Биогумус тайёрлаш бўйича семинар ўтказилди

2023 йил 18 ноябрь куни Амударё туманининг Тўлқин овули ҳудудида фаолият юритувчи “Полвонбой овули” масъулияти чекланган жамиятида биогумус тайёрлаш ҳамда унинг деҳқончиликдаги аҳамияти бўйича семинар бўлиб ўтди.

Семинарда туман ҳокими Собир Хўжаметов, туман ҳокимининг қишлоқ ва сув хўжалиги масалалари бўйича ўринбосари Анвар Йўлдошев, Ободонлаштириш бўлими бошлиғи Анвар Камолов, Ветеринария ва чорвачилик бўлими бошлиғи Алишер Маткаримов, Қипчоқ давлат Ўрмон хўжалиги раиси Эркин Тўраев, қишлоқ хўжалик корхоналари, фермер хўжаликлар раҳбарлари, тегишли соҳа вакиллари иштирок этдилар.

Деҳқончилик маҳсулотларини етиштиришда ернинг унумдор бўлиши муҳим жиҳатлардан бири ҳисобланади. Айрим ҳудудларда ерларнинг ҳосил бериш кўрсатгичи камайиши кузатилмоқда. Бунинг асосий сабабларидан бири кимёвий ўғитлар ва пестицидлардан мунтазам фойдаланиш натижасида фойдали бактерияларнинг қирилиб кетганлиги, оқибатда эса ерларнинг заҳарланиб қолганлигидир.

Бундай ҳолатларда ерларни қайта даволашнинг энг самарали усулларидан бири – Калифорния қизил чувалчангларини кўпайтириб, биогумус ҳосил қилиб, ерларга юборишдир. Бу чувалчанглар тўқ қизил рангли бўлиб, узунлиги 8-10 сантиметр, оғирлиги бир граммга тенг келади. Хона шароитида чувалчанг оддий усул билан, яъни молларнинг чириган гўнги, қушхонадан чиққан чиқиндилар, дарахт япроқлари, ошхона чиқиндилари билан овқатлантирилади. Чувалчанглар чиқарадиган чиқинди — биогумус дейилади. Биогумус таркибида 38 хил, яъни азот, калий, натрий, борий, мис, кобальт, руҳ, темир, титан, рубидий, вермут ва бошқа моддалар борлиги аниқланган.

Семинарда туман ҳокими Собир Хўжаметов сўзга чиқиб, биогумус тупроқни мукаммал даражада соғломлаштиришини, бошқа ҳар қандай органик моддалар билан яхши бирлашишини ва ҳосилнинг сифатини яхшилашга хизмат қилишини айтиб ўтди.

Жорий йилда туман бўйича жами 1 минг 110 тонна биогумус тайёрлаш режалаштирилган. Шундан, туман ҳокимлиги 200 тонна, Қипчоқ давлат Ўрмон хўжалиги 200 тонна, Ободонлаштириш бошқармаси 200 тонна ҳамда фермер хўжаликлари 510 тонна биогумус тайёрлаши режа қилинган.

Биогумус бошқа ўғитлардан 4-8 баробар кучли бўлиб, тупроқ унумдорлигини 15-25 фоизга оширади ҳамда тупроқни органик қоришмалар билан бойитади. Шунингдек, тупроқнинг микрофлораларига ижобий таъсир кўрсатади, микроорганик озуқалар миқдорини кескин оширади, намликни яхши сақлайди, ўсимликларнинг ўсиш қобилиятини 11-24 фоизга оширади, энг муҳими ҳосил 2 ҳафта олдин тайёр бўлади.

Семинарда сўзга чиққан масъуллар охирги йилларда бу органик чиқинди қишлоқ хўжалиги соҳасида ва озиқ-овқат саноатида кенг кўламда қўлланилаётгани, қорамтир, қуруқ ва суюқ ҳолатда бўлишини, унинг таркибидаги микроорганизмлар тупроқнинг аэробик, анаэробик, микроэлементлар билан бойитилишига шароит яратиб беришини ҳамда тупроқнинг механик зичлигини ҳам меъёрига келтиришини таъкидлаб ўтдилар.

Тупроққа биогумус солишнинг ҳам меъёрларига эътибор қаратиш лозим. Унумдорлиги паст бўлган тупроқни лаборатория таҳлилларидан ўтказиб, мутахассисларнинг тавсияси асосида белгиланган миқдорда биогумус солинади. Биогумус солинган тупроқда етиштирилаётган экин касалликларга чидамли бўлиши ва эрта пишиб етилиши билан ҳам аҳамиятлидир.

Бунинг бир неча усуллари мавжуд. Ерга уруғ қадаётганда у билан бирга биогумус солиш ҳам яхши самара беради. Тупроққа қайси пайтда, қанча миқдорда биогумус солиш эса агротехнолог мутахассисларнинг тавсияси асосида амалга оширилиши лозимлиги семинарда соҳа мутахассислари томонидан таъкидланди.

Туман ҳокимлиги Ахборот хизмати