Туман ҳудудидаги кўчмас мулк объектлари хатловдан ўтказилмоқда
Манбаларга кўра, эрамиздан 3000 йил олдин мисрликлар томонидан илк кадастр ҳисоб-китоблари ўтказилган. Бу ишлар натижасида ишлаб чиқилаётган ер участкасининг чегаралари ўрнатилган, ер тўғрисидаги батафсил маълумотлар, ер участкаларининг чегараси ва майдони, эгалик қилувчиларнинг номларини ҳисобга олган ҳолда рўйхатга олинган. Кейинчалик эса, Мисрда янги ҳисоб-китоблар ўтказилган. Бундан мақсад – ерни тақсимлаш ва кўчмас мулкдан солиқ олишни амалга ошириш бўлган. Олинган даромаднинг бешдан бир қисми солиқ сифатида тўланганлиги аниқланган, бу миқдорга бизнинг давримизгача амал қилиниб келинган. Шу тариқа, бундай ёндашув минг йиллар олдин ҳам мавжуд бўлган, ХХ асрда эса мукаммаллаштирилган.
Маълумки, Ўзбекистон Республикасининг “Давлат кадастрлари тўғрисида”ги қонуни мамлакатимизда Давлат кадастрларини яратиш ва юритиш тамойилларини белгилаб беради. Сўнгги йилларда ҳам ушбу соҳага оид бир қатор ҳуқуқий-норматив ҳужжатлар қабул қилиниб, жойларда ижроси таъминланмоқда. Албатта, қабул қилинаётган қонунлар доирасида амалий ишлар қилиниб, ҳудудларда ўзбошимчалик билан эгаллаб олинган ер участкалари ва уларда қурилаётган бинолар ва иншоотлар хатловдан ўтказилиб, аҳоли орасида бу бўйича тушунтириш-тарғибот ишлари амалга оширилмоқда.
Хусусан, Ўзбекистон Республикасининг 2024 йил 5 августдаги “Ўзбошимчалик билан эгаллаб олинган ер участкаларига ҳамда уларда қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган ҳуқуқларни эътироф этиш тўғрисида”ги Қонуни бу борада янги имкониятлар эшикларини очди. Ушбу қонуннинг мақсади ўзбошимчалик билан эгаллаб олинган ер участкаларига ҳамда уларда қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган ҳуқуқларни эътироф этиш билан боғлиқ муносабатларни тартибга солишдан иборат.
Маълумот ўрнида айтиш жоизки, ушбу Қонун 1-моддасининг иккинчи қисмида назарда тутилган ер участкаларига нисбатан ушбу Қонунда назарда тутилган асосларда ва тартибда фақат ижара ҳуқуқи ҳамда ушбу ер участкаларида қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган мулк ҳуқуқи эътироф этилади. Бунда, ижара муддати якка тартибдаги уй-жойлар эгаллаган ер участкалари учун тўқсон тўққиз йил, бошқа ер участкалари учун қирқ тўққиз йил этиб белгиланади.
Шунингдек, ер участкасига бўлган ижара ҳуқуқи ҳамда унда қурилган бинолар ва иншоотларга бўлган мулк ҳуқуқи Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгесининг, халқ депутатлари вилоятлар ва Тошкент шаҳар Кенгашларининг қарорлари билан эътироф этилиши белгилаб қўйилган.
Қонунга кўра, ўзбошимчалик билан эгаллаб олинган ер участкаларига ҳамда уларда қурилган бинолар ва иншоотларга тааллуқли маълумотларни ва ҳужжатларни келишиш Кадастр агентлигининг автоматлаштирилган ахборот тизими орқали амалга оширилади. Автоматлаштирилган ахборот тизимида тўлиқ шакллантирилган электрон йиғмажилд маълумотлари тегишли фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари биноларининг эълонлар бурчакларида, Кадастр агентлигининг расмий веб-сайтида ҳамда бошқа ахборот манбаларида жамоатчиликка эълон қилинади. Манфаатдор жисмоний ва юридик шахслар ўзбошимчалик билан эгаллаб олинган ер участкасига ҳамда унда қурилган бинолар ва иншоотларга тааллуқли маълумотлар ва ҳужжатлар бўйича эътирозлари мавжуд бўлган тақдирда, электрон йиғмажилддаги маълумотлар жамоатчиликка эълон қилинган кундан эътиборан, бир ой ичида улар бўйича ваколатли ташкилотларга шикоят қилиши мумкин.
Давлат кадастрлари палатаси Амударё тумани филиали томонидан тақдим қилинган маълумотларга кўра, бугунги кунда туман ҳудудида жами 45 минг 617 та кўчмас мулк объекти мавжуд бўлиб, 2028 йил 1 январь кунигача мазкур объектларда хатлов ишлари олиб борилиши белгиланган. Юқоридаги Қонун юзасидан тасдиқланган режа-жадвал асосида туманнинг тегишли маҳаллалари ҳудудида 2024 йил 8 ноябрдан бошлаб, кўчмас мулкларни хатлов йўли билан техник инвентаризациядан ўтказиш ишлари олиб борилмоқда. Шу кунгача Гулзор ва Олмазор маҳаллалари ҳудудларида жойлашган кўчмас мулк объектлари тўлиқ хатловдан ўтказилиб, “UZKAD” дастурига интеграция қилинди. 955 та кўчмас мулк объектлари “E’TIROF AT” дастурига юкланиб, комиссияга тақдим қилинди.
Айни кунларда туманнинг Янгиобод маҳалласи ҳудудида жойлашган кўчмас мулк объектлари хатловдан ўтказилмоқда. Давлат кадастрлари палатаси Қорақалпоғистон Республикаси Амударё тумани филиалининг 19 нафар кадастр муҳандислари бу жараёнда фаол иштирок этиб келмоқда.
Азиза Мадраҳимова
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
