VASIYaTNOMA NOTARIAL TARTIBDA TUZILADI

Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik Kodeksining 1120-moddasiga asosan fuqaroning oʻziga tegishli mol-mulkini, yaʼni uy-joy, avtomototransport, bino, inshoot va boshqalar yoki bu mol-mulkka nisbatan huquqini vafot etgan taqdirda uni tasarruf etish xususidagi xohish-irodasi “vasiyat” deb eʼtirof etiladi. Vasiyatnomani yozib qoldirish uchun fuqaro xohlagan notarial idoraga shaxsan murojaat qilishi lozim, chunki vasiyatnoma shaxsan tuziladi.

Vasiyatnomaning vakil orqali tuzilishiga yoʻl qoʻyilmaydi. Vasiyat qiluvchi qonun boʻyicha merosxoʻrlardan bittasini, bir nechasini yoki hammasini izoh bermagan holda merosdan mahrum qilishga haqli. Vasiyatnomani tasdiqlab berishda vasiyat qiluvchidan uning shaxsini tasdiqlovchi hujjati, yaʼni pasporti, harbiy xizmatchilar uchun esa harbiy guvohnomasi talab qilinadi. Vasiyat qilinayotgan mol-mulkka boʻlgan huquqni tasdiqlovchi hujjatlarni taqdim etish talab qilinmaydi.

Vasiyatnoma yozilgan joyi va vaqti koʻrsatilgan holda yozma shaklda tuzilishi lozim. Yozma shakldagi vasiyatnoma vasiyat qiluvchining oʻz qoʻli bilan imzolanishi lozim. Agar vasiyat qiluvchi jismoniy nuqsonlari, kasalligi yoki savodsizligi tufayli vasiyatnomani oʻz qoʻli bilan imzolay olmasa, uning iltimosiga binoan notarius yoki qonunga muvofiq vasiyatnomani tasdiqlaydigan boshqa shaxs hozir boʻlganida vasiyat qiluvchi oʻz qoʻli bilan imzolay olmaganligining sabablari koʻrsatilgan holda vasiyatnomaga boshqa shaxs imzo qoʻyishi mumkin.

Vasiyat qiluvchining oʻrniga notarius yoki vasiyatnomani tasdiqlovchi boshqa shaxs, vasiyatnoma kimning foydasiga tuzilgan yoki kimga nisbatan vasiyat majburiyati yuklatilgan boʻlsa, oʻsha shaxs, uning eri, xotini, bolalari, ota-onasi, nevaralari va chevaralari, shuningdek, vasiyat qiluvchining qonun boʻyicha merosxoʻrlari imzo qoʻyishi mumkin emas. Undan tashqari, toʻliq muomala layoqatiga ega boʻlmagan fuqarolar, savodsizlar va vasiyatnomani oʻqiy olmaydigan boshqa shaxslar, yolgʻon guvohlik berganlik uchun muqaddam sudlangan shaxslar ham vasiyat qiluvchining oʻrniga imzo qoʻya olmaydi.

Vasiyat qiluvchi istalgan vaqtda oʻz vasiyatnomasini yangi vasiyatnoma tuzish orqali bekor qilishga, oʻzgartirishga yoki toʻldirishga haqlidir.

N.Jumaniyozova, tuman Adliya boʻlimi bosh maslahatchisi.