Коррупция натижасида етказилган зарарни фуқаролик судида ундириш тартибини биласизми?
Коррупция натижасида етказилган зарарни ундириш Ўзбекистонда 2026 йилдан бошлаб янги, кучайтирилган тизим асосида амалга оширилмоқда. Президент томонидан 2026 йил коррупцияга қарши курашда "фавқулодда ҳолат" деб эълон қилинган бўлиб, зарарни ундириш механизмлари сезиларли даражада қаттиқлаштирилган.
Коррупциявий жиноятлар натижасида давлатга ёки фуқароларга етказилган зарар қуйидаги йўллар билан қопланади:
1. Жиноий жавобгарлик ва зарарни қоплаш боғлиқлиги: Пора олиш, ўзлаштириш ёки фирибгарлик каби коррупциявий жиноятларни содир этган шахслар етказилган зарарни тўлиқ қопламагунча, уларга нисбатан жазони ўташдан муддатидан илгари шартли озод қилиш ёки жазони енгилроғи билан алмаштириш чоралари қўлланилмайди.
2. Регресс тартибида ундириш: Давлат органи ёки мансабдор шахснинг ноқонуний ҳаракати туфайли фуқаро ёки тадбиркорга зарар етган бўлса, давлат ушбу зарарни қоплаб беради ва кейинчалик айбдор мансабдор шахсдан ушбу маблағни регресс тартибида (қайтариб) ундириб олади.
3. Активларни қайтариш (Asset Recovery): Халқаро стандартлар ва БМТ конвенцияси асосида коррупция йўли билан топилган ва чет элга олиб чиқилган активларни аниқлаш ҳамда Ўзбекистонга қайтариш бўйича тизимли ишлар олиб борилмоқда.
Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев парламент ва халққа мурожаатида коррупцияни давлат тараққиёти ва жамият ишончига асосий таҳдид сифатида баҳолаб, 2026 йилда коррупцияга қарши курашиш соҳасида «фавқулодда ҳолат» эълон қилинишини билдирди.
«Коррупция — давлат тараққиётига тўсиқ бўладиган, адолат ва қонун устуворлигини издан чиқарадиган, жамиятда ишонч муҳитини заифлаштирадиган энг жиддий таҳдид. Коррупцияга йўл қўйиш эса ислоҳотларимизга хиёнатдир! Бу иллатга қарши курашиш бўйича 2026 йилда „фавқулодда ҳолат“ эълон қиламиз!» — деди давлат раҳбари.
Унинг таъкидлашича, қатъий чоралар кўрилмаса, Ўзбекистон белгиланган ривожланиш мақсадларига эриша олмайди:
«Коррупцияга қарши фавқулодда ҳолат эълон қилмасак, мен айтган рақамларга эриша олмаймиз. Дунё ҳамжамиятининг бизга ишончи камаяди».
Президент барча давлат идораларида комплаенс ва коррупцияга қарши ички назорат бўйича ўринбосар лавозими жорий этилиши, Ҳисоб палатаси вакиллари фаолияти йўлга қўйилишини маълум қилди.
М.Б.Кайпова, Фуқаролик ишлар бўйича Амударё туман судининг судьяси
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
