Ijtimoiy himoya tizimi: samaradorlik va manzillilik yanada oshirilmoqda

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 6-iyundagi “Aholiga sifatli ijtimoiy xizmat va yordam koʻrsatish hamda uning samarali nazorat tizimini yoʻlga qoʻyish boʻyicha kompleks chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PF-82-son Farmoni bilan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Ijtimoiy himoya milliy agentligi tashkil etilishi mamlakatimizda aholini ijtimoiy himoya qilish sohasida yagona davlat siyosatini yuritish imkonini yaratdi.

Ushbu Farmon ijrosini taʼminlash maqsadida Mangʻit shahrining Gulzor mahalla fuqarolar yigʻinida ham “Inson” ijtimoiy xizmatlar markazining ijtimoiy xodimi lavozimi joriy etilib, mahalla aholisiga ijtimoiy xizmat va yordamlar koʻrsatish ishlari samarali olib borilmoqda.

Gulzor mahallasida 1050 ta xonadon tarkibidagi 1138 ta oilada 4138 nafar aholi istiqomat qiladi. Mahallada 123 nafar nogironligi boʻlgan shaxslar, 97 ta kam taʼminlangan oilalar, 5 nafar oʻzgalar parvarishiga muhtoj yakka-yolgʻizlar istiqomat qiladi.

Avvalo, mahallada kam taʼminlangan oilalarga nafaqa berish asoslari aniq tizimga olinib, “Ijtimoiy himoya yagona reyestri” axborot tizimi ishga tushirildi va kam taʼminlangan oilalarni aniqlash va ularga manzilli yordam koʻrsatish ishlari samarali tashkil qilindi. Ochiqlik, tenglik, adolat tamoyillariga qatʼiy amal qilish vazifasi belgilandi.

Alohida taʼkidlash kerakki, yuqoridagi raqamlar nafaqaga muhtoj oilalar soni ortganini emas, balki ehtiyojmand oilalarga ijtimoiy himoya yetib borayotganini anglatadi. “Imkoniyati cheklangan kishilar” degan tushuncha esa oldinlari nogironlarga boʻlgan tor, bir yoqlama munosabatni ifodalab kelgan boʻlsa, yangi islohotlar bilan “nogironligi boʻlgan shaxslar” degan tushuncha yuzaga keldi. Shu asosda nogironlarga imkoniyati cheklanganlar deb emas, balki shaxs sifatida munosabatda boʻlishga oʻtildi. Bu munosabat ularning huquqlari tan olingani va roʻyobga chiqishi uchun imkoniyat yaratilayotganini anglatadi.

Ijtimoiy himoya tizimi samaradorligi va manzilliligini oshirish orqali ijtimoiy himoyani mahalla darajasigacha tashkil etish boʻyicha tizimli islohotlar amalga oshirildi.

Mahalla darajasida 12 toifadagi ijtimoiy himoyaga muhtoj oilalarga 100 dan ortiq ijtimoiy xizmatlar va yordamlar koʻrsatish tizimi yaratildi.

Nogironligi boʻlgan shaxslarga koʻmaklashish, jamiyatga integratsiya qilish, sifatli protez-ortopediya va reabilitatsiya vositalari bilan taʼminlash xizmatlari takomillashtirildi. Protez-ortopediya moslamalari va reabilitatsiya qilishning texnik vositalari turlarini 18 tadan 30 taga qoplab beriladigan mablagʻlar miqdori oʻrtacha 10 baravarga oshirildi. Eng muhimi – insonlarga zarur vositalarni elektron tarzda oʻzlari tanlab olish imkoniyati vujudga keldi. Bunda muhtoj shaxslarga vaucher (davlat tomonidan qoplab beriladigan mablagʻ)dan foydalangan holda elektron tijorat platformasida “Uzum market” orqali tegishli protez moslamasi yoki reabilitatsiya vositasini oʻz tanloviga koʻra, bevosita oʻzi yoki qonuniy vakili yoxud ijtimoiy xodimlar koʻmagida xarid qilish imkoni yaratildi.

Joriy yilning oʻtgan davri mobaynida Gulzor mahallasida 2 ta kattalar uchun sayr qilishga moʻljallangan oʻrindiqli aravacha, 1 ta raqamli eshitish moslamasi, 2 ta koʻzi ojizlar hassasi, 3 ta qoʻltiqtayoq, 1 ta ovozli termometr va 2 ta hassaga fuqarolarning muhtojligi aniqlandi va “Inson” ijtimoiy xizmatlar markazi tomonidan 11 nafar nogironligi boʻlgan shaxslar zarur vosita va moslamalar bilan taʼminlandi. Ular holidan muntazam xabar olinmoqda.

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 16-apreldagi 204-sonli Qaroriga asosan elektr energiyasi va tabiiy gaz isteʼmoli uchun ehtiyojmand aholiga yuzaga kelishi mumkin boʻlgan qoʻshimcha xarajatlarni qoplash maqsadida 218 nafar fuqarolar roʻyxatlari shakllantirilib, “Inson” ijtimoiy xizmatlar markazining tuman boʻlimiga taqdim qilindi.

Bundan tashqari, mahallada istiqomat qiluvchi tazyiq va zoʻravonlikdan jabrlangan 4 nafar ayol-qizlarga ijtimoiy xizmatlar markazi psixologlari koʻmagida psixologik maslahatlar berilib, oilasidagi notinchliklarga barham berilishiga koʻmaklashilmoqda.

Gavhar Chimbaychiyeva, Amudaryo tumani Gulzor mahallasi kompleks ijtimoiy xizmat koʻrsatuvchi xodimi.