БИЗ КЕЧА КИМ ЭДИК – ЭРКСИЗ БИР МИЛЛАТ

                                           ПАХТА ЯККАҲОКИМЛИГИ АЗОБЛАРИ

Пахта – миллий бойлигимиз, ифтихоримиз. Азал-азалдан ота-боболаримиз пахтачиликни турмуш фаровонлигини таъминлашнинг бирдан-бир асоси – мўл-кўл даромад манбаи деб билганлар, шу соҳа ривожи учун бор куч ва билимларини сарфлаганлар. Халқимизнинг ўз пахтачилик соҳаси бўйича миллий ҳамда назарий-амалий, янада аниқроқ қилиб айтганда, асрлар давомида шаклланиб, такомиллашган ўзбек пахтачилиги тажриба мактаби бор эди-ки, бу ҳақда биз ўзбек халқи тўлиб-тошиб гапира олмасдик. Биз бир нарсани билардик – собиқ иттифоқнинг пахта хомашё базасига айлантирилган Ўзбекистоннинг бепоён пахта далаларида эрта баҳордан то қишнинг қировли кунларигача пахта теримига сафарбар эканлигимизни!

Пахта далалари. Бу поёнсиз далалар қишлоқларимизда ҳовлиларимизнинг олдидан бошланарди. Мактаб, болалар боғчаларининг атрофларидаги ерларга ҳам пахта экиларди. То 1970 йиллардан 1985-90 йилларгача райқўм раҳбаридан тортиб болалар боғчаси тарбияланувчиларигача Советларнинг бир шиорини ёддан билиши шарт эди. Бу  - собиқ иттифоқнинг доҳийларидан бири Л.И.Брежнев илгари сурган ва ўзбек миллатини мисоли бир қулдай ишлашга мажбур қилган қизил шиор – "Оқ олтинни олтин қўллар яратади!” деган пахта сиёсати эди.

Энди ўйлаб қарасам, ана шу қизил шиор халқимизни замонавий қуллар даражасида хор қилган экан. "Оқ олтин”дан оппоқ олтин тоғларни – 6 миллион тонналик Ўзбекистон пахта хирмонини яратгунча оналаримизни пахта жўякларида дард тутиб, нимжон гўдакларни дунёга келтиришгани, аёллик назокатини эсларидан чиқариб, қўллари косов, сочлари супурги бўлгани айни ҳақиқат, азизлар. Сентябрь ойида бошланган пахта терими то декабрь ойигача, баъзан 6 миллион тонналик хирмон учун кураш ғўзапоялари йиғиб олинган шудгорларда ҳам давом этарди. Одамлар тўнг босган кесаклар орасидан чигитлаб пахта теришарди. Бу – Москванинг буйруғи эди.           6 000 000 тонналик Ўзбекистон пахтаси тайёр бўлмагунча барча ўқув юртлари, ўрта умумтаълим мактаблари, идора ва ташкилотлар вақтинча ёпиларди. Ҳеч ким:

- Ҳей, барака топгур, бу инсонларнинг оила ташвишини, фарзанди тарбиясини, томорқа экинини ким қилади? – дея олмасди.

Чунки ўзбек халқининг турмуш тарзи ана шу ягона пахта ташвишлари билан қуршаб олинган рамка асосига қурилган эдики, "7 ёшдан етмиш ёшгача барчанинг ўрни пахтазорда” бўлиши шарт эди. Кўзимиз етган жой – пахтазор бўларди. Пахта ташвишларидан ортиб ҳовли-жойга қараш, хусусий боғ яратиш ҳақида ўйлашнинг ўзи бир жиноятга олиб борарди. Пахта даласининг четига тол-терак, мевали дарахт эккан деҳқон давлат ерини ўзлаштирганликда айбланарди.

Э-ҳа, нималарни кўрмадик. 30-35 йиллаб ҳаётимни пахтачиликни ривожлантириш соҳасига бағишлаб, ҳатто Советнинг манфур "Пахта иши” тўрига тушиб қолганман. Халқимиз иккинчи жаҳон уруши жангларда фашизмга қарши урушга кирганида ҳам бунчалик адолатсизликни кўрмаган бўлса керак. Москванинг хазинасини пахтадан келадиган бойлик билан тўлдираман, деб умр бўйи дала-туз кезиб, чанг ва бутифос заҳрини ютиб, манфур "пахта иши” қурбони бўлган миллатимиз фидойилари ҳақида ўйласам, ўртаниб кетаман. Менман деган пахтачилик алломалари, фидойи деҳқонлар "пахта иши” тамғаси остида хўрландилар, азоб-уқубатлар заҳрини тотдилар. Ҳатто айрим юртдошларимиз бу хўрликларга бардош беролмай, темир панжаралар ортида жон бердилар.

Минг-минг шукроналар бўлсин, бугун Ватан озод, халқимиз ҳур ва эркин. Энг муҳими, миллатимиз ўз ерига, ўз мулки-давлатига бек. Ҳар бир ўзбекнинг энди ўз чорбоғи, ўз ери, ўз мулки бор. Оилалар фаровон, тотув, обод. Фарзандларимиз зукко, билимдон, жаҳон ёшлари билан беллашишга қодир. Ўзбек пахтачилигини, пахтачилик саноатини жаҳон тан олган. Фермерлик ҳаракати эса тараққиётнинг жаҳон андозалари даражасида тараққий этган. Бугунги фермер ҳам пахтакор, ҳам чорвадор, саноатчи ва экспортчи. Собиқ иттифоқ даврида текисланиб, пахта даласига айлантирилиб юборилган ирригация ва мелиорация тармоқлари қайтадан тикланиб, реконструкция қилингани аграр соҳани гуллатиб юборди. Боғ-роғлар, фермерлар ихтиёридаги паррандачилик, узумчилик, пиллачилик, асаларичилик, ғаллачилик хўжаликлари эришаётган ютуқлар негизида буюк Истиқлол нафаси бор. Обод овуллар келажаги бор бу ютуқларда. Шуларни кўриб, кўзим қувонади, ҳаётга завқим ортади менинг .

- Кеча ким эдик? – дейман-у, собиқ советнинг бир қули бўлиб яшаганимиздан эзилиб кетаман ва баралла айтаман:

- Етказганингга шукур, дориломон, обод ва фаровон, тинч-осойишта ҳаёт ҳукмрон Ватанда яшаётганимга шукур!

Йўлдош ФАЙЗУЛЛАЕВ,

меҳнат фахрийси.

(Фото - http://fikr.uz)