АМУДАРЁ ТУМАНИ ФЕРМЕРЛАРИ КЕНГАШИ РАЁСАТИ АЪЗОЛАРИНИНГ ФЕРМЕРЛАРГА МУРОЖААТИ

ҚИШ МАВСУМИДА ҒАЛЛА МАЙДОНЛАРИМИЗГА ЭНГ ДОЛЗАРБ АГРОТЕХНИК ТАДБИРЛАРНИ ЎЗ ВАҚТИДА ҚЎЛЛАБ, 2026 ЙИЛДА ҒАЛЛАДАН ЯНАДА МЎЛ ҲОСИЛ ОЛАЙЛИК!

Қадрли юртдошлар! Ҳурматли деҳқон ва фермерлар!

Кейинги йилларда ер юзида рўй бераётган иқлим ўзгаришлари, табиий офатлар ва қурғоқчилик каби ҳолатлар озиқ-овқат маҳсулотлари етиштиришни қийинлаштираяпти.

Мамлакатимизда бу йил куз фасли ҳамда декабрь ойининг биринчи ўн кунлиги қуруқ ва илиқ келмоқда. Албатта, бу ҳолат фермерларга ўзининг салбий таъсирини кўрсатмоқда.

Ана шундай ҳолатларнинг олдини олиш мақсадида мамлакатимизда сўнгги йилларда Сиз, деҳқон фермерларга давлатимиз раҳбари томонидан кўплаб Фармон ва қарорлар қабул қилиниб, бунинг натижасида жойларда улкан ютуқларга эришилди.

Жумладан, аграр тармоқда ишлаб чиқариш ҳажми сезиларли даражади ошди. Шунингдек, озиқ-овқат хавфсизлигини таъминлаш жамият ижтимоий-иқтисодий ҳолатини барқарор ривожлантириш, фуқароларнинг соғлиги ва ҳаётини яхшилашнинг асосий йўналишларидан бирига айланди.

Азалдан халқимиз нонни энг улуғ неъмат билиб қадрлайди. Янги Ўзбекистонимизнинг бу йилги улкан ғалла хирмони омилкор деҳқон ва фермерлар, сувчилар, агроном ва механизаторлар, ғаллачилик кластерлари раҳбарлари, соҳанинг фидоий олимлари тажрибали мутахассисларининг заҳматли меҳнатлари эвазига яратилди.

Бу эса мамлакатимизда амалга оширилаётган кенг кўламли янгиланишлар, ғаллачиликни ривожлантириш борасидаги иқтисодий туб ислоҳотларнинг амалий натижасидир.

Бошоқли дон етиштириш соҳасида бозор тамойиллари жорий этилди.

Фермер хўжаликларига ғалла етиштириш учун ажратилган имтиёзли кредит маблағларидан эркин фойдаланиш ҳамда хизмат кўрсатувчи ва ресурс етказиб берувчиларни ихтиёрий танлаш ҳуқуқининг берилиши, шунингдек, донни харид қилиш ҳамда сотишда биржа механизмининг жорий этилиши юқори манфаатдорликни таъминламоқда.

Давлат ресурси ва биржа савдоларида сотиш учун ғалла топшириш манфаат келтираётганини сиз фермерлар ҳис этмоқдамиз.

Шунингдек, сув тежовчи технологиялар жорий қилиш учун субсидия ажратилиши натижасида ёмғирлатиб суғориш тизимлари ўрнатилган ғалла майдонлари йилдан-йилга кенгайиб бормоқда.

Бугунги кунда, ҳудудларда экилган ғалла майдонларида туплаган, 3-4 барг, 1-2 барг фазасида ривожланаётган, ҳатто униб чиқмаган майдонларни ҳам учратиш мумкин.

Деҳқонлар таъбири билан айтганда, “Йил йилга ухшамайди”, бугунги кунда ғалла майдонларини парваришлашда ўзгача агротехник тадбирларни амалга оширишни тақоза этмоқда.

Тегишли соҳа олим ва мутахассислари томонидан Хитой, Туркия, Покистон, Непал ва Ҳиндистон давлатларининг сув танқис, (камёмғир бўлганда) ҳаво ҳарорати илиқ келадиган ҳудудларида ғалла етиштиришда қўлланиладиган тажрибалари ўрганиб чиқилди.

Мисол учун, Хитойда ғалла экилган майдонларнинг юза қисмини чириган гунг билан ёпиб чиқиш (мульчалаш) намни узок сақлайди ва ҳароратнинг кескин узгаришини камайтиради.

Ғалла етиштиришда мавсум бошида қурғоқчилик кузатилса, кам миқдордаги 40-50 мм сув билан суғориш ўтказилади.

Экин майдонини озиқлантиришда азотли ўғитлар миқдорини камайтириб, фосфорли ва калийли ўғитлар меъёрларини оширади.

Туркия давлатининг Конья, Шонлиурфа, Ҳарран водийларида ғалла етиштиришда мавсум бошида қурғоқчилик кузатилса кам миқдордаги 40-60 мм сув билан суғориш ўтказилади. Бунда, тупроқдаги намлик 40-50 фоизга тушганда суғориш ишларини ўтказишади (яхши самара берган).

Таркибида аминокислоталар, гумин кислоталари, рух, магний, кремний каби микроэлементлар мавжуд биостимуляторларни қўллаш ғалла ниҳолларида қурғоқчиликка чидамлиликни оширади.

Покистон давлатида эса, сув ресурслари кам бўлганда гектарига 200-300 м3 миқдорда сув билан тез суғориш усулидан фойдаланилади.

Бегона ўтларга қарши кураш олиб боради, чунки бегона ўтлар чекланган сув ресурсини яхши ўзлаштиради.

Азиз миришкор деҳқон ва фермерлар!

Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий маркази томонидан куз ойлари қуруқ ва илиқ келганда бошоқли дон экинларини парваришлаш бўйича ишлаб чиқилган илмий тавсияномага асосан ғалла етиштирувчи фермер хўжаликларига ва кластерларга 2026 йилда ҳар бир гектар ғалладан 80-100 центнердан ҳосил олиш учун куйидагиларни амалга оширишни мақсадга мувофиқ, деб ҳисоблаймиз:

биринчидан, экилган ғалла майдонларини ундириб олиш учун сувчиларни кўпайтирган ҳолда, ўқариқлар орасини 60-70 метрдан олиб, тўлиқ суғоришни ташкил этинг;

иккинчидан, сув танқислиги ва ёғингарчиликнинг кам бўлишини инобатга олган ҳолда, туплаган ва 3-4 баргли ғалла майдонларига 150 кгдан, 1-2 барг ва униб чиқмаган майдонларга 100-120 кгдан сульфат аммоний ўғитини дала шароитидан келиб чиқиб, 3 декабрдан 10 декабрга қадар озиқлантиришни якунланг;

учинчидан, кечки ва қолоқ ғалла майдонларни яхшилаш мақсадида қўшимча гектарига 100-150 кг азотли ўғитлар билан озиқлантириб, ғалладан баракали ҳосил олишга эришинг;

 тўртинчидан, декабрь ойида об-ҳавонинг қуруқ ва илиқ келишини инобатга олиб, суспензия сепиш яхши натижа бериши тажрибасидан келиб чиқиб, суюк фосфорга эга бўлган IFO-PZN, NPK, FLOWER каби биостимуляторлардан фойдаланинг;

бешинчидан, ғалла майдонида ёмғирлатиб суғоришни йўлга қўйиб, давлат томонидан бериладиган субсидия маблағини олинг ҳамда ҳосилдорликни 10-12 ц/га оширинг ва сувни 35-45 фоизга тежанг;

олтинчидан, далангизнинг сув кириш қулоғига 1 тадан ҳандак ўра қазиб, гектарига 3 тоннадан маҳаллий ўғит жамғаришни унутманг ҳамда ички ариқларни бетонлаштириб, сув сарфини камайтиришга эришинг;

еттинчидан, кечки ва униб чикмаган ғалла майдонларига қуруқ, чириган маҳаллий гўнг сепишни ташкил этинг. Бунда, гектарига 20 тоннадан гўнг қўлланилганда кузги буғдой дон ҳосилдорлиги 6-12 ц/га ошиши ва гўнг минерал ўғитлар билан бирга қўлланилганда самарадорлик янада юқори бўлишини асло унутманг;

 саккизинчидан, ғўза қатор орасига экилган майдонларни ғўзапоядан кесиш агрегатлари ёрдамида тозаланг, бунда ғўзапояни қўлда суғуриб олишга йўл қўйманг;

тўққизинчидан, ғалла майдонларини чорва моллари томонидан пайҳон қилинишидан ҳимояланг;

 ўнинчидан, аҳоли хонадонлари ва чорва комплексларидаги маҳаллий ўғитларни жамғариб, далаларга чиқариш, ҳандак ўралар қазиш ишларини ташкил этинг;

ўн биринчидан, об-ҳавонинг қулай кунларидан фойдаланиб, дала атрофларини, ички ва хўжалик ариқларини тозалашни якунланг;

ўн иккинчидан, ҳар бир фермер хўжалиги раҳбари ғаллачилик кластер корхоналари билан ҳамкорликда ишларни янада жадаллаштириб, ғаллага қўшимча озуқа бериб, юқоридаги тадбирларни оғишмай амалга ошириб 2026 йил ғалла ҳосилини 80-100 центнерга етказиб, юқори даромад олишга эришинг;

Азиз фермер ва деҳқонлар!

Халқимиз бугун биз деҳқон ва фермерларнинг шижоатимиз, ғайрат ва матонатимизга кўз тикиб турибди. Буни бир зум бўлса-да, ёддан кўтармайлик. Дастурхонимиз тўкин-сочин, бозорларимиз ноз-неъматларга тўла ва арзон, турмушимиз янада фаровон бўлиши айни пайтдаги машаққатли меҳнатимизга боғлиқ.

Ўз даромадингизни оширишга ҳамда мамлакатимиз фаровонлигига муносиб ҳисса қўшиш учун барчангизни сидқидилдан ишлашга, фидойилик намунасини кўрсатишга чақирамиз!

Амударё тумани фермерлари кенгаши Раёсат аъзолари