Жамият
👁 3,332
НОТАРИАЛ ХАРАКАТЛАРНИНГ МАХФИЙЛИГИ
Шахсий ҳаёт дахлсизлиги - ҳеч кимнинг аралашувига йўл қўйилмайдиган инсоннинг ҳаёти турмуш тарзидир.
Конституциямиз қоидаларининг мустаҳкамланиши ва ривожлантирилиши фуқаролик, жиноий, маъмурий ва бошқа ҳуқуқ нормалари соҳаларига доир ҳуқуқий меъёрларда ўз аксини топган.
Ўзбекистон Республикасининг "Нотариат тўғрисида’ги Қонуннинг 6-моддасига биноан нотариуснинг, нотариал ҳаракатларни амалга оширувчи бошқа мансабдор шахсларнинг, шунингдек амалга оширилаётган нотариал ҳаракатлардан хизмат вазифасини бажариш муносабати билан хабардор бўлиб қолган шахсларнинг ўзларига маълум бўлган ахборотларни ошкор қилиши, шу жумладан меҳнат шартномаси бекор қилингандан кейин ҳам ошкор қилиши тақиқланади.
Нотариал ҳаракатларни амалга оширишнинг махфийлиги ҳар бир шахснинг ўз эркини, шахсий мустақиллигини қонун даражасида амалга ошириш ҳуқуқини таъминлайди, демак маъданий жамиятнинг ҳар бир аъзоси шахсий ҳаёти, шахсий ёки оилавий сири, шаъни ва кадр-қиммати даҳлсизлигини ҳимоя қилиш ҳуқуқига эга.
Ўзбекистон Республикасининг "Фуқаролик кодекси” 1128-моддасида нотариус, васиятномани тасдиқловчи бошқа мансабдор шахс, шунингдек васият қилувчининг ўрнига васиятномани имзолаган фуқаро мерос очилгунга қадар васиятноманинг мазмунига, унинг тузилиши, бекор қилиниши ёки ўзгартирилишига дахлдор маълумотларни ошкор қилишга ҳақли эмаслиги кўрсатилган, демак нотариал ҳаракатлар сири субъектлари нафақат нотариуслар, балки қонун билан нотариал ҳаракатларни амалга ошириш ваколати берилган шахслар, нотариал ҳаракатни амалга оширишни сўраб мурожаат қилган фуқаро жисмоний нуқсони, касаллиги, саводсизлиги, кўзи ожизлиги ёки бошқа сабабларга кўра ҳужжатни имзолай олмаганлиги учун унинг топшириғига кўра ҳужжатни имзолаган фуқаролар, таржимонлар, махфий васиятнома расмийлаштиришда иштирок қилган гувоҳлар, хизмат вазифасини бажариш муносабати билан нотариал ҳаракатлар ўзига маълум бўлган мансабдор шахслар ва бошқа шахслар ҳам бўлиши мумкин.
Амалга оширилган нотариал ҳаракатлар тўғрисидаги маълумотлар бу ҳаракатлар кимнинг номидан ёки кимнинг топшириғи билан амалга оширилган бўлса, ўша шахсларнинг ўзигагина берилиши мумкин.
"Нотариат тўғрисида”ги Қонуннинг 6-моддасида кимга ва қандай ҳолларда амалга оширилган нотариал ҳаракатлар тўғрисида маълумот тақдим қилиш қуйидагича белгилаб қўйилган, яъни амалга оширилган нотариал ҳаракатлар тўғрисидаги маълумотномалар (маълумотлар) суд, прокуратура, тергов органларининг талабига биноан улар юритаётган ишлар муносабати билан берилади. Жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга ва терроризмни молиялаштиришга қарши курашиш билан боғлиқ бўлган амалга оширилган нотариал ҳаракатлар тўғрисидаги маълумотномалар (маълумотлар) қонун ҳужжатларида назарда тутилган ҳолларда ва тартибда махсус ваколатли давлат органига тақдим этилади. Кўчмас мулк ижараси шартномаларини тасдиқлаш ва ижара ҳақининг микдори тўғрисидаги, мерос ёки ҳадя тартибида фуқаролар мулкига ўтаётган мол-мулкнинг қиймати ҳакидаги маълумотномалар қонун ҳужжатларида назарда тутилган ҳолларда давлат солиқ хизмати органига тақдим этилади. Васиятнома тўғрисидаги маълумотномалар васият қилувчининг вафотидан кейингина берилади.
Амалга оширилган нотариал ҳаракатларнинг махфийлигини бузишда айбдор бўлган шахслар қонунда белгиланган тартибда жавобгар бўладилар.
Конституциямиз қоидаларининг мустаҳкамланиши ва ривожлантирилиши фуқаролик, жиноий, маъмурий ва бошқа ҳуқуқ нормалари соҳаларига доир ҳуқуқий меъёрларда ўз аксини топган.
Ўзбекистон Республикасининг "Нотариат тўғрисида’ги Қонуннинг 6-моддасига биноан нотариуснинг, нотариал ҳаракатларни амалга оширувчи бошқа мансабдор шахсларнинг, шунингдек амалга оширилаётган нотариал ҳаракатлардан хизмат вазифасини бажариш муносабати билан хабардор бўлиб қолган шахсларнинг ўзларига маълум бўлган ахборотларни ошкор қилиши, шу жумладан меҳнат шартномаси бекор қилингандан кейин ҳам ошкор қилиши тақиқланади.
Нотариал ҳаракатларни амалга оширишнинг махфийлиги ҳар бир шахснинг ўз эркини, шахсий мустақиллигини қонун даражасида амалга ошириш ҳуқуқини таъминлайди, демак маъданий жамиятнинг ҳар бир аъзоси шахсий ҳаёти, шахсий ёки оилавий сири, шаъни ва кадр-қиммати даҳлсизлигини ҳимоя қилиш ҳуқуқига эга.
Ўзбекистон Республикасининг "Фуқаролик кодекси” 1128-моддасида нотариус, васиятномани тасдиқловчи бошқа мансабдор шахс, шунингдек васият қилувчининг ўрнига васиятномани имзолаган фуқаро мерос очилгунга қадар васиятноманинг мазмунига, унинг тузилиши, бекор қилиниши ёки ўзгартирилишига дахлдор маълумотларни ошкор қилишга ҳақли эмаслиги кўрсатилган, демак нотариал ҳаракатлар сири субъектлари нафақат нотариуслар, балки қонун билан нотариал ҳаракатларни амалга ошириш ваколати берилган шахслар, нотариал ҳаракатни амалга оширишни сўраб мурожаат қилган фуқаро жисмоний нуқсони, касаллиги, саводсизлиги, кўзи ожизлиги ёки бошқа сабабларга кўра ҳужжатни имзолай олмаганлиги учун унинг топшириғига кўра ҳужжатни имзолаган фуқаролар, таржимонлар, махфий васиятнома расмийлаштиришда иштирок қилган гувоҳлар, хизмат вазифасини бажариш муносабати билан нотариал ҳаракатлар ўзига маълум бўлган мансабдор шахслар ва бошқа шахслар ҳам бўлиши мумкин.
Амалга оширилган нотариал ҳаракатлар тўғрисидаги маълумотлар бу ҳаракатлар кимнинг номидан ёки кимнинг топшириғи билан амалга оширилган бўлса, ўша шахсларнинг ўзигагина берилиши мумкин.
"Нотариат тўғрисида”ги Қонуннинг 6-моддасида кимга ва қандай ҳолларда амалга оширилган нотариал ҳаракатлар тўғрисида маълумот тақдим қилиш қуйидагича белгилаб қўйилган, яъни амалга оширилган нотариал ҳаракатлар тўғрисидаги маълумотномалар (маълумотлар) суд, прокуратура, тергов органларининг талабига биноан улар юритаётган ишлар муносабати билан берилади. Жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштиришга ва терроризмни молиялаштиришга қарши курашиш билан боғлиқ бўлган амалга оширилган нотариал ҳаракатлар тўғрисидаги маълумотномалар (маълумотлар) қонун ҳужжатларида назарда тутилган ҳолларда ва тартибда махсус ваколатли давлат органига тақдим этилади. Кўчмас мулк ижараси шартномаларини тасдиқлаш ва ижара ҳақининг микдори тўғрисидаги, мерос ёки ҳадя тартибида фуқаролар мулкига ўтаётган мол-мулкнинг қиймати ҳакидаги маълумотномалар қонун ҳужжатларида назарда тутилган ҳолларда давлат солиқ хизмати органига тақдим этилади. Васиятнома тўғрисидаги маълумотномалар васият қилувчининг вафотидан кейингина берилади.
Амалга оширилган нотариал ҳаракатларнинг махфийлигини бузишда айбдор бўлган шахслар қонунда белгиланган тартибда жавобгар бўладилар.
Б.А.ХОДЖАМЕТОВ, туман 2-сон Давлат нотариал идораси нотариуси.
(Фото - http://tafsilot.uz)
(Фото - http://tafsilot.uz)
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
