ФАРОВОНЛИККА ҲИССА

 Айтишларича, бир кишининг тўрт ўғли бор экан. Ўша одам ўғиллари кўмагида ҳар куни ўрмондан ўтин кесиб аравада бозорга олиб бориб сотиб тирикчилик қиларкан. Бир куни "бетоб” бўлиб ётиб қолибди ва ўғилларини ёнига чақириб:

- Болаларим, сизлар ўзларингиз ўрмондан ўтин чопиб, бозорга сотиб рўзғор керагини олиб келинглар. Энди ёш бола эмассизлар, улғайиб қолдинглар. Менинг тузалишимни кутиб ўтирманг, оч қолиб кетасизлар, - дебди.

- Ота, нималар деяпсиз, бу ишни эплолмасак, ё аравамиз бузилиб қолса, ё ўтинимизга харидор чиқмаса, ҳолимиз не кечади? - деб эътироз билдиришибди ўғиллар.

- Сизлар хотиржам бораверинглар, ҳаммасини зарурат ўргатади, - дебди ота бамайлихотир.

Бундан таскин олган ўғиллар ўрмонга жўнашибди. Аравани ўтинга тўлдириб энди бозорнинг йўлига чиқишганида араванинг бир ғилдираги ўз ўқидан чиқиб кетиб, арава ағдарилиб қолибди. Шунда тўртала ўғил навбатма-навбат:

- Зарурат! Аравамизни тузатиб бер, - деб қичқиришибди.

Энди келиб қолар-ов деб кутиб ўтиришибди. Ҳеч кимдан дарак бўлмагач, чақирганимизни эшитмади шекилли, деб ака-укалар баравар жўр бўлиб чақиришибди.

Бу орада кун ярмидан оғиб, пешинга яқинлашибди. Шунда ўғилларнинг каттаси укаларига:

- Иниларим, зарурат афтидан олисроқ жойга кетган кўринади. Қанча чақирсак ҳам келмаяпти. Агар унинг келишини кутсак, бозорга кечикамиз ва егуликсиз қоламиз. Келинглар, яхшиси ўзимиз тузатишга ҳаракат қилиб кўрайлик.

Шундай деб ака енгини шимариб ишга тушибди. Инилари қўлларидан келганича кўмакдош бўлибди. Ҳадемай арава ғилдираги ўз ўқига жойланиб йўлга тушибди. Ўғиллар чопган ўтинини бир амаллаб сотиб, зим-зиё тунда зўрға ҳориб-толиб уйига кириб келишибди ва бўлган воқеаларни отасига бирма-бир айтиб беришибди.

 - Биз қанча чақирсак ҳам сиз айтган зарурат келиб ўргатмади, созлаб ҳам бермади.        Чақира-чақира умидимизни узиб, ахийри ўзимиз аравани созлаб олдик.

Шунда ўзини беморликка солиб кўрпа-тўшак қилиб ётиб олган қув ота кула-кула:

- Болаларим, аравангизни ўзларингизнинг созлаб олганингиз – шу заруратнинг ўргатгани, ёрдам бергани. Агар ўрмонда бу ишга зарурат туғилмаганида ҳали ҳам ўрганмаган бўлардингизлар. Заруратни англаб, бунчалик эвини қилибсизлар, баракалла ўғилларим, - дебди. – Энг ёмони зарурат туғилганида бирор тадбир кўра олмаслик...

Шу ривоят ҳар гал эсимга тушганида юртимиз истиқлолнинг илк йилларида бошидан кечирган оғир кунларни эслайман. Фақатгина хом ашё етиштирувчи база вазифасини ўтаган мамлакатимиз собиқ иттифоқ таркибидан ажралиб чиққан даврлардаги аҳволи жуда ночор эди. Дўконларда ўлчовлик озиқ-овқат маҳсулотларини олиш учун икки кунлаб навбатга турган вақтларимиз ҳам бўлди, бозорлар бўм-бўш. Бунинг устига тинч ҳаётимизга таҳдидлар... Орадан ўтган тарихан қисқа даврдаги эришилган обод ва фаровон ҳаёт, дастурхонларимиздаги тўкинлик, барча жабҳалардаги юксак тараққиёт, тинч-осудалик – халқимизнинг бу синовлар, машаққатларни мардона енгиб, янада юксалиш сари дадил одимлаётганини кўрсатади. Бу - давр тақозосини заруратни тўғри англаб, тўғри тадбир кўра олганлик натижаси, десам муболаға бўлмас. Чиройли кўчалар, кенг йўллар, бири-биридан файзли ҳовлилар, ҳар икки хонадондан биттасидаги ўзимизда ишлаб чиқарилган автомашиналар, мамлакатимизнинг халқаро майдондаги тобора ошиб бораётган обрў-эътибори шу мўъжаз юртимизда      умргузаронлик қилаётган одамларнинг ақл-заковати, фидойи меҳнати маҳсулидир. Шуларни ўйлаганингда юрагинг фахру ифтихорга тўлиб кетади. Бу эзгу эврилишларга ҳисса қўшаётган одамлар ҳақида тўлиб-тўлиб ёзгинг келаверади.

"Манғит ишлаб чиқариш тижорат маркази” масъулияти чекланган жамияти туманимиздаги истиқлол берган имкониятлардан унумли фойдаланиб, янги технологияларни ишлаб чиқаришга татбиқ этиш туфайли иш кўлами ва сифатини ошириб, нуфузи ортиб бораётган корхоналардан саналади.

Бу ерда меҳнат қилаётган 35 нафар ишчининг ҳар бири ўз ишининг устаси. Улар асосан қишлоқ хўжалик техникалари учун эҳтиёт қисмлар тайёрлаб беришади.

Электр двигателларни таъмирлаш цехи етакчиси Худоёр Бекчонов ўғли Шуҳрат ва шогирди Рустам Каримовлар кўмагида қишлоқ хўжалик машиналарининг куйган двигателларига қайта "жон” бағишлашади.

Бежизга мотор уловнинг юраги дейишмайди. Техникаларга қувват бериб турувчи бу қисм ҳам вақт ўтиб эскиради ё нотўғри бошқариш туфайли ишдан чиқиб қолади.

Мазкур цехда ана шундай двигателлар таъмирланиб, яъни куйган симлари қайта ўралиб, иккинчи бор техник хизматга қайтарилади.

Унча катта бўлмаган цех тўрида худди калава ип сингари сариқ мис симлар ғалтаклари бир  текис тахланган.

- Бу биз учун энг керакли эҳтиёт қисм, - дейди Худоёр ака. – Уни махсус ускуна ёрдамида керакли узунликда ўраб олиб, мотор ичидаги куйган сим ўрнига жойлаймиз.

Худоёр ака бу гапларни худди жўнгина ишдек гапирди. Асли ишдан чиққан  двигател ичини очиб, куйган қисм симларини ечиб олишни ҳам оддий одам эплаши қийин. Ўргимчак тўридан ҳам мураккаб, гўё чевар тўқувчи тўқигандай қилиб мотор ичига қайта ўралган симларни кўрган одамнинг ҳайрати ошади. Бу борада туманимизда ягона уста ҳисобланган Худоёр Бекчонов етакчилигидаги цехга буюртмаларнинг кети узилмайди.

Худоёр Бекчонов бу ҳунарни йигит ёшида собиқ Манғит ип йигирув-тўқув фабрикасида ишлаган даврида, 1983-1998 йиллар оралиғида ўрганди. У дастлаб шу ерда ишлайдиган Цой Илья исмли корейс устага шогирд тушди. У киши ўз ишининг пухта билимдони бўлганидан шогирдларига қаттиққўл ва ҳунар сир-асрорларини эринмай ўргатадиган одам эди. Худоёрдаги ҳунарга иштиёқ ва қунтни сезиб, унга ўзгача бир ихлос билан қаради.

Ҳадемай Худоёр унинг ишончини оқлаб, ўзи ҳам мустақил ишлай оладиган бўлди.

- Икки йилча у кишидан ўрганган касбим бир умр ҳамроҳим бўлиб қолди. Мана энди ўғлимга ўргатаяпман, - дейди Худоёр ака.

2001 йилдан бери мазкур корхонада меҳнат қилиб келаётган Худоёр Бекчоновга ҳунари нафақат ҳамроҳ бўлди, балки умрини безади. Касбидаги ҳалол меҳнати билан обрў-эътибор топди, оиласида беш нафар фарзандни камолга келтирди, ўқитиб, ҳунарли қилиб, эл хизматига қўшди. Ҳар гал навбатдаги буюртмасига қўл урар экан, уни созлаб бериши туфайли қишлоқ хўжалигида қандай ишлар амалга оширилиши мумкинлигини қалбан ҳис қилиб туради, ўз меҳнати билан туманимиз қишлоқ хўжалигининг ривожланишига улкан ҳисса қўшаётганидан қувонади. Негаки цехда йилига 100 донадан зиёд двигатель таъмирланиб, эксплуатацияга жўнатилаётган бўлса, шунча эҳтиёт қисмни янгидан сотиб олиш учун неча юз миллионлаб пул сарфланган бўлар эди. Буларни бир ҳисоб-китоб қилиб кўрган одам Худоёр Бекчоновнинг туманимиз иқтисоди юксалишида қанчалик улуши борлигини чуқур англайди. Аслида ҳам, юртимизнинг кун сайин обод, фаровон бўлиб бораётгани Худоёр Бекчонов сингари фидойи инсонлари меҳнати туфайли эмасми? 

Ойгул РАЖАБОВА.

Суратда: Х.Бекчонов (ўртада) шогирдлари билан.

М.ШОМУРОДОВ олган сурат.