ОЧИҚ МУЛОҚОТ ТАДБИРИ ПЕДАГОГ ХОДИМЛАР УЧУН ЯНГИ КОНСТИТУЦИОН НОРМАЛАР ЮЗАСИДАН ТУШУНЧАЛАР ТАҚДИМ ЭТМОҚДА

Жорий йилнинг  6 апрель куни Амударё туман ҳалқ таълим бўлимига қарашли 82-сонли умумтаълим мактабининг мажлислар залида Манғит шаҳри ва шаҳар атрофи мактабларининг директорлари ва директор ўринбосарлари иштирокида “Янгиланаётган Конституцияда фуқароларнинг ҳуқуқий ҳимояси” ва “Педагог ходимларни меҳнатга маъмурий тарзда мажбурлаш билан боғлиқ қабул қилинган Ўзбекистон Республикаси Қонунининг мазмун-моҳияти”ни тушунтириш юзасидан очиқ мулоқот тарзидаги тадбир бўлиб ўтди.

Тадбирда жиноят ишлари бўйича Амударё туман судининг раиси Асқар Сафаров, Нукус туманлараро маъмурий судининг раиси Бекбаули Досимбетов, Амударё туман ҳокимлиги масъул ходимлари ва Амударё туман ҳалқ таълим бўлимига қарашли 82-сонли мактаб директори Зафар Ақмановлар ўз маърузалари билан иштирок этишди.

Жиноят ишлари бўйича Амударё туман судининг раиси А.Сафаров тадбирни очиб, Янгиланаётган Конституцияда фуқароларнинг таълим олиш ҳуқуқи ва имконияти кенгайтирилаётганлиги, бундан кейин ўқитувчилар Конституциявий мақомга эга бўлиши, ижтимоий давлатга хос ёндашувлар таълим соҳасига оид кўплаб модда ва нормаларда ўз ифодасини топаётгани, таълим ва илм-фанга оид нормалар қарийб 2 бараварга ошаётганлигини алоҳида мамнуният билан қайд этди.

Жумладан, фуқароларнинг олий таълим муассасаларида давлат гранти ҳисобидан ўқиш ҳуқуқи қатъий белгилаб қўйилаётгани, хусусан, 2017 йилгача олийгоҳларда ўқиш учун давлат грантлари сони фақат қисқариб келган бўлса, охирги олти йилда бу борадаги аҳвол бутунлай ўзгариб, грантлар сони 2 баравар кўпайгани ва 40 мингтага етганини, Магистратура учун эса 5 баравар кўпайганлигини таъкидлади.

Дарвоқе, янгиланаётган Конституцияда ногиронлиги бор болажонларимизга ўз тенгдошлари билан бир хил таълим олиши учун барча шароитларни яратиш кўзда тутилмоқда ва бундай имкониятлар инклюзив таълим сифатида Конституцияга киритилмоқда.

Конституцияда давлатнинг ўқитувчилар шаъни ва қадр-қимматини ҳимоя қилиш, уларнинг ижтимоий ва моддий фаровонлиги, касбий жиҳатдан ўсиши тўғрисида ғамхўрлик қилиш мажбурияти кучайтирилаётгани ҳақидаги норма ўқитувчининг жамиятдаги ижтимоий мақоми ва обрўсини мустаҳкамлашга хизмат қилади.

Тадбир давомида жиноят ишлари бўйича туман судининг раиси Асқар Сафаров яна бир муҳим янгилик – давлат оиланинг тўлақонли ривожланиши учун ижтимоий, иқтисодий, ҳуқуқий ва бошқа шарт-шароитлар яратиши хусусидаги Конституциявий норма ҳақида, шунингдек, бола ҳуқуқлари, ҳар ким меҳнати учун ҳеч қандай камситишларсиз ҳамда меҳнатга ҳақ тўлашнинг белгиланган энг кам миқдоридан кам бўлмаган тарзда адолатли ҳақ олиш ҳуқуқи тўғрисидаги норманинг Конституцияда белгиланиши аҳоли турмуш даражасини яхшилашда ва мамлакатимизда ижтимоий адолатни устувор қадриятга айлантиришда муҳим аҳамиятга эгалигини алоҳида таъкидлади.

Асқар Сафаров лойиҳада ҳомиладорлиги ёки боласи борлиги билан боғлиқ сабабларга кўра, аёлларни ишга қабул қилишни рад этиш, ишдан бўшатиш ва уларнинг иш ҳақини камайтириш тақиқланиши, фуқароларнинг бандлигини таъминлаш, уларни ишсизликдан ҳимоя қилиш, камбағалликни қисқартириш чораларини кўриш, болалар меҳнатининг боланинг соғлиғига, хавфсизлигига, аҳлоқига, ақлий ва жисмоний ривожланишига хавф солувчи, шу жумладан унинг таълим олишига тўсқинлик қилувчи ҳар қандай шакллари тақиқланиши, пенсия, нафақа ва бошқа ижтимоий ёрдамлар миқдори энг кам истеъмол харажатларидан оз бўлиши мумкин эмаслиги хусусидаги Конституциявий нормалар ҳақида батафсил тушунчалар берди.

Шундан сўнг, Нукус туманлараро маъмурий судининг раиси Бекбаули Досимбетов мамлакатимизда мажбурий меҳнатга барҳам бериш, айниқса, педагог ходимларни уларнинг касбий фаолияти билан боғлиқ бўлмаган тадбирларга жалб этиш ҳоллари давом этаётганини таъкидлаб, Ўзбекистон Республикаси Жиноят Кодексига педагог ходимларни меҳнатга маъмурий тарзда мажбурлаганлик учун маъмурий жазо қўлланилганидан кейин худди шундай қилмишни такроран содир этганлик учун жиноий жавобгарликни назарда тутувчи норма киритилаётгани, Ўзбекистон Республикаси Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги Кодексида педагог ходимларни меҳнатга маъмурий тарзда мажбурлаганлик, шунингдек, уларнинг касбий фаолиятига қонунга хилоф равишда аралашганлик учун жавобгарлик кучайтирилиши назарда тутилаётгани хусусида батафсил сўз юритди.

Ушбу Қонун таълим ташкилотининг педагог ходимларини мажбурий меҳнатга жалб қилиш билан боғлиқ ҳуқуқбузарликлар учун, педагог ходимларнинг касбий фаолиятига қонунга хилоф равишда аралашганлик учун жавобгарликни кучайтиришга, шунингдек, уларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини таъминлашга хизмат қилиши ҳақида зарур тушунчалар берди.

Тадбир давомида иштирокчилар ўзларини қизиқтирган саволлар билан мурожаат қилдилар ва тегишли жавоблар олдилар. Қизиқарли ва мунозараларга бой тарзда ўтган очиқ мулоқот тадбири педагог ходимлар учун Янгиланаётган Конституция ва унга киритилаётган халқпарвар нормалар мазмун-моҳияти юзасидан зарур тушунчаларга эга бўлишларида муҳим аҳамият касб этди.

Робия ЙЎЛДОШЕВА.