Қутуриш касаллигининг олдини олиш бўйича профилактик тадбир ўтказилди

“Ит қопмас дема, от тепмас дема”, деган халқ мақоли бекорга айтилмаган. Гоҳида йўл-йўлакай кетаётиб, гала-гала бўлиб юрган дайди итларга кўзимиз тушади. Баъзида бехосдан олдимизга вовиллаб чиққан нотаниш ит сабаб юрагимизни ҳовучлаб, йўлимизда зўрға давом этамиз. Энг ачинарлиси, бу итларнинг қутурган ёки қутурмаганлигини биз ташқаридан илғай олмаймиз. Шунинг учун ҳам баъзида дайди итлар ёки айрим хонадонларда боқилаётган эмланмаган итлар тишлаши оқибатида одамлар жароҳат олиб шифохоналарга мурожаат қилишади. Ачинарлиси, баъзан бундай ҳолатлар ўлим билан ҳам якун топиши мумкин.

Қутуриш — шу номдаги вирус қўзғатадиган касаллик бўлиб, иссиқ қонли ҳайвонлар ва одамларда учрайди. Касалланган ҳайвонлар тишлаганда сўлаги орқали юқади. Вирус юққанда марказий нерв системасининг оғир прогрессив шикастланиши кузатилади. Вирус шикастланган тери орқали нерв охирларига ҳаракатланади ва улар орқали мия ва орқа мияга ўтади. Касаллик инсонлар учун ҳалокатли ҳисобланади ва фақатгина фавқулодда эмлаш билан унинг олдини олиш мумкин.

Шунингдек, дайди итлар ҳақида ҳайвонларни назорат қилиш хизматига хабар бериш, бундай ҳайвонлар билан мулоқот қилишдан сақланиш, уй яқинига ва уйга кўршапалак киришига йўл қўймаслик орқали ҳам касалликнинг олдини олиш мумкин. Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти маълумотларига кўра, ҳар йили 59 минг киши қутуриш касаллигидан вафот этади. Бунга сабаб уларнинг 99 фоизи қутурган ит томонидан тишланишидир.

Яқинда мана шундай салбий ҳолатларнинг олдини олиш мақсадида Амударё тумани Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги бўлими, туман Ветеринария ва чорвачиликни ривожлантириш бўлими ҳамда туман Ободонлаштириш бўлими қошида жойлашган қаровсиз, дайди итларни овлаш бригадаси ходимлари иштирокида Навоий номли маҳалла ҳудуди профилактик тадбир ўтказилди. Тадбирда аҳолига одамлар ва ҳайвонлар ўртасида учрайдиган қутуриш касаллиги ва унинг оқибатлари, олдини олиш йўллари бўйича маълумотлар берилди.

Ўтказилган профилактик тадбир давомида туман Ободонлаштириш бўлими қошидаги қаровсиз, дайди итларни овлаш бригадалари ходимлари иштирокида ҳудуддаги эгаси номаълум, дайди итлар тутилиб, махсус жойга олиб кетилди. Жумладан, маҳалла ҳудудида қаровсиз юрган 6та дайди итлар ушланиб, туман Ободонлаштириш бўлими ҳудудида жойлашган итларни вақтинча сақлаш хонасига жойлаштирилди ва бу орқали келиб чиқиши мумкин бўлган кўнгилсиз ҳолатларнинг олди олинди.

Шунингдек, тадбир давомида туман Ветеринария ва чорвачиликни ривожлантириш бўлими ходимлари маҳалладаги 28та хонадонларга ташриф буюриб, хонадонларда боқилаётган 12та итларни рўйхатга олдилар ҳамда уларга ветеринария гувоҳномаси берилди. Итлар қутуриш касаллигига қарши эҳтиёт чораси сифатида эмланди ҳамда хонадон эгаларига итларни сақлаш қоидалари тўғрисида батафсил маълумотлар берилди.

Туман Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги бўлими ходимлари ҳам ушбу хонадонларда бўлишиб, хонадон эгаларига одамлар ва ҳайвонлар ўртасида қутуриш касаллиги ва унинг олдини олиш мавзусида тарғибот-ташвиқот ишларини олиб бордилар ҳамда мавзу бўйича эслатма ва плакатлар тарқатдилар.

Қутуриш касаллиги ва унинг олдини олиш бўйича идоралараро ҳамкорликликдаги профилактик тадбирлар йил давомида олиб борилади. Шу ўринда, хонадонида ит сақлаётган фуқаролардан масъулиятли бўлишни ҳамда ит сақлаш қоидаларига амал қилишларини сўраб қоламиз. Зеро, сизнинг масъулиятсизлигингиз қайсидир бегуноҳ инсоннинг ҳаётига рахна солмасин!

Дурбек Бабажанов, Амударё туман СЭО ва ЖСБ эпидемиолог врачи.