Biogumus tayyorlaş böyiça seminar ötkazildi

2023-yil 18-noyabr kuni Amudaryo tumanining Tölqin ovuli hududida faoliyat yurituvçi “Polvonboy ovuli” masʼuliyati çeklangan jamiyatida biogumus tayyorlaş hamda uning dehqonçilikdagi ahamiyati böyiça seminar bölib ötdi.

Seminarda tuman hokimi Sobir Xöjametov, tuman hokimining qişloq va suv xöjaligi masalalari böyiça örinbosari Anvar Yöldoşev, Obodonlaştiriş bölimi boşliği Anvar Kamolov, Veterinariya va çorvaçilik bölimi boşliği Alişer Matkarimov, Qipçoq davlat Örmon xöjaligi raisi Erkin Törayev, qişloq xöjalik korxonalari, fermer xöjaliklar rahbarlari, tegişli soha vakillari iştirok etdilar.

Dehqonçilik mahsulotlarini yetiştirişda yerning unumdor bölişi muhim jihatlardan biri hisoblanadi. Ayrim hududlarda yerlarning hosil beriş körsatgiçi kamayişi kuzatilmoqda. Buning asosiy sabablaridan biri kimyoviy öğitlar va pestitsidlardan muntazam foydalaniş natijasida foydali bakteriyalarning qirilib ketganligi, oqibatda esa yerlarning zaharlanib qolganligidir.

Bunday holatlarda yerlarni qayta davolaşning eng samarali usullaridan biri – Kaliforniya qizil çuvalçanglarini köpaytirib, biogumus hosil qilib, yerlarga yuborişdir. Bu çuvalçanglar töq qizil rangli bölib, uzunligi 8-10 santimetr, oğirligi bir grammga teng keladi. Xona şaroitida çuvalçang oddiy usul bilan, yaʼni mollarning çirigan göngi, quşxonadan çiqqan çiqindilar, daraxt yaproqlari, oşxona çiqindilari bilan ovqatlantiriladi. Çuvalçanglar çiqaradigan çiqindi — biogumus deyiladi. Biogumus tarkibida 38 xil, yaʼni azot, kaliy, natriy, boriy, mis, kobalt, ruh, temir, titan, rubidiy, vermut va boşqa moddalar borligi aniqlangan.

Seminarda tuman hokimi Sobir Xöjametov sözga çiqib, biogumus tuproqni mukammal darajada soğlomlaştirişini, boşqa har qanday organik moddalar bilan yaxşi birlaşişini va hosilning sifatini yaxşilaşga xizmat qilişini aytib ötdi.

Joriy yilda tuman böyiça jami 1 ming 110 tonna biogumus tayyorlaş rejalaştirilgan. Şundan, tuman hokimligi 200 tonna, Qipçoq davlat Örmon xöjaligi 200 tonna, Obodonlaştiriş boşqarmasi 200 tonna hamda fermer xöjaliklari 510 tonna biogumus tayyorlaşi reja qilingan.

Biogumus boşqa öğitlardan 4-8 barobar kuçli bölib, tuproq unumdorligini 15-25 foizga oşiradi hamda tuproqni organik qorişmalar bilan boyitadi. Şuningdek, tuproqning mikrofloralariga ijobiy taʼsir körsatadi, mikroorganik ozuqalar miqdorini keskin oşiradi, namlikni yaxşi saqlaydi, ösimliklarning ösiş qobiliyatini 11-24 foizga oşiradi, eng muhimi hosil 2 hafta oldin tayyor böladi.

Seminarda sözga çiqqan masʼullar oxirgi yillarda bu organik çiqindi qişloq xöjaligi sohasida va oziq-ovqat sanoatida keng kölamda qöllanilayotgani, qoramtir, quruq va suyuq holatda bölişini, uning tarkibidagi mikroorganizmlar tuproqning aerobik, anaerobik, mikroelementlar bilan boyitilişiga şaroit yaratib berişini hamda tuproqning mexanik ziçligini ham meʼyoriga keltirişini taʼkidlab ötdilar.

Tuproqqa biogumus solişning ham meʼyorlariga eʼtibor qaratiş lozim. Unumdorligi past bölgan tuproqni laboratoriya tahlillaridan ötkazib, mutaxassislarning tavsiyasi asosida belgilangan miqdorda biogumus solinadi. Biogumus solingan tuproqda yetiştirilayotgan ekin kasalliklarga çidamli bölişi va erta pişib yetilişi bilan ham ahamiyatlidir.

Buning bir neça usullari mavjud. Yerga uruğ qadayotganda u bilan birga biogumus soliş ham yaxşi samara beradi. Tuproqqa qaysi paytda, qança miqdorda biogumus soliş esa agrotexnolog mutaxassislarning tavsiyasi asosida amalga oşirilişi lozimligi seminarda soha mutaxassislari tomonidan taʼkidlandi.

Tuman hokimligi Axborot xizmati