Томорқа — оила даромади ва фаровонлик манбаи

Қишлоқ жойларда томорқа ерлари азалдан оила ризқи, барака ва меҳнат тимсоли бўлиб келган. Бугунги кунда эса томорқадан унумли фойдаланиш орқали нафақат оила эҳтиёжини қондириш, балки барқарор даромад манбаини яратиш мумкинлиги амалда ўз исботини топмоқда. Айниқса, қиш мавсумида иссиқхона ташкил қилиш орқали ердан самарали фойдаланиш оилаларнинг иқтисодий имкониятларини янада кенгайтирмоқда.

Амударё туманининг Бобур номли овулида томорқачилар сафи кун сайин кенгайиб бормоқда. Бу борада “Маҳалла еттилиги”, хусусан ҳоким ёрдамчиси томонидан аҳолига амалий ёрдам кўрсатилиб, кредит олиш, иссиқхона қуриш ва агротехник масалаларда маслаҳатлар бериб борилаётгани соҳа ривожида муҳим омил бўлмоқда.

Кўчатчилик — эрта даромад гарови

Овулдаги ана шундай имкониятлардан фойдаланиб, самарали фаолият юритаётган илғор томорқачилардан бири — Алишер Бабажановдир. У 2025 йилда 33 миллион сўм кредит олиб, 3 сотих майдонда замонавий иссиқхона ташкил қилган эди. Ҳозирда томорқачи асосан сабзавот кўчатлари тайёрлаш билан шуғулланмоқда.

Кўчатчиликнинг афзаллиги шундаки, у нисбатан қисқа муддатда даромад келтиради. Сифатли кўчат ҳар доим талабгир, айниқса баҳор мавсумида деҳқон ва томорқачилар учун зарур маҳсулот ҳисобланади. Кўчат етиштиришда уруғ танлаш, тупроқ аралашмасини тўғри тайёрлаш, ҳарорат ва намликни назорат қилиш муҳим аҳамиятга эга. Қиш фаслида иссиқхонада барқарор ҳароратни сақлаш орқали эртаги бозор учун тайёр маҳсулот олиш мумкин. Бу борада билим ва тажрибаларини мустаҳкамлаб, ўз устида ишлаш орқали ҳосилдорликни ошираётган илғор томорқачи Алишер Бабажанов қўшниларига ҳам ўрнак бўлмоқда.

Гулчилик ва кўчатчилик — бир иссиқхонада

Овулдаги яна бир илғор томорқачи — Соатбой Отажанов  2024 йилда 10 миллион, 2025 йилда яна 10 миллион сўм банк кредити олиб, жами 4 сотих майдонда иссиқхона ташкил қилди. У ҳам асосан сабзавот кўчатлари ва турли гуллар етиштириш билан шуғулланмоқда.

Гул етиштириш нафақат иқтисодий, балки маънавий аҳамиятга ҳам эга. Гулларга талаб йил давомида сақланади — байрамлар, тадбирлар, уй-жойларни безатишда доимий эҳтиёж бор. Шу сабабли ҳам деҳқоннинг дастурхони доимо тўкин-сочин. Иссиқхонада гул етиштириш учун ёруғлик, намлик ва озуқа мувозанатини сақлаш талаб этилади. Бу эса машаққатли бўлсада, юқори даромад келтирувчи йўналиш саналади. Соатбой Отажонов ўз оила аъзоларининг ҳам ушбу иссиқхонада бандлигини таъминлаб, кафтдеккина ерини оилавий бизнес объектига айлантирган.

Томорқада гул етиштириш бошқа деҳқончилик тармоқларидан ўзининг юқори даромадлилиги ва кам жой талаб қилиши билан ажраб туради. Бир неча сотих ерда етиштирилган ноёб гул кўчатлари бир неча тонна картошка ёки пиёздан кўра кўпроқ фойда келтириши мумкин. Қолаверса, гулчилик мавсум танламайдиган соҳа. Бу эса йил бўйи, айниқса, байрамлар арафасида кафолатланган юқори даромад демакдир.

Сабзавотчилик ривожи — дастурхон тўкинлигининг муҳим омили

Овулдаги яна бир илғор томорқачи — Ойбек Давлатов 2024 йилда 100 миллион сўм банк кредити олиб, 6 сотих майдонда иссиқхона барпо этган эди. Ҳозирги кунда иссиқхонада асосан бодринг ва помидор етиштириб, ички бозорни таъминлаб келмоқда.

Қишда иссиқхонада сабзавот етиштириш учун томчилатиб суғориш тизими, иситиш ускуналари, сифатли уруғ ва минерал озуқа воситалари муҳим аҳамиятга эга. Бундай маҳсулотлар қиш мавсумида бозорда талаб юқори бўлган пайтда сотилиб, юқори даромад келтиради. Шу билан бирга, маҳаллий бозорда сабзавот нархининг барқарорлигини таъминлашга ҳам хизмат қилади.

Томорқа — ўзини ўзи банд қилиш имконияти

Қишлоқ жойларда томорқа аҳолининг ўзини ўзи банд қилишида муҳим ўрин тутади. Иссиқхона ташкил қилиш орқали оила аъзолари доимий иш билан таъминланади, меҳнат миграцияси камаяди.

Бобур номли овулидаги илғор томорқачилар тажрибаси шуни кўрсатмоқдаки, ерга меҳр билан ёндашилса, томорқа ҳақиқий даромад манбаига айланади. Иссиқхона ташкил қилиш, кўчатчилик, гулчилик ва сабзавотчилик йўналишларини ривожлантириш орқали кўплаб оилалар барқарор даромад манбаига эга бўлмоқдалар. Маҳалла даражасида кўрсатилаётган тизимли амалий ёрдам эса бу жараённи янада жадаллаштирмоқда.