QOMUSIMIZ — BAXTIMIZ POYDEVORI

Bundan 22-yil oldin, 1992-yil 8-dekabr kuni ahamiyatini hech bir narsa bilan tenglab boʻlmas tarixiy hujjat – Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi qabul qilindi. Oʻn ikkinchi chaqiriq Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining oʻn birinchi sessiyasi davlatimizning Konstitutsiyasini qabul qilib, 8-dekabr umumxalq bayrami, deb eʼlon qilindi.

Ushbu bayramni xalqimiz mamlakatimizda adolat, qonun ustuvorligini taʼminlash, erkin demokratik fuqarolik jamiyatini barpo etish yoʻlida ishonchli qadam tashlangan kun tariqasida har yili tantanali ravishda nishonlab kelmoqda.

Mazkur Konstitutsiya inson, uning hayoti, ozodligi, qadr-qimmati va boshqa huquqlarini oliy qadriyat sifatida tan oluvchi suveren demokratik davlat barpo etishning huquqiy asosi boʻlib xizmat qilib kelmoqda.

Asosiy Qonunimiz – Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi rivojlangan davlatlarning tarixi va jahon tajribalariga asoslanib, shuningdek, Birlashgan Millatlar Tashkiloti hujjatlariga, Inson huquqlarining Umumjahon Deklaratsiyasiga, xalqaro huquqning umumeʼtirof etilgan normalariga moslashtirilib yaratilib, ijtimoiy va siyosiy hayotda oʻz oʻrnini egallayotgan oʻzgarishlarga koʻra takomillashtirilib borilmoqda.

Konstitutsiyamizning asosiy siyosiy ahamiyati shundan iboratki, u jahon arenasida mustaqil Oʻzbekiston Respublikasining paydo boʻlishini qonun yoʻli bilan tasdiqlab berdi. Uning eng ahamiyatli tomoni har bir fuqaroning huquqiy statusini belgilash bilan bir qatorda, ijtimoiy va davlat tuzumini, oliy va mahalliy hokimiyat organlarining oʻzaro munosabatini tashkillashtirishdan, shuningdek davlat boshqaruv organlarini qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud hokimiyati organlariga boʻlishidan iborat.

Konstitutsiyamiz jahon hamjamiyati tomonidan tan olingan inson huquqlari va erkinliklarini, davlat suvereniteti printsiplarini, hozirgi va kelajak avlodlar oldida masʼuliyatni, demokratiya va ijtimoiy adolat gʻoyalariga sodiqlikni, xalqaro huquqning umumeʼtirof etilgan qoidalarining ustuvorligini, fuqarolarga farovon hayotni yaratish, fuqarolik jamiyatini barpo etish va millatlararo totuvlikni taʼminlashga qaratilgan maqsadlarni koʻzlaydi.

Yashash huquqi har bir insonning uzviy huquqidir. Bu borada Oʻzbekiston Respublikasida bir qancha ishlar amalga oshirildi. Yaʼni oʻlim jazosi bekor qilinib, uning oʻrniga jinoyat protsessual qonunchiligiga uzoq muddatli va umrbod ozodlikdan mahrum qilish jazosi kiritildi.

Konstitutsiyamizga koʻra, har bir inson erkinlik va shaxsiy dahlsizlik huquqiga ega. Hech kim qonunga asoslanmagan holda hibsga olinishi yoki qamoqda saqlanishi mumkin emas. Jinoyat sodir etganlikda ayblanayotgan har bir shaxsning ishi sudda qonuniy tartibda, oshkora koʻrib chiqilib, uning aybi aniqlanmaguncha u aybdor hisoblanmaydi. Sudda ayblanayotgan shaxsga oʻzini himoya qilish uchun barcha sharoitlar taʼminlab beriladi. Hech kim qiynoqqa solinishi, zoʻravonlikka, shafqatsiz yoki inson qadr-qimmatini kamsituvchi boshqa tarzdagi tazyiqqa duchor etilishi mumkin emas.

Xulosa qilib aytganda, Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi xalqimizning orzu-umidlari, irodasini oʻzida mujassamlashtirgan qomusiy hujjat boʻlib, yurtimizda kelajagi buyuk demokratik davlat barpo etilishining muhim huquqiy poydevori boʻlib xizmat qiladi.

Fursatdan foydalanib, yurtdoshlarimizni Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining yigirma ikki yillik bayrami bilan tabriklab, ularga sihat-salomatlik, tinchlik va xotirjamlik tilab qolaman.

Farhod Allambergenov,

tuman prokurori, adliya maslahatchisi.

Foto - http://static.norma.uz