Амударё туманида саноат ҳажми йил сайин ўсмоқда

Ҳудудларнинг иқтисодий ўсиши саноат салоҳияти ва ишлаб чиқариш қувватига бевосита боғлиқ. Амударё тумани саноат соҳасида сўнгги йилларда сезиларли ўсиш кўрсаткичларига эришяпти. Туманнинг кичик саноат зонасида фаолият юритаётган корхоналар маҳаллий иқтисодиёт ривожига катта ҳисса қўшмоқда. 2024 ва 2025 йилларининг биринчи чорагига оид кўрсаткичлар таҳлил қилинганда, туманда саноат соҳаси барқарор ўсишга эга эканлиги яққол кўринади. Шунингдек, янги лойиҳаларнинг амалга оширилиши саноат соҳасида иш ўринлари яратишга, маҳсулот ишлаб чиқариш ҳажмини оширишга ва иқтисодий ўсишга туртки бўлди.

Хусусан, туманда фаолият юритувчи “Ботир Хонқа” МЧЖ томонидан ичимлик суви ва шарбат ишлаб чиқариш лойиҳасининг умумий қиймати 2 млрд 632 млн сўмни ташкил этиб, бу лойиҳа натижасида 10 та янги иш ўрни яратилди. Ушбу лойиҳанинг ишга туширилиши туманнинг саноат маҳсулотлари ишлаб чиқариш салоҳиятини оширишга катта хизмат қилмоқда.

2019 йилда ташкил қилинган “Ал-кафил бизнес пласт” МЧЖ пластмасса буюмлари ишлаб чиқариш билан шуғулланади. Бошланғич даврда корхонада 10 нафар ишчи ходим фаолият юритган бўлса, ҳозирда уларнинг сони 15 нафарга етди. Янги замонавий технологиялар асосида кундалик турмушда фойдаланиладиган 10дан ортиқ турдаги пластмасса буюмлари ишлаб чиқариши йўлга қўйилган.

2025 йил 1 апрель ҳолатига кўра, Амударё туманида жами 255 та саноат корхонаси фаолият юритмоқда. Жумладан, 1 та йирик корхона фаолият олиб бормоқда, қолган 254 таси кичик корхоналар ва микрофирмалардан иборат. Шунингдек, туманда хорижий капитал иштирокида 1 та корхона мавжуд.

Саноат соҳасида туманда ишлаб чиқариш ҳажмида сезиларли ўсиш кузатилмоқда. 2025 йилнинг январь-март ойларида тумандаги саноат корхоналари томонидан 408,9 млрд сўмлик саноат маҳсулотлари ишлаб чиқарилди, бу эса 2024 йилнинг мос давридаги 245,3 млрд сўмга нисбатан 1,7 баробарга кўп. Бунда физик ҳажм индекси 113,1 фоизни ташкил этиб, саноат салоҳиятида юқори ўсиш суръатлари қайд этилди.

Туманда ишлаб чиқаришнинг асосий улушини ишлаб чиқариш саноати эгаллаб, умумий саноат маҳсулотларининг 95,2 фоизини ташкил этади. Қолгани эса тоғ-кон саноати ва бошқа турдаги саноат фаолиятлари ҳиссасига тўғри келган.

Шу билан бирга, аҳоли жон бошига тўғри келадиган саноат маҳсулотлари ҳажми ҳам ўсди. 2025 йил январь-март ойларида бу кўрсаткич 1 млн 893 минг сўмни ташкил этди. Солиштириш учун, 2024 йилда ушбу кўрсаткич 1 млн 154,7 минг сўм эди. Демак, бир йил ичида аҳоли жон бошига тўғри келадиган саноат маҳсулотлари ҳажми 111,2 фоизга ошган.

Қорақалпоғистон Республикаси бўйича умумий саноат маҳсулотлари ҳажми 2025 йилнинг биринчи чорагида 6 трлн 301,5 млрд сўмни ташкил этди. Ундан 408,9 млрд сўми ёки 6,5 фоизи Амударё тумани ҳиссасига тўғри келади.

Амударё туманидаги саноат корхоналари таркибига назар ташласак, тармоқ корхоналари 266,9 млрд сўмлик, ҳудудий корхоналар эса 142 млрд сўмлик маҳсулот ишлаб чиқарган.

Айтиш жоизки, саноат соҳасида кичик бизнес субъектлари ҳам фаол иштирок этмоқда. 2025 йил январь-март ойларида улар томонидан 204,9 млрд сўмлик саноат маҳсулотлари ишлаб чиқарилди, бу эса умумий ишлаб чиқариш ҳажмининг 50,1 фоизини ташкил этди. Қолган 49,9 фоиз ҳажм эса йирик корхоналар ҳиссасига тўғри келган. Бу кўрсаткичлар кичик бизнес субъектларининг саноат тараққиётидаги ўрни ортиб бораётганини тасдиқлайди.

Юқоридаги таҳлиллардан келиб чиқиб айтиш мумкинки, Амударё туманида саноат соҳаси фаол ривожланмоқда, ишлаб чиқариш ҳажми ва иқтисодий кўрсаткичлар ўсишда давом этмоқда. Бу эса ҳудудда тадбиркорларга яратилган шароитлар билан боғлиқдир.

Айниқса, кичик бизнеснинг улуши ва аҳоли жон бошига тўғри келадиган саноат маҳсулотлари ҳажми ортиши тумандаги ижтимоий-иқтисодий ривожланишнинг муҳим кўрсаткичи ҳисобланади.

Шоҳзод Қурбонбоев.