Ижтимоий ҳимоя тизими: самарадорлик ва манзиллилик янада оширилмоқда

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 6 июндаги “Аҳолига сифатли ижтимоий хизмат ва ёрдам кўрсатиш ҳамда унинг самарали назорат тизимини йўлга қўйиш бўйича комплекс чора-тадбирлар тўғрисида”ги ПФ-82-сон Фармони билан Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги ташкил этилиши мамлакатимизда аҳолини ижтимоий ҳимоя қилиш соҳасида ягона давлат сиёсатини юритиш имконини яратди.

Ушбу Фармон ижросини таъминлаш мақсадида Манғит шаҳрининг Гулзор маҳалла фуқаролар йиғинида ҳам “Инсон” ижтимоий хизматлар марказининг ижтимоий ходими лавозими жорий этилиб, маҳалла аҳолисига ижтимоий хизмат ва ёрдамлар кўрсатиш ишлари самарали олиб борилмоқда.

Гулзор маҳалласида 1050 та хонадон таркибидаги 1138 та оилада 4138 нафар аҳоли истиқомат қилади. Маҳаллада 123 нафар ногиронлиги бўлган шахслар, 97 та кам таъминланган оилалар, 5 нафар ўзгалар парваришига муҳтож якка-ёлғизлар истиқомат қилади.

Аввало, маҳаллада кам таъминланган оилаларга нафақа бериш асослари аниқ тизимга олиниб, “Ижтимоий ҳимоя ягона реестри” ахборот тизими ишга туширилди ва кам таъминланган оилаларни аниқлаш ва уларга манзилли ёрдам кўрсатиш ишлари самарали ташкил қилинди. Очиқлик, тенглик, адолат тамойилларига қатъий амал қилиш вазифаси белгиланди.

Алоҳида таъкидлаш керакки, юқоридаги рақамлар нафақага муҳтож оилалар сони ортганини эмас, балки эҳтиёжманд оилаларга ижтимоий ҳимоя етиб бораётганини англатади. “Имконияти чекланган кишилар” деган тушунча эса олдинлари ногиронларга бўлган тор, бир ёқлама муносабатни ифодалаб келган бўлса, янги ислоҳотлар билан “ногиронлиги бўлган шахслар” деган тушунча юзага келди. Шу асосда ногиронларга имконияти чекланганлар деб эмас, балки шахс сифатида муносабатда бўлишга ўтилди. Бу муносабат уларнинг ҳуқуқлари тан олингани ва рўёбга чиқиши учун имконият яратилаётганини англатади.

Ижтимоий ҳимоя тизими самарадорлиги ва манзиллилигини ошириш орқали ижтимоий ҳимояни маҳалла даражасигача ташкил этиш бўйича тизимли ислоҳотлар амалга оширилди.

Маҳалла даражасида 12 тоифадаги ижтимоий ҳимояга муҳтож оилаларга 100 дан ортиқ ижтимоий хизматлар ва ёрдамлар кўрсатиш тизими яратилди.

Ногиронлиги бўлган шахсларга кўмаклашиш, жамиятга интеграция қилиш, сифатли протез-ортопедия ва реабилитация воситалари билан таъминлаш хизматлари такомиллаштирилди. Протез-ортопедия мосламалари ва реабилитация қилишнинг техник воситалари турларини 18 тадан 30 тага қоплаб бериладиган маблағлар миқдори ўртача 10 бараварга оширилди. Энг муҳими – инсонларга зарур воситаларни электрон тарзда ўзлари танлаб олиш имконияти вужудга келди. Бунда муҳтож шахсларга ваучер (давлат томонидан қоплаб бериладиган маблағ)дан фойдаланган ҳолда электрон тижорат платформасида “Uzum market” орқали тегишли протез мосламаси ёки реабилитация воситасини ўз танловига кўра, бевосита ўзи ёки қонуний вакили ёхуд ижтимоий ходимлар кўмагида харид қилиш имкони яратилди.

Жорий йилнинг ўтган даври мобайнида Гулзор маҳалласида 2 та катталар учун сайр қилишга мўлжалланган ўриндиқли аравача, 1 та рақамли эшитиш мосламаси, 2 та кўзи ожизлар ҳассаси, 3 та қўлтиқтаёқ, 1 та овозли термометр ва 2 та ҳассага фуқароларнинг муҳтожлиги аниқланди ва “Инсон” ижтимоий хизматлар маркази томонидан 11 нафар ногиронлиги бўлган шахслар зарур восита ва мосламалар билан таъминланди. Улар ҳолидан мунтазам хабар олинмоқда.

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 16 апрелдаги 204-сонли Қарорига асосан электр энергияси ва табиий газ истеъмоли учун эҳтиёжманд аҳолига юзага келиши мумкин бўлган қўшимча харажатларни қоплаш мақсадида 218 нафар фуқаролар рўйхатлари шакллантирилиб, “Инсон” ижтимоий хизматлар марказининг туман бўлимига тақдим қилинди.

Бундан ташқари, маҳаллада истиқомат қилувчи тазйиқ ва зўравонликдан жабрланган 4 нафар аёл-қизларга ижтимоий хизматлар маркази психологлари кўмагида психологик маслаҳатлар берилиб, оиласидаги нотинчликларга барҳам берилишига кўмаклашилмоқда.

Гавҳар Чимбайчиева, Амударё тумани Гулзор маҳалласи комплекс ижтимоий хизмат кўрсатувчи ходими.