Боланинг исми шарифини ўзгартириш тартибини биласизми?

Исм то туғилганимиздан бошлаб, сўнги манзилимизгача бизга ҳамроҳ бўладиган муҳим восита. Халқ орасида исм тақдирга таъсир ўтказади, шу сабабли болага айтилиши ва маъноси мураккаб бўлмаган, енгил ва содда исмлар қўйилгани маъқул, деган гаплар юради. Нима бўлганда ҳам, не-не орзу-умидлар билан дунёга келтирган фарзандига исм танлаш, фамилия ва шариф бериш бу ҳар бир ота-отанинг шахсий иши. Бу борада бирор насиҳат беришдан йироқмиз. Сўз юритмоқчи бўлганимиз ана шу исм, фамилия ва шарифни агарда ўзгартиришга эҳтиёж туғилганида фуқаролар буни қандай тартибда амалга ошириши керак? деган саволга жавоб бермоқчимиз.

Фамилия, исм ва ота исмини ўзгартириш ҳақидаги ариза ариза берувчи 16 ёшга тўлгач, унинг доимий (вақтинча) рўйхатдан ўтган жойидан қатъи назар, ФҲДЁ органи томонидан кўриб чиқилади. Агар 16 ёшга тўлган шахс фуқаролик паспорти (идентификацияловчи ID-картаси) ёки фуқаролик паспорти ўрнини босувчи, шахсни тасдиқловчи бошқа ҳужжат олгунга қадар фамилияси, исми, ота исмини ўзгартириш ҳақида ариза берса, у ҳолда аризага туғилганлик ҳақида гувоҳнома илова қилинади.

Ўзбекистон Республикасининг “Давлат тили ҳақида”ги Қонуни 15-моддасига мувофиқ, суднинг ҳал қилув қарори асосида, агар фамилия ва исм эшитилишида ёқимсиз бўлса, агар фамилия ва исм миллатига тўғри келмаса, хоҳишига қараб никоҳгача бўлган фамилияга (никоҳда турган даврида ҳам, никоҳдан ажратилгандан кейин ҳам) қайтишда, оила учун умумий фамилияда бўлиш истаги пайдо бўлганда (агар никоҳ тузиш пайтида эр-хотин умумий фамилия қабул қилишмаган бўлса), болаларнинг ота ёки она билан бир хил фамилияда бўлиш, онасининг никоҳгача бўлган фамилиясида бўлиш, ўгай отанинг ёки васийсининг фамилиясида бўлиш истаги пайдо бўлганда, шунингдек, 16 ёшга тўлган шахсга оталикни белгилашда кўриб чиқилади.

Фамилия, исм ва ота исмини ўзгартириш тўғрисидаги аризага ариза берувчининг туғилганлик ҳақидаги гувоҳномаси, агар ариза берувчи никоҳда турган бўлса, у ҳолда никоҳ тузилганлиги ҳақидаги гувоҳномаси, агар никоҳдан ажратилган бўлса, никоҳдан ажралганлик ҳақидаги гувоҳномаси, агар ариза берувчининг вояга етмаган болалари бўлса, у ҳолда болаларининг туғилганлик ҳақидаги гувоҳномалари, ариза берувчининг фуқаролик паспорти (идентификацияловчи ID-картаси) ёки шахсини тасдиқловчи бошқа ҳужжатидан кўчирма, агар ариза берувчи вояга етмаган ёки суд қарори билан муомалага лаёқатсиз деб топилган бўлса, у ҳолда ота-онасининг ёхуд васий ёки ҳомийнинг аризаси ҳамда 1 дона (3х4 ўлчамли) фотосурат илова қилинади.

Ўзгартиришлар киритилиши учун зарур бўлган далолатнома ёзувлари йўқолган тақдирда, фамилия, исм, ота исмини ўзгартириш ушбу ҳужжатлар тиклангандан кейин амалга оширилади. Шу билан бирга, фамилия, исм ва ота исмини ўзгартирганлик учун белгиланган тартибда давлат божи ундирилади.

Баҳром Собиров, Амударё тумани ФҲДЁ бўлими инспектори.