Бўз ёп овул фуқаролар йиғинининг маъмурий биносида ҳуқуқий-маърифий тадбир ва сайёр қабул ўтказилди

Мамлакатимизда инсон ҳуқуқ ва эркинликларини олий қадрият сифатида эътироф этиш, фуқароларнинг қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш ҳамда жамиятда ҳуқуқий маданиятни юксалтириш давлат сиёсатининг устувор йўналишларидан бири ҳисобланади. Амударё туманидаги Бўз ёп овул фуқаролар йиғинининг маъмурий биносида ўтказилган ҳуқуқий-маърифий тадбир ва сайёр қабул ҳам айнан мана шу мақсадларга қаратилди.

Тадбирда жиноят ишлари бўйича Амударё туман суди раиси Жасурбек Балтабаев, фуқаролик ишлари бўйича Амударё туман суди раиси Адилбек Сейтназаров, Ўзбекистон Республикаси Президентининг Амударё туманидаги халқ қабулхонаси етакчи мутахассиси Санъат Авезов, шунингдек, Амударё тумани “Мадад” нодавлат нотижорат ташкилоти юристи Даврон Пирмановлар иштирок этди.

Учрашувнинг кириш қисмида фуқаролар йиғини раиси Рустам Тураев сўзга чиқиб, юртимизда амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотлар, аҳоли фаровонлигини таъминлаш йўлидаги саъй-ҳаракатлар ҳамда бугунги кунда давлат идораларининг халқ ичига кириб бораётгани ҳақида ўз фикр-мулоҳазаларини билдириб ўтди.

Шундан сўнг, жиноят ишлари бўйича Амударё туман суди раиси Жасурбек Балтабаев сўзга чиқиб, йиғилганларга “Одам ўлдириш билан боғлиқ жиноятларга жазо тайинлаш асослари” мавзусида ҳуқуқий тушунтиришлар берди.

Қайд этилганидек, Ўзбекистон Республикасининг Конституциясига мувофиқ, яшаш ҳуқуқи ҳар бир инсоннинг энг олий ва узвий ҳуқуқи ҳисобланади. Бу бебаҳо неъматга тажовуз қилиш эса жамият ва давлат олдидаги энг оғир, кечириб бўлмас жиноятдир. Қонунчилигимизда жавобгарликни оғирлаштирувчи ҳолатларда қасддан одам ўлдириш учун энг оғир жазо чораси – умрбод озодликдан маҳрум қилиш жазоси назарда тутилганлиги туфайли, ушбу тоифадаги жиноят ишларини кўриб чиқишда судлар томонидан жиноят қонунларининг тўғри ва адолатли қўлланилишини таъминлаш бениҳоя катта аҳамиятга эга.

Судья таъкидлаганидек, судлар қасддан одам ўлдиришга оид ишларни кўраётганда ҳар бир ҳолатни синчковлик билан, ҳар томонлама, тўла ва холисона текшириши қонуннинг қатъий талаби ҳисобланади. Ҳар бир иш бўйича жиноятнинг моҳияти, айбнинг шакли, қотилликнинг туб сабаблари, ғаразли мақсад ва содир этиш усуллари аниқланиши шарт. Қилмишга тўғри ҳуқуқий баҳо бериш ва айбдорга нисбатан адолатли жазо тайинлаш учун аҳамиятга молик бўлган бошқа барча ҳолатлар эътиборга олиниши кераклиги фуқароларга содда тилда тушунтирилди.

Бундан ташқари, қасддан одам ўлдириш жиноятини жабрланувчининг ўлимига сабаб бўлган қасддан баданга оғир шикаст етказиш жиноятидан фарқлаш лозимлигига алоҳида эътибор қаратилди. Бунинг учун айбдорнинг асл қасди нимага қаратилганлиги ва унинг ҳаракатлари оқибатига, яъни ўлимга нисбатан субъектив муносабати инобатга олинади. Қасддан одам ўлдиришда айбдор шахсни бевосита ҳаётдан маҳрум қилишни кўзлайди. Аммо баданга оғир шикаст етказиш оқибатида шахс вафот этса, бунда ўлимга нисбатан унинг айби эҳтиётсизлик шаклида ифодаланади.

Тадбир давомида фуқаролик ишлари бўйича Амударё туман суди раиси Адилбек Сейтназаров чиқиб, бугунги кунда аҳоли ўртасида кўп учраётган муаммолардан бири – кредит қарздорлиги ва уни ундириш жараёнидаги ўзига хос ҳуқуқий жиҳатларга батафсил тўхталиб ўтди. Қайд қилинганидек, кредит мажбуриятларини муддатида бажариш нафақат молиявий барқарорликни, балки қонун устуворлигини таъминлашда ҳам муҳим аҳамият касб этади.

Сайёр қабул давомида фуқаролар бевосита ўзларини қизиқтирган, қийнаётган ва кундалик ҳаётда дуч келаётган турли хил суд-ҳуқуқ ҳамда шахсий масалалари юзасидан масъулларга мурожаат қилдилар. Суд органи вакиллари ва ҳуқуқшунослар ҳар бир мурожаатни диққат билан эшитиб, уларга атрофлича ва қонун доирасида асослантирилган жавоблар қайтардилар. Фуқароларнинг кундалик маиший муаммолар бўйича қилган мурожаатлари эса Ўзбекистон Республикаси Президентининг Амударё туманидаги халқ қабулхонаси етакчи мутахассиси Санъат Авезов томонидан қайд қилиниб, тегишли ташкилотларга ижро учун етказилиши белгилаб олинди.