Jamiyat 24.06.2017 👁 3,359

NOTARIAL XARAKATLARNING MAXFIYLIGI

Shaxsiy hayot daxlsizligi - hech kimning aralashuviga yoʻl qoʻyilmaydigan insonning hayoti turmush tarzidir.
Konstitutsiyamiz qoidalarining mustahkamlanishi va rivojlantirilishi fuqarolik, jinoiy, maʼmuriy va boshqa huquq normalari sohalariga doir huquqiy meʼyorlarda oʻz aksini topgan.
Oʻzbekiston Respublikasining "Notariat toʻgʻrisida’gi Qonunning 6-moddasiga binoan notariusning, notarial harakatlarni amalga oshiruvchi boshqa mansabdor shaxslarning, shuningdek amalga oshirilayotgan notarial harakatlardan xizmat vazifasini bajarish munosabati bilan xabardor boʻlib qolgan shaxslarning oʻzlariga maʼlum boʻlgan axborotlarni oshkor qilishi, shu jumladan mehnat shartnomasi bekor qilingandan keyin ham oshkor qilishi taqiqlanadi.
Notarial harakatlarni amalga oshirishning maxfiyligi har bir shaxsning oʻz erkini, shaxsiy mustaqilligini qonun darajasida amalga oshirish huquqini taʼminlaydi, demak maʼdaniy jamiyatning har bir aʼzosi shaxsiy hayoti, shaxsiy yoki oilaviy siri, shaʼni va kadr-qimmati dahlsizligini himoya qilish huquqiga ega.
Oʻzbekiston Respublikasining "Fuqarolik kodeksi” 1128-moddasida notarius, vasiyatnomani tasdiqlovchi boshqa mansabdor shaxs, shuningdek vasiyat qiluvchining oʻrniga vasiyatnomani imzolagan fuqaro meros ochilgunga qadar vasiyatnomaning mazmuniga, uning tuzilishi, bekor qilinishi yoki oʻzgartirilishiga daxldor maʼlumotlarni oshkor qilishga haqli emasligi koʻrsatilgan, demak notarial harakatlar siri subʼektlari nafaqat notariuslar, balki qonun bilan notarial harakatlarni amalga oshirish vakolati berilgan shaxslar, notarial harakatni amalga oshirishni soʻrab murojaat qilgan fuqaro jismoniy nuqsoni, kasalligi, savodsizligi, koʻzi ojizligi yoki boshqa sabablarga koʻra hujjatni imzolay olmaganligi uchun uning topshirigʻiga koʻra hujjatni imzolagan fuqarolar, tarjimonlar, maxfiy vasiyatnoma rasmiylashtirishda ishtirok qilgan guvohlar, xizmat vazifasini bajarish munosabati bilan notarial harakatlar oʻziga maʼlum boʻlgan mansabdor shaxslar va boshqa shaxslar ham boʻlishi mumkin.
Amalga oshirilgan notarial harakatlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar bu harakatlar kimning nomidan yoki kimning topshirigʻi bilan amalga oshirilgan boʻlsa, oʻsha shaxslarning oʻzigagina berilishi mumkin.
"Notariat toʻgʻrisida”gi Qonunning 6-moddasida kimga va qanday hollarda amalga oshirilgan notarial harakatlar toʻgʻrisida maʼlumot taqdim qilish quyidagicha belgilab qoʻyilgan, yaʼni amalga oshirilgan notarial harakatlar toʻgʻrisidagi maʼlumotnomalar (maʼlumotlar) sud, prokuratura, tergov organlarining talabiga binoan ular yuritayotgan ishlar munosabati bilan beriladi. Jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish bilan bogʻliq boʻlgan amalga oshirilgan notarial harakatlar toʻgʻrisidagi maʼlumotnomalar (maʼlumotlar) qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda va tartibda maxsus vakolatli davlat organiga taqdim etiladi. Koʻchmas mulk ijarasi shartnomalarini tasdiqlash va ijara haqining mikdori toʻgʻrisidagi, meros yoki hadya tartibida fuqarolar mulkiga oʻtayotgan mol-mulkning qiymati hakidagi maʼlumotnomalar qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda davlat soliq xizmati organiga taqdim etiladi. Vasiyatnoma toʻgʻrisidagi maʼlumotnomalar vasiyat qiluvchining vafotidan keyingina beriladi.
Amalga oshirilgan notarial harakatlarning maxfiyligini buzishda aybdor boʻlgan shaxslar qonunda belgilangan tartibda javobgar boʻladilar.

B.A.XODJAMETOV, tuman 2-son Davlat notarial idorasi notariusi.
(Foto - http://tafsilot.uz)