Sovitgiçli omborlar – bozorlarda narx barqarorligini saqlaşda muhim vosita

Qişloq xöjaligi mahsulotlarini yetiştirişning özi yetarli emasligi, ularni mavsumdan taşqari davrda ham sifatli saqlaş va isteʼmolçiga uzluksiz yetkazib beriş iqtisodiy samaradorlikning va bozorlarimizdagi narx-navo barqarorligining asosiy şarti ekanini inobatga olgan holda, sönggi yillarda mamlakatimizda sovitgiçli siğimlar tarmoğini kengaytirişga alohida eʼtibor qaratilmoqda. Bu yönalişdagi işlar hududlardagi dehqon va fermer xöjaliklari faoliyatida ham aniq natijalarini körsatmoqda.

Amudaryo tumani Toş yop ovuli hududida faoliyat yuritayotgan Şerzod Bekmanov dehqon xöjaligi tomonidan meva mahsulotlarini yetiştiriş, saqlaş va yil davomida isteʼmolçilarga yetkazib beriş böyiça izçil işlar olib borilmoqda. Xöjalik tasarrufidagi 4 gektar boğ bilan bir qatorda, qöşimça ravişda 10 gektar “Golden” navli olma ekilgan boğ ham ijara asosida foydalanişga olingan.

Mazkur boğlardan joriy mavsumda yetiştirilgan olma hosili yiğib-terib olinib, sifatini saqlaş maqsadida xöjalik tasarrufidagi sovitgiçli siğimlarga joylaştirilmoqda. Saqlanayotgan mahsulotlarni qiş va bahor oylarida bosqiçma-bosqiç içki bozorlarga hamda aholiga yetkazib beriş közda tutilgan. Şu tariqa hosilning nobud bölişining oldi olinib, bozorlarda meva taʼminotining barqarorligiga erişiladi.

Aytiş joizki, dehqon xöjaligi tomonidan bundan ikki yil avval meva-sabzavot mahsulotlarini sifatli saqlaş hamda ularni yil davomida aholiga yetkazib beriş maqsadida umumiy 150 tonna siğimga ega ikkita sovitgiçli ombor — 100 tonnalik va 50 tonnalik siğimlar taşkil etilgan. Bugungi kunda uşbu omborlarga xöjalikning har ikki boğidan olingan hosil töplanmoqda.

Maʼlumot örnida aytiş joizki, Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 28-apreldagi 206-son qarori asosida Qoraqalpoğiston Respublikasi Sovitgiçli siğimlar uyuşmasiga aʼzo bölgan subʼektlarga sovitgiçli siğimlarni quriş yoki jihozlaş, şuningdek, ularning elektr energiyasi xarajatlarining bir qismini qoplaş uçun subsidiyalar ajratilmoqda.

Mazkur imkoniyatdan yuridik şaxslar, fermer va dehqon xöjaliklari agroportal orqali ariza beriş yöli bilan foydalanişlari mumkin. Amaldagi tartibga köra, sovitgiçli siğimni quriş yoki jihozlaş xarajatlarining 30 foizi, biroq 150 million sömdan ortiq bölmagan miqdorda, şuningdek, qiş va bahor oylarida sovitgiçli siğimlardan foydalaniş uçun sarflangan elektr energiyasi xarajatlarining 50 foizini qoplaş uçun subsidiya ajratilişi belgilangan.

Şu bilan birga, dehqon xöjaligining mulkdori öz tasarrufidagi fermer xöjaligida paxta, ğalla va boşqa qişloq xöjaligi ekinlaridan ham möl hosil olmoqda. Ayni kunlarda xöjalikning paxta dalasida terişga tayyor turgan möl hosil közni quvnatadi. Xöjalik rahbari joriy yilda ham paxtadan yuqori hosil olib, salmoqli daromadga erişişni rejalaştirgan.

Maʼlumki, paxtaçilik mamlakatimiz qişloq xöjaligining yetakçi tarmoqlaridan biri bölib, u nafaqat töqimaçilik sanoatini xom aşyo bilan taʼminlaydi, balki qişloq aholisi uçun barqaror iş örinlari va doimiy daromad manbai vazifasini ham ötaydi. Şu bois ğöza parvarişidagi har bir agrotexnik tadbirning öz vaqtida ado etilişi kuzgi hosildorlikka bevosita taʼsir körsatadi.

Boğdorçilik, paxtaçilik va ğallaçilikni bir vaqtda yölga qöygan köp tarmoqli xöjaliklar esa mavsumiy tebranişlarga kam boğliq bölib, yil davomida barqaror daromad topadi hamda önlab oilalar farovonligini taʼminlaşga xizmat qiladi. Dehqonning mehnati esa pirovardida dasturxon tökinligi va bozor narxlarining möʼtadilligida öz aksini topadi.