ФАОЛ ХОТИН-ҚИЗЛАР — ЖАМИЯТ ТАРАҚҚИЁТИ ГАРОВИ
"Инсоният тарихи шундан гувоҳлик берадики, минг йиллар давомида ҳар қайси жамиятнинг маданий даражаси ва маънавий баркамоллиги аёлларга бўлган муносабат билан белгиланади. Айниқса, аёлларга шарқона эҳтиром ва эъзоз биз учун ибратли меросдир”, деган эди Биринчи Президентимиз Ислом Каримов.
Дарҳақиқат, аёлни улуғлаш, хотин-қизларнинг жамиятдаги нуфузини ошириш, уларнинг давлат қурилишидаги иштирокини таъминлаш сиёсий, иқтисодий ва маънавий жиҳатдан катта аҳамиятга эга. Шу сабабли истиқлол йилларида аёллар масаласида 80 дан ортиқ халқаро андозалардаги миллий ҳужжатлар қабул қилинди.
Конституциямизнинг 46-моддасида "Хотин-қизлар ва эркаклар тенг ҳуқуқлидирлар”, деб белгилаб қўйилган. Асосий Қомусимизда белгиланган конституциявий қоидалар ҳуқуқий тусдаги бир қатор ҳужжатлар туркумида ҳам ўз ифодасини топди. Бу ҳужжатлар хотин-қизларга таълим олиши ва касбий тайёргарликда, меҳнат қилишда, меҳнат учун ҳақ олишда ва хизматда, ижтимоий-сиёсий ва маданий фаолиятида тенг имкониятлар берилишидан, аёллар меҳнатини муҳофаза қилиш ва соғлиғини сақлаш бўйича махсус чора-тадбирлар кўрилишидан, меҳнатнинг оналик билан уйғунлаштирилиши имкониятини берадиган шарт-шароит яратилишидан, оналик ва болаликни ҳуқуқий муҳофаза қилиш, моддий ва маънавий қўллаб-қувватлаш, шу жумладан, ҳомиладор аёллар ва оналарга ҳақ тўланадиган таътил ҳамда бошқа имтиёзлар берилишидан иборатдир.
Маълумки, фуқароларнинг ижтимоий-сиёсий жараёнлардаги фаол иштироки фуқаролик жамиятини барпо этишнинг муҳим омилларидан биридир. Шу боис мамлакатимизда аҳоли, хусусан, хотин-қизларнинг сиёсий-ҳуқуқий саводхонлигини ошириш, давлат ва жамият бошқарувида фаол иштирокини таъминлашга алоҳида эътибор қаратилмоқда. Бу бежиз эмас. Чунки фуқаролик жамиятини шакллантириш жараёнида аёлларнинг ижтимоий-сиёсий фаоллигини ошириш баркамол авлод тарбиясида хотин-қизларга кенг имкониятларни яратиш, демократик қадриятларни амалда рўёбга чиқариш каби вазифалар билан чамбарчас боғлиқдир.
Мамлакатимиз БМТ томонидан қабул қилинган аёллар ҳуқуқ ва эркинликларини таъминлашга оид 70 дан ортиқ халқаро ҳужжат ва халқаро шартномаларга қўшилган. БМТнинг Хотин-қизлар ҳуқуқлари камситилишининг барча шаклларига барҳам бериш тўғрисидаги конвенцияси, Хотин-қизларнинг сиёсий ҳуқуқлари тўғрисидаги, Халқаро меҳнат ташкилотининг Оналикни муҳофаза қилиш тўғрисидаги, Меҳнат ва бандлик соҳасида камситишлар тўғрисидаги конвенциялар шулар жумласидандир.
Миллий сайлов қонунчилигимизга мувофиқ, сиёсий партиялар томонидан ҳокимият вакиллик органларига сайловларда депутатликка номзодларни кўрсатишда хотин-қизлар учун 30 фоизлик квота белгилангани бунга ёрқин мисолдир. Бундай имкониятлар самарасида аёллар мамлакатимизда амалга оширилаётган ижтимоий-иқтисодий ислоҳотларда, сиёсий жараёнларда фаол иштирок этаётир. Конституциямизнинг 117-моддасида хотин-қизларнинг ҳокимият вакиллик органларига сайлаш ва сайланиш ҳуқуқи мустаҳкамлангани эса муҳтарама аёлларимизнинг ижтимоий-сиёсий фаоллигини янада оширишда ҳуқуқий асос бўлиб хизмат қилмоқда.
Жорий йилнинг 4 декабрь куни бўлиб ўтадиган Ўзбекистон Республикаси Президенти сайловида ҳам хотин-қизларнинг фаол иштирок этишини таъминлаш бўйича қатор чоралар амалга оширилмоқда. Жумладан, Марказий сайлов комиссияси томонидан 2016 йил 7 октябрда Ўзбекистон Республикаси Президенти сайловига тайёргарлик кўриш даврида сайловчилар ҳуқуқий маданиятини янада юксалтириш бўйича ўтказиладиган тадбирлар дастури тасдиқланган бўлиб, дастурнинг ижросини таъминлаш мақсадида жойларда қатор тадбирлар ўтказилмоқда.
Дарҳақиқат, жамиятни янада янгилаш ва демократлаштириш фуқароларнинг сайлов ҳуқуқи амалга оширилиши билан ҳам узвий боғлиқ. Шу боис сайлов жараёнининг барча босқичидан сайловчиларнинг хабардор бўлиши, уларнинг ҳуқуқий маданиятини, шу жумладан, хотин-қизларнинг ижтимоий фаоллигини ошириш муҳим ҳисобланади. Бу эса уларнинг сайлов тўғрисидаги қонун ҳужжатларига тўлақонли риоя қилишлари ва сайлов куни ўз хоҳиш-иродаларини эркин ифодалашларини таъминлайди.
Юқорида номи тилга олинган Дастур доирасида ишлаб чиқилган "Хотин-қизларнинг сайловлардаги иштироки” мавзуида тарғибот тадбирларини ташкил қилиш ва ўтказиш бўйича чора-тадбирлар режасига биноан, бугунги кунда хотин-қизларнинг ҳуқуқий ва сайлов маданиятини юксалтиришга қаратилган ташвиқот ишлари изчил амалга оширилмоқда.
Ишонамизки, бу каби чора-тадбирлар натижасида аёл-қизларимизнинг ижтимоий-сиёсий фаоллиги янада ошади ҳамда юрт тақдирига, мамлакатимиз келажагига дахлдорлик ҳисси билан жорий йилги сайловларда фаол иштирок этиб, ўзлари танлаган муносиб номзодларга овоз берадилар. Зеро, хотин-қизларнинг ҳар жабҳада фаоллиги – жамият тараққиётининг гаровидир.
Марям АҲМЕДОВА,
туман ҳокими ўринбосари, Хотин-қизлар қўмитаси раиси, Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси депутати.
(Фото - http://uza.uz)
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
