ОМОНАТГА ХИЁНАТ ҚИЛМАНГ! ёхудСизга нима етмаяпти, замондош?

Ҳаёт инсонга Яратган ато этган энг бебаҳо неъматдир. Уни қадрламоқ, ҳар лаҳзасини мазмунли ва гўзал ўтказмоқ учун унга ақл-заковат, меҳр-муҳаббат ҳам берган. Бас, шундай экан, жамики жонзотлар сарвари одамизод бу неъматлар шукрини адо этиб яшамоғи ҳам лозимдир.

Юртимизнинг қай гўшасига борманг – ободлик, фаровонлик, ҳамма хонадонларда дастурхон тўкин, яшаш шоҳона, бўсағасида турли русумдаги автомобиллар. Ҳозир улови йўқлар ҳам чақиримлаб йўл босиб пиёда юрмайди: узоғини яқин қиладиган таксилар хизматга шай.

Чор-атрофга назар ташласангиз – биров-бировдан чиройли кийинган. Ҳаёт худди рисоладагидай туюлади. Бироқ... чуқурроқ назар солсак-чи?

... Аниқ эслайман, болалик пайтларимизда чор-атрофимизда кекса одам вафот этсада, катталар-у болалар ҳам ғамга ботар, бир инсоннинг тупроққа қўйилишидан жуда таъсирланар эди. Неча кунлаб шу ўй ҳеч кимнинг хаёлидан кетмай юрарди. Шуларни ўйласам, ўша вақтларда меҳр-оқибат кучли, инсон қадри баланд бўлганмикан, деб ўйлайман. Ҳозирги кунда-чи?

Ижтимоий тармоқларда яқиндагина бир аёлнинг уйига келиб, бирга ароқ ичиб кайф-сафо қилган “таниши”ни пичоқлаб қўйгани ҳақидаги хабар тарқалди. Фарғонада М.исмли аёл икки нафар танишларига ошхона пичоғи билан тан жароҳати етказган. Бир-бирининг сочидан судраб дўппослаган қизлар, ўқитувчисини уриб-тепиб жароҳат етказган ўқувчи, йигит талашиб ўз опасининг жонига қасд қилган қиз, бувисини бўғиб ўлдирган ўсмир ҳақидаги, қайнонасини болта билан чопиб ўлдирган келин, ўз фарзандларини бўғиб ўлдирган, каналга ташлаган аёллар ҳақидаги хабарларни ўқиганимда анчагача ўзимга келолмай юраман. Хаёлга толаман, бу хабарларни ўқиганларнинг барчаси ҳам “астағфуруллоҳ, биз қаерга қараб кетаяпмиз ўзи", деб ўйлашармикан? “Ўзимдан йироқ” дегувчилар ҳам кўп, адашмасам. Ахир бунингдек кўнгилсизликлар – меҳмонини шиша идиш билан уриб ўлдирган мезбон, йўловчи талашиб бир-бирини пичоқлаган киракашлар, маст ҳолда танишини пичоқлаган эркак, овқатдаги гўштни талашиб ҳамхонасини пичоқлаган талаба, турмуш ўртоғи, беш ойлик бешикдаги боласини ўлдириб, сўнг ўзини осган, ўйнашини очиқ далага олиб чиқиб, ўзаро жанжал натижасида шафқатсизларча ўлдирган, жазманини аёвсиз калтаклаб,  сўнг уйига яланғоч ҳолда ташлаб кетган эркаклар воқеалари каби бир инсон ҳаётига суиқасд қилиш ҳолатлари нега кўпайиб кетаяпти? Ваҳшийлик ҳайвонларга хос эмасми? Наҳот, инсон зоти табиатидан ҳайвоний хислатлар жой олаётган бўлса?!

Йўл ҳаракати қоидаларини менсимай, баъзиларнинг ўзича "зўрман" деб тезликни ошкора ошириб, машинасини бошқаролмай қолиши, ё маст ҳолда транспорт бошқариши оқибатида йўлларда вафот этаётган бегуноҳ инсонлар, норасидалар тақдири нега ҳеч кимни безовта қилмайди? Ахир улар бировнинг ҳаётига, Аллоҳнинг уларга берган омонатига хиёнат қилаётгани йўқми? Нега ўғил отани, онани, ота-она фарзандини ўз қўллари билан ўлдираяпти. Туғишганлар мол-мулк талашиб жигарига пичоқ  санчаяпти? Инсон зотига хос ишми, булар? Асло йўқ!

Азиз замондошим! Нигоҳингизни сийқа, саёз сериаллардан, ижтимоий тармоқлардан узиб, оилангизга – келажагингиз бўлган ўғил-қизингизга қаратсангиз, бузғунчилик, ур-йиқит тарғиб этилган мультфильмлар томоша қилишига, бемақсад кўчаларда санғиб юришига чек қўйиб, бағрингизга  босиб, меҳр билан ҳаётий ҳикматлардан сўзласангиз, қалбига илм, инсоф-иймонни сингдирсангиз, эҳтимол, бунингдек хунрезликлар камаярмиди? Йиллаб фарзандларини кўрмай, пул илинжида хорижда юрганлар моддиятдан ҳам меҳр, дийдор, ўз вақтида берилиши лозим бўлган эътибор, тарбия муҳим эканлигини тушуниб етишармикан, ҳеч? Ахир хориждан жўнатилган мўмай пуллар эвазига шоҳона яшаб, турли номақбулликларни қилаётган “тирик мурда”лар тобора кўпаяётгани ҳақиқат-ку!

Биз – ҳазрати инсон дея аталгувчи ақлли мавжудотнинг икки эшик – туғилиш ва охират оралиғидаги ҳар дамимиз синовли эканлиги, ҳар бир яхши-ёмон ишимиз учун жавоб берадиган вақтимиз борлиги хаёлимиздан фаромуш бўлдими?

Улуғ маърифатпарвар бобомиз Абдулла Авлонийнинг “Бугунги ўғри, фирибгар ва хулқи ёмон кимсалар кеча тарбиясига эътибор берилмаган болалардир”, деган доно сўзларини унутдикми?

Билмадим, билолмадим... Доим мени безовта қиладиган бунингдек фикрларимни ким ўқийди, ким керакли хулоса олади?! Бироқ Фузулий ҳазратлари айтганларидай, “Сўзласам – таъсири йўқ, сукут сақлай десам – кўнгил рози эмас...”

Ойгул РАЖАБОВА.