ГИЖЖА КАСАЛЛИГИДАН САҚЛАНИНГ!
Энтеробиоз – болалар орасида кўп учрайдиган қурт касаллиги хисобланади. Энтеробиоз қўзғатувчиси острица (қил гижжа) юмалоқ чувалчангларга мансуб. Қил гижжалар ингичка ичакнинг пастки ва йўғон ичакнинг юқори қисмларида паразит ҳолда ҳаёт кечиради. Тухумдаги личинка ривожланишига кислород зарурати туфайли урғочи гижжа ичакнинг пастки томонига силжийди ва тун пайти анал (орқа чиқарув) тешигидан ўрмалаб чиқиб, перианал (орқа чиқарув тешиги юқори тарафи) бурмаларига 5 мингдан 17 минггача тухум қўяди. Шундан кейин ўлади. Қуртнинг одам организмида яшаш муддати бир ойдан ошмайди. Энтеробиоз бўлган бемор кўпинча орқа чиқарув тешиги атрофидаги қичишишдан шикоят қилади. Иштаҳа сусайиши кузатилиши мумкин. Бемор бола кечга яқин безовталанади, инжиқ бўлади, узоқ вақтгача ухлолмайди тез-тез туриб инграйди, йиғлайди, тўшакда безовта ётади. Ёши каттароқ болаларда эса бош оғриқ ва тез чарчаш кузатилади. Айрим болаларда эса эпилептиформ тутқаноқ ва ҳушдан кетиш аломатлари кузатилиши мумкин. Бундан ташқари гижжа томонидан ичакнинг мўътадил фаолияти бузилиши, қорин оғриғи ва ич дам бўлиши кузатилади. Қабзият ва ич кетиши овқатни ҳазм қилаолмасликка олиб келиши мумкин. Баъзи беморларда аллергик реакциялар, заҳарланиш ва дисбактериоз аломатлари келиб чиқиши мумкин. Қил гижжаларни кечки пайтида айириш ва жинсий органларга ўрмалаб кириши тундаги сийдик ушлай олмаслигига, қиз болаларда эса шу органларнинг яллиғланишига (вульвовагинит) олиб келади. Қурт тухуми нажасни лаборатор усулда текширганда аниқланади.
Энтеробиозни даволашда доимий аутореинвазия (ўз-ўзини зарарлантириш) қийинчилик туғдиради. Даволаш самарадорлигига эришиш учун бемор гижжа тухумларини тушириши учун албатта яхшилаб ювиниши керак. Шу билан бирга ич кийим, кўрпа-тўшак, чойшаб ювилгандан кейин дазмолланиши шарт. Шахсий гигиена қоидаларига риоя қилиш ҳам катта аҳамиятга эга (овқатдан олдин, кўчадан ва ҳожатхонадан келганда қўл ювиш, тирноқлар вақтида олиниши шарт.)
Энтеробиознинг олдини олишда:
-санитария қоидаларига риоя қилиш, сув ва қўлнинг нажас билан ифлосланишининг олдини олиш;
-ўғит сифатида ишлатиладиган нажас албатта зарарсизлантирилиши;
-шахсий гигиена қоидаларига туғри риоя қилиш;
-сабзавот ва полиз экинларини яхшилаб ювиб истеъмол қилиш;
-оқава сувларини ўз вақтида зарарсизлантириш;
-пашшаларга қарши доимий равишда кураш олиб бориш зарур.
Ана шунда биз соғлом турмуш тарзига эришамиз.
Гавҳар
АБДУЛЛАЕВА,
туман ДСЭНМ паразитология бўлими мудираси.
(http://mku.uz)
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
