ДАВЛАТ ХИЗМАТЛАРИНИ КЎРСАТИШ СОҲАСИДА МОБИЛЬ-ID ТИЗИМИ ЖОРИЙ ЭТИЛДИ
Давлат хизматларидан масофадан фойдаланиш, яъни онлайн фойдаланиш учун энг муҳим нарса бу – шахсни идентификация қилишдир. Кўп йиллар давомида ана шундай идентификация воситаси электрон рақамли имзо калити ҳисобланган. Электрон рақамли имзо калити (ЭРИ)нинг асосий камчиликларидан бири – ушбу калит орқали мобиль қурилмалар, яъни смартфонлар орқали онлайн хизматдан фойдаланиш мураккаб эди. Айнан шу сабабдан ҳамда ҳозирги ривожланаётган ҳаёт тарзида компьютердан кўра, кўпроқ мобиль телефонлардан фойдаланиш оммалашаётгани инобатга олиниб, давлат хизматларидан мобиль қурилмалар ва телефонлар орқали кенг фойдаланишни йўлга қўйиш мақсадида “Мобиль-ID” тизими жорий қилинди.
Ушбу тизим фуқароларга электрон рақамли имзодан фойдаланмаган ҳолда барча давлат хизматларидан фойдаланиш имконини яратади. Мобиль-ID тизими мобиль алоқа хизматларидан фойдаланаётган 24 млн. аҳоли учун алоҳида флеш-картани олиб юрмасдан хизматлардан фойдаланиш имконини беради.
Жумладан, OneID тизими орқали давлат органлари ва ташкилотларининг портал ва ахборот тизимларига киришда фойдаланувчиларнинг шахсини тасдиқлаш, яъни аутентификация қилиш, Мобиль-ID тизимидан фойдаланаётган фойдаланувчининг ҳақиқийлигини тасдиқлаш, яъни верификация қилиш, электрон давлат хизматларидан фойдаланиш бўйича берилган аризаларни тасдиқлаш, фойдаланувчи ўзининг шахсига доир маълумотларни давлат органлари ва ташкилотлари “Электрон ҳукумат” тизими орқали олганда бу ҳақида хабарномалар қабул қилиш кабилар амалга оширилади.
Тушунарли бўлиши учун шуни маълум қиламизки, Мобиль-ID тизими шахсни унинг – мобил телефон рақами орқали идентификациялашни назарда тутади. Мобиль-ID тизимидан рўйхатдан ўтиш жуда осон. Бунинг учун сиз бир маротаба шахсингизни тасдиқловчи ҳужжат, яъни паспорт ёки ҳайдовчилик гувоҳномаси билан республикада мавжуд давлат хизматлари марказлари ёки нотариусларга ташриф буюришингиз кифоя.
Бунда Давлат хизматлари маркази оператори ёки нотариусга шахсни тасдиқловчи ҳужжат тақдим этилади ва мобиль рақам маълум қилинади. Оператор ёки нотариус тизим орқали шахснинг “one.id” тизими орқали рўйхатга ўтганлигини текширади ва рўйхатдан ўтмаган бўлса рўйхатдан ўтказади. Тизим орқали биометрик шахснинг маълумотлари тасдиқланади. Шахснинг телефон рақамига тасдиқловчи код юборилади ва код тизимга киритилади.
Мобиль-ID тизимини оммалаштириш мақсадида фуқароларни Мобиль-ID тизимига идентификациялаш 2022 йил 31 декабрга қадар тўлов ундирмасдан амалга оширилмоқда. Келаси 2023 йил 1 январдан бошлаб, тизимдан ўтиш учун БҲМнинг 2 фоизи миқдорида бир марталик тўлов ундирилади.
Сарвар Ҳайтбоев, туман Адлия бўлими Давлат хизматлар маркази бўлим бошлиғи.
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
