СОЛИҚ ТУШУМЛАРИ ҲАЁТИМИЗ ФАРОВОНЛИГИ, ЮРТИМИЗ ТИНЧ-ОСОЙИШТАЛИГИГА САРФЛАНАДИ

Конституциямиз дунёнинг кўпгина демократик давлатларининг конституциявий қурилиш соҳасидаги илғор тажрибаларининг энг яхши жиҳатларини, Инсон ҳуқуқлари умумжаҳон Декларациясининг умумэътироф этилган нормаларини ўзида мужассам  этган. Унинг 51-моддасида фуқароларнинг қонун билан белгиланган солиқлар ва маҳаллий йиғимларни тўлашга мажбурийлиги белгилаб қўйилган.

Янги таҳрирдаги Солиқ Кодексининг 8-моддасида “Ҳар бир шахс ушбу Кодексда белгиланган солиқлар ва унда назарда тутилган йиғимларни тўлаши шарт”, деб кўрсатилган. 18-моддасига кўра эса солиқ – ушбу Кодексда белгиланган, Ўзбекистон Республикасининг давлат бюджетига ёки давлат мақсадли жамғармасига тўланадиган мажбурий беғараз тўлов, йиғим эса ушбу Кодексда ёки бошқа қонунчилик ҳужжатларида белгиланган мажбурий тўловдир. Бу йиғимнинг тўланиши уни тўловчи шахсга нисбатан ваколатли орган ёки унинг мансабдор шахси томонидан юридик аҳамиятга эга ҳаракатларни амалга ошириш, унга муайян ҳуқуқларни ёхуд рухсат этувчи ҳужжатларни бериш шартларидан бири бўлади.

Мамлакатимиз ҳудудида солиқлар турлари – қўшилган қиймат солиғи, акциз, фойда солиғи, жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғи, ер қаъридан фойдаланганлик учун, сув ресурсларидан фойдаланганлик учун солиқлар, мол-мулк солиғи, ер солиғи, ижтимоий солиқдан иборат.

Туман ДСИ томонидан ҳудудимизда солиқларнинг ўз вақтида ундирилиши юзасидан кўпгина чора-тадбирлар амалга оширилмоқда. Хусусан, туман бўйича 2022 йил учун солиқларнинг барча турлари бўйича 68 млрд. 208 млн. 700 минг сўм режа белгиланган бўлса, амалда 28 ноябрь ҳолатига тушум 76 млрд. 414 млн. 200 минг сўмга, яъни 112 фоизга бажарилди. Бу ўтган йилнинг мос даврига солиштирганда 2 млрд. 652 млн. 900 минг сўмга кўп. Агар ундирилган жами суммани солиқ турлари бўйича қарайдиган бўлсак, тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланувчилар учун белгиланган қатъий солиқ 92 фоизга, жисмоний шахсларнинг солиғини ундириш бўйича белгиланган режа 112,1 фоизга, жисмоний шахсларнинг мулк солиғи учун белгиланган режа 129,1 фоизга, айланмадан олинадиган солиқ йиллик режаси 99,6 фоизга бажарилиши таъминланди.

Шунингдек, йирик солиқ турлари даромадлари учун белгиланган режа 126,6 фоизга, солиқсиз тушумлар – давлат божи, жарималар, йиғимлар учун белгиланган режа 87,4 фоизга бажарилиши таъминланди.

Шуни алоҳида таъкидлаш жоизки, солиқ – тор маънода давлат ихтиёрига солиқ тўловчилардан мажбурий тартибда ундириладиган пул тушумларидир. Давлатимиз ўзининг ваколатига кирувчи вазифаларни бажариши учун солиқ тушумлари молиявий манба бўлиб хизмат қилади.

Фуқароларимиз шуни унутмасликлари лозимки, улардан ер, мол-мулк ёки даромад солиғи ва барча турдаги ундирилган солиқ тушумлари юртимизнинг обод, фаровон тинч-осойишта, мудофаа қобилиятининг мустаҳкам бўлишига, таълим, соғлиқни сақлаш каби соҳаларга йўналтирилади. Барчани Асосий Қонунимиз қабул қилинган куннинг 30 йиллиги билан табриклайман.

Беҳзод ЙЎЛДОШЕВ,

туман Давлат Солиқ инспекцияси ходими.