Ёшларимиз ҳаётда асло қоқилмасин!

Ўзбекистон Республикаси Президенти И.А.Каримов ўз сўзларида "Ҳар қайси давлат, ҳар қайси миллат аввало ўз фарзандлари қиёфасида, униб-ўсиб келаётган ёш авлод тимсолида шу халққа хос хусусият ва фазилатларни намоён этадиган, унинг азалий орзу-интилишини рўёбга чиқарадиган буюк кучни кўради”, - деб таъкидлаган эдилар.

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2000 йил 21 сентябрдаги қарори билан вояга етмаганлар ишлари бўйича ҳукумат комиссиясининг республика Бош прокурори раислигидаги янги таркиби тасдиқланди. Мазкур қарор вояга етмаганлар ҳуқуқ ва манфаатлари ишончли ҳимоя қилиниши учун мустаҳкам ҳуқуқий замин яратди, вояга етмаганлар ҳақидаги қонунлар ижроси устидан назорат бўлимининг масъулиятини оширди. У ҳукумат комиссияси фаолиятини режалаштириш, унинг йиғилишларида кўриладиган масалаларни тайёрлаш ва йиғилиш қарорлари ижросини таъминлаш ишлари билан ҳам жиддий шуғуллана бошлади.

Шу нуқтаи назардан келиб чиқиб, туманимизда йил бошидан умумтаълим мактабларининг 9-синф битирувчиларини ўрта махсус, касб-ҳунар таълим муассасаларига тўлиқ қамраб олиш, барча ўқувчиларнинг 12 йиллик мажбурий таълим олишини таъминлаш бўйича ўқувчилар билан 2 марта сўровнома, йил давомида "Ота-оналар йиғилишлари”, "Очиқ эшиклар куни”, "Касбинг - келажагинг” тадбирлари, "Мен орзу қилган касб” мавзусида иншолар танлови, "Қиз боланинг касби - унинг бахти” мавзусида давра суҳбатлари ўтказилиб, оммавий ахборот воситалари орқали ўқув йили давомида ёритиб борилди. 16 соатлик ўқув-амалий машғулотлари ҳамда 8 маротаба «Мутахассислигинг - сенинг келажагинг» кўргазмалари ташкил қилинди.

Ўрта-махсус, касб-ҳунар таълими муассасаларида давоматни кўтариш, "Мактаб-маҳалла-коллеж” ҳамкорлигини йўлга қўйиш бўйича барча умумтаълим мактаблари директорларига қатор вазифалар берилган. Ҳар бир битирувчига мактабдан масъул шахслар буйруқ билан бириктирилган.

Туман халқ таълими муассасалари фаолиятини методик таъминлаш ва ташкил этиш бўлимига қарашли умумтаълим мактабларининг 9-синф битирувчиларини таълимнинг кейинги босқичига қамраб олишда, туманда битирувчи ёшлар кўплиги сабабли, муаммолар мавжуд. Уларнинг ечими бўйича коллежларда қўшимча гуруҳлар очиш, яъни туман марказидан 35-40 км. узоқда жойлашган 7-, 50-, 41-ҳамда 32-сонли мактаблар учун 7-сонли мактабда, Амударё агробизнес касб-ҳунар коллежидан 14-18 км. узоқда жойлашган 78-, 81-, 39-, 29-ҳамда 67-сонли мактаблар учун "Қум ёп” маҳалла фуқаролар йиғини ҳудудида филиаллар ташкил қилиш бўйича кўрсатмалар берилди.

Шунингдек, туманда жорий йилнинг ўтган даври мобайнида 4 маротаба меҳнат ярмаркалари ўтказилган бўлиб, унда 171 та корхона, ташкилот, муассасалар 526 та бўш иш ўринлари билан қатнашган бўлишса, мазкур меҳнат ярмаркасида қатнашган 299 нафар фуқаролардан 237 нафари ўз мутахассисликлари бўйича ишга жойлашганлар.

Бундан ташқари, коллеж битирувчилари билан уч томонлама меҳнат шартномаларининг тузилиши юзасидан туман прокуратураси томонидан мунтазам равишда мониторинг ўрнатилган, ҳозирги кунда 2588 нафар коллеж битирувчилари ва корхона-ташкилотлар билан 3 томонлама шартнома тузилган бўлса, шундан 80 нафар битирувчи 15 та йирик корхоналар ва 2508 нафар битирувчилар 845 та кичик корхоналар билан шартномалар тузишган.

Қизларни оилавий ҳаётга тайёрлаш, эрта турмуш қуришнинг олдини олиш мақсадида хотин-қизлар қўмитаси, ФҲДЁ бўлими, тегишли ташкилотлар ҳамкорлигида ҳар бир касб-ҳунар коллежида ва Академик лицейда "Ёш оила” машғулотлари олиб борилди. 2014 йил 5 ойида жами 11 та семинар ўтказилиб, унда 1669 нафар ёшлар иштирок этишди.

Шунингдек, никоҳ ёшига етмаган қизларни шаръий никоҳ орқали эрта турмушга бериш ҳолатларини келтириб чиқармаслик мақсадида туман бош имом-хатиби билан ҳамкорликда тумандаги овул ва маҳаллалар имом-хатибларидан никоҳга кирувчилар қонуний никоҳдан ўтмасларидан олдин шаръий никоҳ ўқимаслиги ҳақида тушунтириш хатлари олинганлиги сабабли жорий йилнинг ўтган даврида вояга етмаганларга шаръий никоҳ ўқитилиши қайд этилмади.

18-19 ёшдаги кўпчилик қизларимиз касб-ҳунар коллежлари ўқувчилари ҳисобланади, талаба вақтида турмушга чиқса, эртага касб эгаллашига салбий таъсир кўрсатади. Шунинг учун 1-босқич ўқувчи-талабаларнинг ота-оналари билан учрашув ташкил қилиниб, талабаларнинг ўз вақтида ўқишга бориши учун ота-она масъуллиги тушунтирилиб, сабабсиз дарс машғулотларини қолдирмасликлари юзасидан тақдим қилиниб борилаётган тил-хатларга фарзандлари касб-ҳунар коллежларида ўқиши давомида турмуш қуришларига ота-оналар жиддий қаршилик қилсалар, эрта турмушнинг ва ўқувчиларнинг дарс машғулотларидан чалғишларининг олди олинган бўларди. Тушунтириш ишлари олиб боришда биринчи навбатда маҳалла, "Камолот” ЁИҲ, хотин-қизлар қўмитаси, таълим муассасалари масъуллигини ошириш лозимдир.

Бугунги коллеж ёки лицей ўқувчиси мамлакат ишлаб чиқаришининг барча соҳалари учун заҳира мутахассислар ҳисобланади. Хоҳ саноатда, хоҳ иқтисодий соҳада ёки адабиёт ва санъатда бўлсин, ҳар қандай меҳнат жамоаси ўз сафини билимдон ва зукко, тадбиркор мутахассис кадрлар ҳисобига тўлдириб борсагина жамиятда ривожланиш ва янгилик бўлади. Шу боис, жамият ва мамлакат тараққиёти, келажагини таъминловчи ёш авлод тарбияси учун барчамиз масъулмиз. Ёшларга шундай тарбия берайликки, улар илм-ирфонда, ҳаётда ҳамиша илғор инсонлар бўлиб етишсинлар, турмуш чорраҳаларида асло қоқилмасинлар.

Ф.Алламбергенов,

туман прокурори.