DAVLAT XIZMATLARINI KOʻRSATISh SOHASIDA MOBIL-ID TIZIMI JORIY ETILDI

Davlat xizmatlaridan masofadan foydalanish, yaʼni onlayn foydalanish uchun eng muhim narsa bu –  shaxsni identifikatsiya qilishdir. Koʻp yillar davomida ana shunday identifikatsiya vositasi elektron raqamli imzo kaliti hisoblangan. Elektron raqamli imzo kaliti (ERI)ning asosiy kamchiliklaridan biri – ushbu kalit orqali mobil qurilmalar, yaʼni smartfonlar orqali onlayn xizmatdan foydalanish murakkab edi. Aynan shu sababdan hamda hozirgi rivojlanayotgan hayot tarzida kompyuterdan koʻra, koʻproq mobil telefonlardan foydalanish ommalashayotgani inobatga olinib, davlat xizmatlaridan mobil qurilmalar va telefonlar orqali keng foydalanishni yoʻlga qoʻyish maqsadida “Mobil-ID” tizimi joriy qilindi.

Ushbu tizim fuqarolarga elektron raqamli imzodan foydalanmagan holda barcha davlat xizmatlaridan foydalanish imkonini yaratadi. Mobil-ID tizimi mobil aloqa xizmatlaridan foydalanayotgan 24 mln. aholi uchun alohida flesh-kartani olib yurmasdan xizmatlardan foydalanish imkonini beradi.

Jumladan, OneID tizimi orqali davlat organlari va tashkilotlarining portal va axborot tizimlariga kirishda foydalanuvchilarning shaxsini tasdiqlash, yaʼni autentifikatsiya qilish, Mobil-ID tizimidan foydalanayotgan foydalanuvchining haqiqiyligini tasdiqlash, yaʼni verifikatsiya qilish, elektron davlat xizmatlaridan foydalanish boʻyicha berilgan arizalarni tasdiqlash, foydalanuvchi oʻzining shaxsiga doir maʼlumotlarni davlat organlari va tashkilotlari “Elektron hukumat” tizimi orqali olganda bu haqida xabarnomalar qabul qilish kabilar amalga oshiriladi.

Tushunarli boʻlishi uchun shuni maʼlum qilamizki, Mobil-ID tizimi shaxsni uning – mobil telefon raqami orqali identifikatsiyalashni nazarda tutadi. Mobil-ID tizimidan roʻyxatdan oʻtish juda oson. Buning uchun siz bir marotaba shaxsingizni tasdiqlovchi hujjat, yaʼni pasport yoki haydovchilik guvohnomasi bilan respublikada mavjud davlat xizmatlari markazlari yoki notariuslarga tashrif buyurishingiz kifoya.

Bunda Davlat xizmatlari markazi operatori yoki notariusga shaxsni tasdiqlovchi hujjat taqdim etiladi va mobil raqam maʼlum qilinadi. Operator yoki notarius tizim orqali shaxsning “one.id” tizimi orqali roʻyxatga oʻtganligini tekshiradi va roʻyxatdan oʻtmagan boʻlsa roʻyxatdan oʻtkazadi. Tizim orqali biometrik shaxsning maʼlumotlari tasdiqlanadi. Shaxsning telefon raqamiga tasdiqlovchi kod yuboriladi va kod tizimga kiritiladi.

Mobil-ID tizimini ommalashtirish maqsadida fuqarolarni Mobil-ID tizimiga identifikatsiyalash 2022-yil 31-dekabrga qadar toʻlov undirmasdan amalga oshirilmoqda. Kelasi 2023-yil 1-yanvardan boshlab, tizimdan oʻtish uchun BHMning 2 foizi miqdorida bir martalik toʻlov undiriladi.

Sarvar Haytboyev, tuman Adliya boʻlimi Davlat xizmatlar markazi boʻlim boshligʻi.