“СИТМОМУТОВ ОЛИМБОЙ” ФЕРМЕР ХЎЖАЛИГИДА ПАХТА МАШИНАДА ТЕРИЛМОҚДА

Тажрибали пахтакорлар не-не машаққатлар билан етиштирилган ҳосилни нест-нобуд қилмай йиғиб-териб олишда техниканинг қай даражада аҳамиятга эга эканини жуда яхши билишади. Чунки қўлда терилган пахта билан машинада терилган пахта таннархи ўртасида фарқ бўлишига қарамасдан, машинада ҳосил тез териб олинади, терим харажати камаяди, пахта териш машинаси ўтган жўяклардаги хом кўсакларнинг пишиб-етилиши тезлашади. Бу эса пахта йиғим-теримини барвақт якунлаш имконини беради.

Амударё туманидаги “Ситмомутов Олимбой” фермер хўжалиги раиси Маҳмуджон Ситмомутов хўжалик ихтиёридаги техникалардан унумли фойдаланибгина қолмай, ер шароитидан келиб чиқиб, мавжуд техника воситаларини такомиллаштириб боришга одатланган.

Унинг аграр тизимга, айниқса, пахтачилик соҳасига жорий этилаётган янгиликларни ўз фаолиятига татбиқ этишга бўлган қизиқиш ва интилишлари туфайли жорий йилги пахта йиғим-терими мавсумида етиштирилган ҳосилнинг асосий қисми пахта териш машинасида йиғиштириб олинмоқда. Хўжаликка лизинг асосида CASE–220 русумли икки қаторли терим агрегат сотиб олинди.

– Тўғрисини айтсам, пахта териш машинасини олиб келишга аввалдан пухта ҳозирлик кўрдик, – дейди Маҳмуджон Сийтмомутов. – Ўтган йилги куз мавсумида ерларни яхшилаб текислаб қўйдик. Чунки пахта териш машинаси учун ажратилган майдон текис ва бегона ўтлардан холи бўлиши керак.

Фермер хўжалиги деҳқонлари эрта баҳорда 32 гектар ерга Хитой давлатидан келтирилган чигит навини сифатли қилиб эккан эдилар. Барча агротехник тадбирлар ўз вақтида, сифатли олиб борилгани боис, далаларда мўл ҳосил етиштирилди.

Пахта йиғим-терими мавсуми олдидан далалар бегона ўтлардан тозаланиб, атрофлари текисланди. Машинада териладиган далаларда ғўзанинг баргларини тўкиш ишлари сифатли амалга оширилди. Натижада кўсакларнинг пишиб-етилиши тезлашди ва пахталар қийғос очилди.

Мана бир неча кундирки, “Сийтмомутов Олимбой” фермер хўжалиги далаларида икки қаторли пахта териш машинаси юқори унум билан ишлатилмоқда. Терим машинасини моҳирлик билан бошқараётган механизатор Бахтиёр Нурманов ҳар куни фермер хўжалиги хирмонига 10 тоннадан зиёд пахта териб тўкмоқда. Терилган ҳосилни қабул масканига пешма-пеш етказишда тракторчилар Йўлдош Рейимов ва Хушнуд Самандаровларнинг меҳнатлари таҳсинга лойиқ.

– Собиқ иттифоқ давридаги пахта териш машиналаридан замонавий CASE–220 терим агрегатининг афзаллик томонлари жуда кўп, – дейди мамнуният билан фермер хўжалиги раиси Маҳмуджон Сийтмомутов. –Бу машина шпинделлари пахтани сочмасдан, тоза сўриб олади ва трубалар орқали бункерга узатади, бункер тўлган пайтда автоматик тарзда машина бошқарувчига хабар келади, умуман исрофгарчиликка йўл қўйилмайди. Пахтани машинада териш қўлда теришдан анча арзонга тушади ва терим ишларини барвақт якунлаш имкони бўлади. Мен барча фермер хўжаликлари раҳбарларига пахтани машинада теришга аҳамият қаратишларини тавсия қиламан, – дейди фермер.

Хўжаликнинг пахта териш машинаси учун мўлжалланмаган далаларида пахта тераётган Гуласал Сийтмомутова, Мансур Еримбетов, Саида Сийтмомутова, Асилбек Ўрозимбетовларнинг ҳар бири кунига 80-90 килограммдан пахта теришиб, хўжаликнинг умумий хирмонига ўзларининг муносиб ҳиссаларини қўшишмоқда.

Айни кунгача фермер хўжалиги томонидан контрактация шартномасида кўрсатилган ҳосилнинг 70 фоиздан ортиғи териб олинди. Ҳосилнинг асосий қисмини машинада йиғиб-териб олишни режалаштирган хўжалик деҳқонлари дала бошида теримчи ва механизаторлар учун яратилган шарт-шароитлардан, терилган пахта учун иш ҳақлари вақтида ҳисоб-китоб қилиниб, меҳнатларига яраша моддий манфаат кўраётганларидан мамнун.

Робия Йўлдошева.