ТОТУВЛИК ТАФТИДАН ФАЙЗЛИ ХОНАДОН

Қипчоқ шаҳарчасининг Чинор кўчасида шундай хонадон бор: турли миллатлардан таркиб топган бўлса-да ораларида меҳр-оқибат, ўзаро ҳурмат, мустаҳкам оғзибирчилик туфайли ҳудудда обрў-эътибор қозонган. Оила соҳиби Айтжон Мусаев асли қипчоқ-лик, 1930 йилда дунёга  келган. Шу ердаги 11-сонли мактабнинг 9-синфини тамомлагач, Хўжайлидаги педагогика билим юртида таҳсил олган.

Умр бўйи ўқитувчилик қилган отахоннинг  таълимини ёдда тутиб, турли соҳаларда етук мутахассис бўлиб етишиб, элда эътиборли бўлган шогирдлари кўп. Туманимиз халқ таълимини оёққа турғизишда, ривожлантиришда фидойилик би-лан меҳнат қилган жонкуяр му-раббийнинг вафот этганига ўттиз йилдан зиёд вақт ўтган бўлса-да, қипчоқликлар ҳамон ёдларида сақлашади.

У тиббиёт ходими, ўзбек қизи Па-рида Алламберганова билан оила қуриб, уч ўғил, уч қизни вояга ет-казиб, ҳаммасини илмли қилди. Хидирбой, Абай, Алишер, Сапар-гуллар ўқитувчи, Орзигул тиббиёт ходими, Омонгул эса тадбиркор. Турмуш ўртоғи вафот этгач, улкан рўзғорни Парида опанинг ўзи бош-қарди. Кундузи ишлаб, кечалари чеварлик қилиб пул топиб, рўзғори камини тўлдирди.

– Ҳар кеча ҳеч бўлмаганда икки кўйлак  тикардим. Ҳар биридан ўн сўмча пул фойда қоларди. Шу пул-ларга бир қоп ун, қанд, мой олар-дим. Ўқитувчиларнинг ҳам, ҳамши-раларнинг ҳам ойлиги у вақтларда ҳарнагина эди. Қўл меҳнатим билан отасига кўмакчи бўлдим. Болалари-мизни зориқтирмай улғайтирдик, - дейди  Парида опа ўша вақтлардаги ҳаётини эслаб. Айтишига қараганда, улар бири қозоқ, бири ўзбек бўлса-да бири-бирига кўнгил қўйиб тур-муш қуришган, ҳар қанча қийинчи-ликларни бошидан ўтказишса-да, ҳаётдан нолимаган, барчасини бирга енгишган.

– Бевафолик қилиб барча ташвиш-ларни бир ўзимга ташлаб кетиб қолганини (вафот этганини назарда тутаяптилар онахон) айтмасам, ҳаётлигида жуда тотув яшадик, ис-мимни айтмай Алламберганова деб чақирарди. Мен ҳам у кишининг отини айтиб кўрганим йўқ.

Онахон кўнгил қатларида ётган армонлари, соғинчини ҳам ана шундай кулиб сўзлайди. Оила аталмиш муқаддас қўрғоннинг пойдевори меҳр-муҳаббатдан яралсагина ҳаёт ширин, мазмунли бўлишини ўз ҳаётида ҳис қилгани учун катта ўғил корейс миллатига мансуб қиз Тамара Хванга кўнгил қўйганида қаршилик қилмади. Ик-кинчи ўғил қозоқ қизига, кенжа ўғил Алишер эса ўзбек қизига уйланган. Невара келинлар ҳам турли миллат вакиллари.

Парида Алламберганова уларнинг барига ўз қизларидай меҳр берди. Шу оилага эл бўлиб, палак ёйиб кетишига ҳаракат қилди. Ҳозир улар ҳам ўғил-қизларини вояга етказиб, ҳар  бири алоҳида ўтовли бўлиб, невара суйиб, улкан оила бекасига айланишган.

Онахон невара-чевараларининг сонидан ҳам адашади. Бироқ ҳузури-га келганининг ҳар бирига ўзига хос, эркаловчи сўзлари, тилаклари тайин.

82 ёшни қоралаб, кексалик жис-мига ўз кучини ўтказган бўлса-да, заҳни ўткир, ҳаётидаги воқеаларни худди ҳозиргидай эслайдиган, тилидан  бугунгидай дориломон кунларга шукрона тушмайдиган, юзларидан нур ёғилиб турган  она-хон билан суҳбатлашишнинг ўзи мароқли.

– Онам биз фарзандларига жуда қаттиқ меҳр берган, куюнчак бўлган. Эсимда, талабалигимда ўқишга кетар бўлсам, йўлхалтамни кўтаришиб, Амударёнинг кўпригигача олиб боришар эди. Уйда қолаверинг, деганимга кўнмасди. Ҳозир ҳам ўзим, уч ўғил невараси қай биримиз ишдан қайтсак, овқат едингми, чой ичдингми, деб тергаб ўтиради, невара келинлар дастурхондан эртароқ қўлини артса, тинчи бузилади. Ху-дога шукур, икки келиним ҳам одобли, ақлли қизлар, қизим йўқ, дердим, қиз ўрнини босишаяпти, –дейди Алишер Айтжонов.

Ҳар бир гўдак дунёга соф, беғубор бўлиб келади. У ота-она тарбияси ила камолга етади. Тарбия қай даражада мукаммал бўлса, камоли ҳам шунга яраша бўлади.

Туманимиз халқ таълими фидойи-ларидан бири Айтжон Мусаевнинг хонадонида падари чироғини ёқиб, онасини кўзи қорачиғидай авайлаб ўтирган  ўғли, 11-сонли мактаб директори ўринбосари, уч ўғилни ҳам ўзига издош – ўқитувчи қилиб камолга етказган Алишер Айтжоновнинг турли миллатлар вакилларидан иборат хонадонида бўлиб, кўрганларимиз бари худди кўпмиллатли Ватанимиз каби бағ-рикенг, ўзаро тотувликдан файз олгандек туюлди бизга. Бу оила мисолида халқимизнинг қон-қо-нига сингиб кетган миллатлараро ҳамдўстликни, ягона оила фарзанд-ларидай иноқликни кўрдик.

Илоҳим, ана шундай бахтиёр хо-надонлардан таркиб топган она Ўз-бекистонимизда тинчлик, осойиш-талик доимо барқарор бўлсин.

Ойгул РАЖАБОВА,
Маҳмуджон ШОМУРОДОВ,

“Тараққиёт кўзгуси” мухбирлари.