ЁШЛАРГА ЭРТА ТУРМУШ ҚУРИШНИНГ САЛБИЙ ОҚИБАТЛАРИ ТУШУНТИРИЛДИ

Амударё туманидаги amunews.uz веб-сайти таҳририятининг маҳаллаларда, оилаларда ижтимоий-маънавий муҳит барқарорлигига салбий таъсир кўрсатувчи ҳолатларнинг олдини олишга қаратилган “Соғлом муҳит – соғлом ҳаёт” номли грант лойиҳаси доирасида ёшлар ўртасида эрта турмуш қуришнинг олдини олишга бағишланган давра суҳбати ўтказилди.

26 декабрь куни Янгиобод маҳалласидаги 87-сонли мактабда ўтказилган ушбу тадбирда Аёлларни реабилитация қилиш ва мослаштириш Қорақалпоғистон Республикаси туманлараро маркази директори Гавҳар Чимбайчиева, туман Ички ишлар бўлимининг хотин-қизлар масалалари бўйича катта инспектори Инобат Ўрозматова, туман Тиббиёт бирлашмаси Кўп тармоқли марказий поликлиникасининг қизлар саломатлиги бўлими шифокори Гулистон Ақназарова ҳамда маҳалланинг нуроний онахонлари қатнашишди. Шунингдек, лойиҳа ижрочилари, тумандаги ОАВ ходимлари, мактаб ҳамшираси Назокат Собирова, ўқитувчи ва ўқувчи-қизлар иштирок этишди.

Тадбирни 87-сонли мактаб директорининг маънавий-маърифий масалалар бўйича ўринбосари Маҳбуба Мадаминова очиб берди ҳамда тадбир мақсади ҳақида сўзлаб, иштирокчиларни таништирди. Шундан сўнг, лойиҳа ижрочилари www.amunews.uz веб-сайтининг “Соғлом муҳит – соғлом ҳаёт” грант лойиҳаси доирасида амалга оширилаётган тадбирлар ҳақида маълумотлар беришди ва ушбу тадбирларнинг ёшлар дунёқараши, маънавиятини юксалтиришда муҳим аҳамият касб этаётганини айтиб ўтишди.

Туман Ички ишлар бўлимининг хотин-қизлар масалалари бўйича катта инспектори Инобат Ўрозматова вояга етмаганлар томонидан содир этилган ҳуқуқбузарликларга нисбатан белгиланган қонуний чоралар, ёшлар ўртасида учрайдиган эрта турмуш қуришнинг салбий оқибатлари ҳақида батафсил сўз юритди. Шунингдек, эрта никоҳ ва эрта туғуруқ каби салбий ҳолатларнинг олдини олиш мақсадида Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексига, Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги Кодексига ва Оила Кодексига ўзгартиш ва қўшимчалар киритилгани, эрта никоҳнинг олдини олиш, фуқароларнинг ҳуқуқий онги ва ҳуқуқий маданиятини янада ошириш ҳамда жамиятда аёлларнинг ижтимоий ва ҳуқуқий мавқеини мустаҳкамлаш, аҳолининг репродуктив саломатлигини яхшилашга қаратилган мазкур ҳужжатларга асосан никоҳ ёши тўғрисидаги қонун ҳужжатлари талабларини бузганлик учун жавобгарлик белгилангани ҳақида маълумот берди. Оила кодексининг 15-моддасига асосан никоҳ ёши эркаклар ва аёллар учун ўн саккиз ёш этиб белгилангани, бу ёшда йигит ва қиз жисмоний жиҳатдан ҳам оила қуришга тайёр бўлиши, бироқ ҳаётий, оилавий маъсулият жиддий масала эканлигини ҳисобга олган ҳолда қизларга 20-21 ёшдан, йигитларга 23-24 ёшдан турмуш қуриш мақбул ҳисобланишини тушунтирди.

Туман Тиббиёт бирлашмаси Кўп тармоқли марказий поликлиникасининг қизлар саломатлиги бўлими шифокори Гулистон Ақназарова ҳам 15-16 ёш ҳали ўсмирлик даври саналиб, бу вақтда қизлар руҳан ҳамда жисмонан тўлиқ ривожланмаган, шахс сифатида тўлиқ шаклланмаганлиги туфайли организм ҳомиладорлик, туғруқ ва соғлом фарзандни дунёга келтиришига тўлалигича етилмаган бўлишини куюнчаклик билан сўзлади. Эрта турмуш натижасидаги эрта фарзанд кўриш ёш она ва ундан туғилажак бола саломатлигига маълум даражада хавф туғдиришини таъкидлаб, она ва бола ўлими кўрсаткичи ҳам бошқа ёшдагиларга нисбатан эрта турмуш қурган аёлларда кўпроқ кузатилишини эътироф этди.

Аёлларни реабилитация қилиш ва мослаштириш Қорақалпоғистон Республикаси туманлараро маркази директори Гавҳар Чимбайчиева эса йигит-қизларнинг турмуш қуриш ёши оила мустаҳкамлигига таъсир кўрсатувчи асосий омиллардан бири эканлигини, туманда аҳоли ўртасида соғлом турмуш тарзини оммалаштириш, тиббий маданиятни ошириш ва ёшларнинг никоҳга оид тушунчаларини кенгайтириш, қариндошлар ўртасидаги ва эрта никоҳларнинг олдини олиш борасида тизимли ишлар амалга оширилаётганини айтиб ўтди. Ундан ташқари, эрта никоҳ қурган оилаларнинг аксарияти ҳаётининг иккинчи ёки учинчи йилларидаёқ ажралиб кетишини, бундай ҳолатлар ёш оилаларда кўпинча тиббий, психологик, ижтимоий муаммолар пайдо бўлиши билан боғлиқлигини таъкидлади.

Тадбир давомида маҳалланинг нуроний онахонларидан таълим соҳаси фахрийлари Зиёда Халиллаева ва Турдигул Қурбонбоевалар ҳам ўз ҳаётий тажрибаларидан келиб чиқиб, қизларга панду-насиҳатлар қилишди. Никоҳ ва оила масаласига ота-оналар ҳам доимо катта аҳамият беришлари лозимлигини, илмли ва касб-ҳунарли аёлгина комил инсонни тарбиялай олишини, эрта, вояга етмасдан турмуш қурганларнинг аксарияти ота-онасининг қарамоғида яшаши ёки турмушига дарз кетишини ҳаётда кўп кузатишганини айтишди. Йигит-қизларнинг эрта турмуш қуриши, катта ҳаётга тайёр эмаслиги, ўзаро келиша олмаслик, муомала маданиятининг шаклланмагани, рўзғор ишларида уқувсизлик каби жиҳатлар оқибатида айрим оилалар бузилиб кетишига сабаб бўлишини қайта-қайта таъкидлашди.

www.amunews.uz веб-сайтининг “Соғлом муҳит – соғлом ҳаёт” грант лойиҳаси доирасида ташкил этилган давра суҳбати давомида ёшлар шу каби маърузаларни тинглаб, керакли маълумотларга эга бўлдилар.

О.Худойберганова.