Boʻz yop ovul fuqarolar yigʻinining maʼmuriy binosida huquqiy-maʼrifiy tadbir va sayyor qabul oʻtkazildi

Mamlakatimizda inson huquq va erkinliklarini oliy qadriyat sifatida eʼtirof etish, fuqarolarning qonuniy manfaatlarini himoya qilish hamda jamiyatda huquqiy madaniyatni yuksaltirish davlat siyosatining ustuvor yoʻnalishlaridan biri hisoblanadi. Amudaryo tumanidagi Boʻz yop ovul fuqarolar yigʻinining maʼmuriy binosida oʻtkazilgan huquqiy-maʼrifiy tadbir va sayyor qabul ham aynan mana shu maqsadlarga qaratildi.

Tadbirda jinoyat ishlari boʻyicha Amudaryo tuman sudi raisi Jasurbek Baltabayev, fuqarolik ishlari boʻyicha Amudaryo tuman sudi raisi Adilbek Seytnazarov, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Amudaryo tumanidagi xalq qabulxonasi yetakchi mutaxassisi Sanʼat Avezov, shuningdek, Amudaryo tumani “Madad” nodavlat notijorat tashkiloti yuristi Davron Pirmanovlar ishtirok etdi.

Uchrashuvning kirish qismida fuqarolar yigʻini raisi Rustam Turayev soʻzga chiqib, yurtimizda amalga oshirilayotgan keng koʻlamli islohotlar, aholi farovonligini taʼminlash yoʻlidagi saʼy-harakatlar hamda bugungi kunda davlat idoralarining xalq ichiga kirib borayotgani haqida oʻz fikr-mulohazalarini bildirib oʻtdi.

Shundan soʻng, jinoyat ishlari boʻyicha Amudaryo tuman sudi raisi Jasurbek Baltabayev soʻzga chiqib, yigʻilganlarga “Odam oʻldirish bilan bogʻliq jinoyatlarga jazo tayinlash asoslari” mavzusida huquqiy tushuntirishlar berdi.

Qayd etilganidek, Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasiga muvofiq, yashash huquqi har bir insonning eng oliy va uzviy huquqi hisoblanadi. Bu bebaho neʼmatga tajovuz qilish esa jamiyat va davlat oldidagi eng ogʻir, kechirib boʻlmas jinoyatdir. Qonunchiligimizda javobgarlikni ogʻirlashtiruvchi holatlarda qasddan odam oʻldirish uchun eng ogʻir jazo chorasi – umrbod ozodlikdan mahrum qilish jazosi nazarda tutilganligi tufayli, ushbu toifadagi jinoyat ishlarini koʻrib chiqishda sudlar tomonidan jinoyat qonunlarining toʻgʻri va adolatli qoʻllanilishini taʼminlash benihoya katta ahamiyatga ega.

Sudya taʼkidlaganidek, sudlar qasddan odam oʻldirishga oid ishlarni koʻrayotganda har bir holatni sinchkovlik bilan, har tomonlama, toʻla va xolisona tekshirishi qonunning qatʼiy talabi hisoblanadi. Har bir ish boʻyicha jinoyatning mohiyati, aybning shakli, qotillikning tub sabablari, gʻarazli maqsad va sodir etish usullari aniqlanishi shart. Qilmishga toʻgʻri huquqiy baho berish va aybdorga nisbatan adolatli jazo tayinlash uchun ahamiyatga molik boʻlgan boshqa barcha holatlar eʼtiborga olinishi kerakligi fuqarolarga sodda tilda tushuntirildi.

Bundan tashqari, qasddan odam oʻldirish jinoyatini jabrlanuvchining oʻlimiga sabab boʻlgan qasddan badanga ogʻir shikast yetkazish jinoyatidan farqlash lozimligiga alohida eʼtibor qaratildi. Buning uchun aybdorning asl qasdi nimaga qaratilganligi va uning harakatlari oqibatiga, yaʼni oʻlimga nisbatan subʼektiv munosabati inobatga olinadi. Qasddan odam oʻldirishda aybdor shaxsni bevosita hayotdan mahrum qilishni koʻzlaydi. Ammo badanga ogʻir shikast yetkazish oqibatida shaxs vafot etsa, bunda oʻlimga nisbatan uning aybi ehtiyotsizlik shaklida ifodalanadi.

Tadbir davomida fuqarolik ishlari boʻyicha Amudaryo tuman sudi raisi Adilbek Seytnazarov chiqib, bugungi kunda aholi oʻrtasida koʻp uchrayotgan muammolardan biri – kredit qarzdorligi va uni undirish jarayonidagi oʻziga xos huquqiy jihatlarga batafsil toʻxtalib oʻtdi. Qayd qilinganidek, kredit majburiyatlarini muddatida bajarish nafaqat moliyaviy barqarorlikni, balki qonun ustuvorligini taʼminlashda ham muhim ahamiyat kasb etadi.

Sayyor qabul davomida fuqarolar bevosita oʻzlarini qiziqtirgan, qiynayotgan va kundalik hayotda duch kelayotgan turli xil sud-huquq hamda shaxsiy masalalari yuzasidan masʼullarga murojaat qildilar. Sud organi vakillari va huquqshunoslar har bir murojaatni diqqat bilan eshitib, ularga atroflicha va qonun doirasida asoslantirilgan javoblar qaytardilar. Fuqarolarning kundalik maishiy muammolar boʻyicha qilgan murojaatlari esa Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Amudaryo tumanidagi xalq qabulxonasi yetakchi mutaxassisi Sanʼat Avezov tomonidan qayd qilinib, tegishli tashkilotlarga ijro uchun yetkazilishi belgilab olindi.