СОБИҚ АФҒОНЧИ ЖАНГЧИЛАР ХИВАГА САЁҲАТ ҚИЛДИЛАР
Афғон тупроғидан собиқ иттифоқ қўшинлари олиб чиқилганига 32 йилдан ортиқ вақт ўтган бўлса-да, ўзбекистонликлар кўнглига солган жароҳатлари ҳали битгани йўқ. Чунки собиқ иттифоқ армияси сафида 65 минг нафардан зиёд ўзбек ўғлонлари ҳам афғон урушида иштирок этган, уларнинг 1500 нафари ўзга юрт тупроғида ҳалок бўлган, айримлари ногирон бўлиб қайтганлар.
Ҳозирги кунда туманимизда 280 нафар собиқ афғончи аскарлар истиқомат қилишади. Ўзбекистон Республикаси “Ветеран” жангчи-фахрий ва ногиронлари бирлашмасининг Қорақалпоғистон Республикаси бўлими томонидан улардан доимо хабар олиниб, ижтимоий ҳимоялаш бўйича тизимли ишлар амалга оширилмоқда.
Шу йилнинг 25 апрелида ушбу бўлимнинг тумандаги вакили Баҳодир Жуманиёзов бошчилигида туманимиздаги бир гуруҳ собиқ афғончи жангчилар Хива шаҳрига саёҳатга бориб келдилар. Саёҳатни улар бино ва иншоотлари, аслида очиқ ҳаводаги бутун бир шаҳар амалда тарихий ҳолида сақланиб қолган дунёдаги бир нечта шаҳардан бири ҳисобланмиш Хиванинг ички қисми ҳисобланмиш Ичан-қалъадан бошладилар. Инсонни ҳайратда қолдирадиган ана шу меъморчилик музейи халқ усталаримизнинг юксак меъморчилик санъатига эга бўлганлигидан далолат беради.
Ичан қалъанинг маъмурий маркази – Жума масжиди XVIII асрнинг охирида қайта қурилган бўлса-да, шарқнинг классик иншоотларининг қатор хусусиятларини сақлаб қолганлиги саёҳатчиларни ўзига жалб этди.
Эшиклар ва панжаралари ажойиб ўйма нақшлар билан безатилган, ҳужралари ўзига хос иккиталик Муҳаммад Аминхон Мадрасаси Хоразмдаги ўқув муассасалари орасида энг кўҳнаси ҳисобланади. Хива хони Шерғозихон 1719 йилда Машҳадга муваффақиятли сафар қилганидан сўнг шу сафари шарафига бунёд этган Шерғозихон Мадрасаси, Ичан қалъага кириладиган 4 та дарвозалар, Паҳлавон Маҳмуд мақбараси зиёрати ҳам саёҳатчиларда улкан таассуротлар қолдирди.
Хиванинг диққатга сазовор жойларида улар аввал ҳам бўлишган. Бироқ собиқ қуролдошлар билан кўкламнинг айни илиқ, ёқимли кунида бамайлихотир саёҳат қилиш, халқимизнинг закий, маҳоратли ҳунарманд усталари барпо этган қадимий иншоотларни кезиш, булар ҳақда мароқли суҳбат қуришнинг гашти ўзгача бўлди.
Шу боисдан ҳам ушбу саёҳатга ҳомийлик қилган туман ҳокимлигидан жуда миннатдор бўлдилар.
Орадан неча-неча йиллар ўтса-да, хотираларини афғон урушида чеккан жабр-ситамлари, бевақт ҳалок бўлган бергуноҳ дўстлари ёди тарк этмаган, навқирон ёшида уруш майдонида кўрганлари ҳамон тушларига кириб, руҳан эзилиб яшайдиган собиқ аскарлар учун саёҳат чинакам хурсандчилик бахш этди. Улар туманимизга қайтиб келар эканлар, бугунгидай дориломон кунларга, ўзларига кўрсатилаётган ҳурмат-эътиборга шукрона айтдилар.
Ойгул РАЖАБОВА.
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
