ҚОМУСИМИЗ — БАХТИМИЗ ПОЙДЕВОРИ

Бундан 22 йил олдин, 1992 йил 8 декабрь куни аҳамиятини ҳеч бир нарса билан тенглаб бўлмас тарихий ҳужжат – Ўзбекистон Республикаси Конституцияси қабул қилинди. Ўн иккинчи чақириқ Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгашининг ўн биринчи сессияси давлатимизнинг Конституциясини қабул қилиб, 8 декабрь умумхалқ байрами, деб эълон қилинди.

Ушбу байрамни халқимиз мамлакатимизда адолат, қонун устуворлигини таъминлаш, эркин демократик фуқаролик жамиятини барпо этиш йўлида ишончли қадам ташланган кун тариқасида ҳар йили тантанали равишда нишонлаб келмоқда.

Мазкур Конституция инсон, унинг ҳаёти, озодлиги, қадр-қиммати ва бошқа ҳуқуқларини олий қадрият сифатида тан олувчи суверен демократик давлат барпо этишнинг ҳуқуқий асоси бўлиб хизмат қилиб келмоқда.

Асосий Қонунимиз – Ўзбекистон Республикаси Конституцияси ривожланган давлатларнинг тарихи ва жаҳон тажрибаларига асосланиб, шунингдек, Бирлашган Миллатлар Ташкилоти ҳужжатларига, Инсон ҳуқуқларининг Умумжаҳон Декларациясига, халқаро ҳуқуқнинг умумэътироф этилган нормаларига мослаштирилиб яратилиб, ижтимоий ва сиёсий ҳаётда ўз ўрнини эгаллаётган ўзгаришларга кўра такомиллаштирилиб борилмоқда.

Конституциямизнинг асосий сиёсий аҳамияти шундан иборатки, у жаҳон аренасида мустақил Ўзбекистон Республикасининг пайдо бўлишини қонун йўли билан тасдиқлаб берди. Унинг энг аҳамиятли томони ҳар бир фуқаронинг ҳуқуқий статусини белгилаш билан бир қаторда, ижтимоий ва давлат тузумини, олий ва маҳаллий ҳокимият органларининг ўзаро муносабатини ташкиллаштиришдан, шунингдек давлат бошқарув органларини қонун чиқарувчи, ижро этувчи ва суд ҳокимияти органларига бўлишидан иборат.

Конституциямиз жаҳон ҳамжамияти томонидан тан олинган инсон ҳуқуқлари ва эркинликларини, давлат суверенитети принципларини, ҳозирги ва келажак авлодлар олдида масъулиятни, демократия ва ижтимоий адолат ғояларига содиқликни, халқаро ҳуқуқнинг умумэътироф этилган қоидаларининг устуворлигини, фуқароларга фаровон ҳаётни яратиш, фуқаролик жамиятини барпо этиш ва миллатлараро тотувликни таъминлашга қаратилган мақсадларни кўзлайди.

Яшаш ҳуқуқи ҳар бир инсоннинг узвий ҳуқуқидир. Бу борада Ўзбекистон Республикасида бир қанча ишлар амалга оширилди. Яъни ўлим жазоси бекор қилиниб, унинг ўрнига жиноят процессуал қонунчилигига узоқ муддатли ва умрбод озодликдан маҳрум қилиш жазоси киритилди.

Конституциямизга кўра, ҳар бир инсон эркинлик ва шахсий даҳлсизлик ҳуқуқига эга. Ҳеч ким қонунга асосланмаган ҳолда ҳибсга олиниши ёки қамоқда сақланиши мумкин эмас. Жиноят содир этганликда айбланаётган ҳар бир шахснинг иши судда қонуний тартибда, ошкора кўриб чиқилиб, унинг айби аниқланмагунча у айбдор ҳисобланмайди. Судда айбланаётган шахсга ўзини ҳимоя қилиш учун барча шароитлар таъминлаб берилади. Ҳеч ким қийноққа солиниши, зўравонликка, шафқатсиз ёки инсон қадр-қимматини камситувчи бошқа тарздаги тазйиққа дучор этилиши мумкин эмас.

Хулоса қилиб айтганда, Ўзбекистон Республикаси Конституцияси халқимизнинг орзу-умидлари, иродасини ўзида мужассамлаштирган қомусий ҳужжат бўлиб, юртимизда келажаги буюк демократик давлат барпо этилишининг муҳим ҳуқуқий пойдевори бўлиб хизмат қилади.

Фурсатдан фойдаланиб, юртдошларимизни Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг йигирма икки йиллик байрами билан табриклаб, уларга сиҳат-саломатлик, тинчлик ва хотиржамлик тилаб қоламан.

Фарҳод Алламбергенов,

туман прокурори, адлия маслаҳатчиси.

Фото - http://static.norma.uz