Глобаллашув жараёнида миллий тиллар йўқолиб бормоқда
Она тили – бу миллатнинг руҳи, унинг ўзлигини акс эттирувчи асосий тимсоллардан биридир. Ҳар бир халқ ўз тилини асраб-авайлаб, авлодларга етказган ҳолда, ўзининг маданий ва маънавий бойлигини янада бойитади.
Миллатнинг ўзлигини сақлаши ва тарихий илдизларига боғланишида миллий тил муҳим аҳамият касб этади. Миллий тил халқнинг менталитети, маданияти ва анъаналарини акс эттиради. Шу сабабли она тилини ўрганиш ва уни авлодларга етказиш ҳар бир жамиятнинг асосий вазифаларидан биридир. Ўзбек тилининг давлат тили мақомига эга бўлиши эса халқнинг бой маданий ва илмий меросини асраб-авайлаш, миллий ўзликни сақлаш ва авлодларга етказишда муҳим роль ўйнайди.
Маълумотларга кўра, дунёда ҳар икки ҳафтада бир тил йўқ бўлиб кетмоқда. Ҳозирда 6 мингга яқин тил мавжуд бўлиб, уларнинг катта қисми йўқолиш хавфи остида. Глобаллашув жараёни, технологик тараққиёт ва интернетдаги ахборот оқимининг асосан инглиз тилида бўлиши бу жараённи тезлаштирмоқда.
Айниқса, кичик миллатлар тиллари катта хавф остида қолмоқда. Технологик ривожланиш натижасида халқаро мулоқотда асосан доминант тиллар ишлатилмоқда, бу эса кичик тилларнинг секин-аста йўқолишига сабаб бўлмоқда. Ўз маданий ва лингвистик меросини сақлаб қолиш учун ҳар бир халқ ўз тилига эътибор бериши ва уни тарғиб қилиши зарур.
Замонавий таълим жараёнида она тилини ўқитишда илмийлик, тизимлилик ва изчиллик тамойиллари етакчи роль ўйнайди. Бу тамойиллар ўқувчиларнинг тилни онгли равишда ўзлаштиришига ёрдам беради ва миллий қадриятлар руҳида тарбиялаш имконини яратади.
Ахборот технологияларининг ривожланиши она тилини ўқитишда янги имкониятлар яратмоқда. Электрон дарсликлар, масофавий таълим ва интерактив платформалар ёрдамида тилни ўрганиш жараёни янада самарали бўлиши мумкин. Бу эса ўқувчиларнинг ўз она тилига бўлган қизиқишини оширади ва уни янада мукаммал ўзлаштиришга хизмат қилади.
Ўзбекистон Республикаси Конституциясида ўзбек тилининг давлат тили мақоми мустаҳкамланган. Ушбу мақом нафақат ҳуқуқий жиҳатдан, балки миллий онг ва бирлик нуқтаи назаридан ҳам муҳим аҳамиятга эга.
Миллатнинг тараққиёти, бирлиги ва ўзлигини сақлаш тилнинг ривожланиши билан чамбарчас боғлиқдир. Шу сабабли ҳам давлат томонидан тил сиёсати муҳим йўналишлардан бири сифатида белгиланган.
Ўзбекистон тажрибаси шуни кўрсатадики, она тилига ҳурмат билан ёндашиш ёшларнинг хорижий тилларни ҳам осон ўзлаштиришига имкон беради. Шу сабабдан, тилни ривожлантириш ва асраб-авайлаш давлат ва жамият олдидаги энг муҳим вазифалардан бири ҳисобланади.
Глобаллашув жараёнида миллий тилларнинг йўқолиш хавфи ортиб бораётган бир пайтда, она тилимизни ҳимоя қилиш ва ривожлантириш ҳар биримизнинг бурчимиздир.
Одилбек Хидирбоев,
ҚДУ талабаси, таҳририят амалиётчиси.
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
