Quturish kasalligining oldini olish boʻyicha profilaktik tadbir oʻtkazildi

“It qopmas dema, ot tepmas dema”, degan xalq maqoli bekorga aytilmagan. Gohida yoʻl-yoʻlakay ketayotib, gala-gala boʻlib yurgan daydi itlarga koʻzimiz tushadi. Baʼzida bexosdan oldimizga vovillab chiqqan notanish it sabab yuragimizni hovuchlab, yoʻlimizda zoʻrgʻa davom etamiz. Eng achinarlisi, bu itlarning quturgan yoki quturmaganligini biz tashqaridan ilgʻay olmaymiz. Shuning uchun ham baʼzida daydi itlar yoki ayrim xonadonlarda boqilayotgan emlanmagan itlar tishlashi oqibatida odamlar jarohat olib shifoxonalarga murojaat qilishadi. Achinarlisi, baʼzan bunday holatlar oʻlim bilan ham yakun topishi mumkin.

Quturish — shu nomdagi virus qoʻzgʻatadigan kasallik boʻlib, issiq qonli hayvonlar va odamlarda uchraydi. Kasallangan hayvonlar tishlaganda soʻlagi orqali yuqadi. Virus yuqqanda markaziy nerv sistemasining ogʻir progressiv shikastlanishi kuzatiladi. Virus shikastlangan teri orqali nerv oxirlariga harakatlanadi va ular orqali miya va orqa miyaga oʻtadi. Kasallik insonlar uchun halokatli hisoblanadi va faqatgina favqulodda emlash bilan uning oldini olish mumkin.

Shuningdek, daydi itlar haqida hayvonlarni nazorat qilish xizmatiga xabar berish, bunday hayvonlar bilan muloqot qilishdan saqlanish, uy yaqiniga va uyga koʻrshapalak kirishiga yoʻl qoʻymaslik orqali ham kasallikning oldini olish mumkin. Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti maʼlumotlariga koʻra, har yili 59 ming kishi quturish kasalligidan vafot etadi. Bunga sabab ularning 99 foizi quturgan it tomonidan tishlanishidir.

Yaqinda mana shunday salbiy holatlarning oldini olish maqsadida Amudaryo tumani Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi boʻlimi, tuman Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish boʻlimi hamda tuman Obodonlashtirish boʻlimi qoshida joylashgan qarovsiz, daydi itlarni ovlash brigadasi xodimlari ishtirokida Navoiy nomli mahalla hududi profilaktik tadbir oʻtkazildi. Tadbirda aholiga odamlar va hayvonlar oʻrtasida uchraydigan quturish kasalligi va uning oqibatlari, oldini olish yoʻllari boʻyicha maʼlumotlar berildi.

Oʻtkazilgan profilaktik tadbir davomida tuman Obodonlashtirish boʻlimi qoshidagi qarovsiz, daydi itlarni ovlash brigadalari xodimlari ishtirokida hududdagi egasi nomaʼlum, daydi itlar tutilib, maxsus joyga olib ketildi. Jumladan, mahalla hududida qarovsiz yurgan 6ta daydi itlar ushlanib, tuman Obodonlashtirish boʻlimi hududida joylashgan itlarni vaqtincha saqlash xonasiga joylashtirildi va bu orqali kelib chiqishi mumkin boʻlgan koʻngilsiz holatlarning oldi olindi.

Shuningdek, tadbir davomida tuman Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish boʻlimi xodimlari mahalladagi 28ta xonadonlarga tashrif buyurib, xonadonlarda boqilayotgan 12ta itlarni roʻyxatga oldilar hamda ularga veterinariya guvohnomasi berildi. Itlar quturish kasalligiga qarshi ehtiyot chorasi sifatida emlandi hamda xonadon egalariga itlarni saqlash qoidalari toʻgʻrisida batafsil maʼlumotlar berildi.

Tuman Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi boʻlimi xodimlari ham ushbu xonadonlarda boʻlishib, xonadon egalariga odamlar va hayvonlar oʻrtasida quturish kasalligi va uning oldini olish mavzusida targʻibot-tashviqot ishlarini olib bordilar hamda mavzu boʻyicha eslatma va plakatlar tarqatdilar.

Quturish kasalligi va uning oldini olish boʻyicha idoralararo hamkorliklikdagi profilaktik tadbirlar yil davomida olib boriladi. Shu oʻrinda, xonadonida it saqlayotgan fuqarolardan masʼuliyatli boʻlishni hamda it saqlash qoidalariga amal qilishlarini soʻrab qolamiz. Zero, sizning masʼuliyatsizligingiz qaysidir begunoh insonning hayotiga raxna solmasin!

Durbek Babajanov, Amudaryo tuman SEO va JSB epidemiolog vrachi.