmoqli markaziy poliklinikaning 102 nafar şifokori va 183 nafar örta tibbiyot xodimi fidoyilik bilan xizmat körsatib kelmoqda. Joriy yilda 78 nafar şifokor va 29 nafar örta tibbiyot xodimi öz malakasini oşirdi.

Tizimli işlar samarasi ölaroq, 2026-yilning 9 oyi davomida tuman böyiça umumiy va birlamçi kasallaniş körsatkiçlari ötgan yilga nisbatan sezilarli darajada kamayişiga erişildi. Xususan, birlamçi tibbiy-sanitariya muassasalarida şifokorlar qabuliga jami 776 ming 177 ta qatnov qayd etilib, ularning 51,1 foizi profilaktik köriklar hissasiga töğri keldi. Çuqurlaştirilgan tibbiy köriklar rejasi 98,9 foizga bajarilib, qamrab olingan 200 ming 521 nafar aholi orasida aniqlangan 55 ming 292 nafar bemor ambulator, statsionar va sanatoriya şaroitida soğlomlaştirildi. Bundan taşqari, 1 ming 892 nafar bemorga respublika ixtisoslaştirilgan ilmiy-amaliy tibbiyot markazlarida davolaniş uçun elektron yöllanmalar berildi.

Statsionar xizmat yönalişida 9 oy mobaynida tuman markaziy şifoxonasida 16 ming 43 nafar bemor davolanib çiqdi va reja 134,6 foizga bajarildi. Şifoxonada jami 1 ming 638 ta jarrohlik amaliyoti muvaffaqiyatli ötkazilgan bölsa, şundan 175 tasini yuqori texnologiyali murakkab operatsiyalar taşkil etdi. «103» tez tibbiy yordam xizmatining markazdagi 5 ta brigadasi va hududlardagi 11 ta şaxobçasi orqali 46 ming 554 nafar çaqiruvçiga tezkor tibbiy yordam körsatildi.

Onalik va bolalikni muhofaza qiliş sohadagi eng muhim yönalişlardan biri bölib qolmoqda. Hisobot davrida tumanda 3 ming 104 nafar çaqaloq dunyoga keldi. Quvonarlisi, tizimli tibbiy nazorat natijasida 2026-yilning 9 oyi davomida tumanda onalar ölimiga umuman yöl qöyilmadi, gödaklar ölimi körsatkiçi esa ötgan yilga nisbatan kamayişiga erişildi.

Hisobga olingan homilador ayollar töliq perinatal ultratovuş skriningidan, 2 ming 654 nafar çaqaloq neonatal skriningdan ötkazildi. Şuningdek, voyaga yetmagan 68 ming 426 nafar bola tibbiy körikdan ötkazilib, xastalik aniqlangan 14 ming 750 nafar bola soğlomlaştirildi hamda 44 ming 529 nafar bola rejali va epidemiologik körsatmalar asosida emlandi. Tuğiş yoşidagi 28 ming 17 nafar ayol körikdan ötkazilib, kasallik aniqlangan 10 ming 498 nafar xotin-qiz öz salomatligini tikladi. Ayni paytda 45–65 yoşli 5 ming 204 nafar ayol kökrak bezi saratoni, 35–55 yoşli 4 ming 848 nafar ayol baçadon böyni saratoni böyiça onkoskriningdan ötkazildi.

Aholining 40 va undan katta yoşdagi qatlami orasida yuqumli bölmagan kasalliklar xavf omillarini erta aniqlaş maqsadida 10 oy davomida 47 ming 354 nafar fuqaro kardiologik, 48 ming 126 nafar fuqaro esa qandli diabet böyiça endokrinologik skriningdan ötkazilib, kasallik aniqlangan 264 nafar bemor dispanser nazoratiga olindi. Bundan taşqari, soğlom turmuş tarzini şakllantiriş maqsadida mahallalar va taʼlim muassasalarida 383 ta tarğibot tadbiri ötkazildi, 49 ta mahalla va barça poliklinikalarda «Salomatlik burçaklari» taşkil etilib, ijtimoiy tarmoqlar hamda mahalliy telekanal va naşrlarda 443 ta maqola va videoroliklar eʼlon qilindi.

Tibbiyot muassasalarining moddiy-texnik bazasi va raqamli infratuzilmasi ham tobora mustahkamlanmoqda. Joriy yilda birlaşmaga jami 980 million sömlikdan ziyod 12 turdagi zamonaviy tibbiy uskunalar va 19 turdagi jihozlar — jumladan, sunʼiy nafas beriş va anesteziya apparati, elektr jarrohlik stoli, bemor monitorlari hamda neyroxirurgik uskunalar töplami keltirildi. Sohani raqamlaştiriş doirasida tuman aholisining 98 foizi «DMED» yagona elektron tizimiga biriktirildi. Tibbiyot maskanlari jami 454 ta kompyuter texnikasi, infokiosk va printerlar bilan taʼminlanib, 1 ming 200 nafar xodim IT-parkda kompyuter savodxonligi va raqamli tibbiyot böyiça öqitildi.

Fursatdan foydalanib, mamlakatimizdagi barça tibbiyot xodimlarini kasb bayrami bilan samimiy tabriklab, xalq salomatligini saqlaşdek şarafli va masʼuliyatli işlarida mustahkam soğliq, omad va ulkan muvaffaqiyatlar tilaymiz!