ЯНГИ ТАҲРИРДАГИ ҚОНУН

маҳалланинг ваколатларини янада кенгайтирди

"Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси қонунига тегишли ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиши ҳақидаги ҳужжатнинг мазмун-моҳияти ва аҳамияти юртдошларимиз томонидан катта қизиқиш билан ўрганилмоқда.

Қонуннинг янги таҳририда маҳаллани аниқ йўналтирилган асосда аҳолини ижтимоий қўллаб-қувватлаш, хусусий тадбиркорлик ва оилавий бизнесни ривожлантириш марказига айлантириш, унинг давлат бошқаруви органлари фаолияти устидан жамоатчилик назоратини олиб бориш тизимидаги вазифаларини янада кенгайтириш билан боғлиқ ғоялари илгари сурилган, шу талаблар асосида қонун янги таҳрирда ишлаб чиқилиб, жорий йилнинг 23 апрелидан кучга кирди. Янги таҳрирдаги мазкур қонун 5 та боб ва 33 та моддадан иборат бўлиб, аввалгисидан ҳажми, мазмуни ва таркиби жиҳатидан ҳам фарқ қилади. Яъни, янги 4 та модда билан тўлдирилди ва кўплаб қоидаларига сезиларли тузатишлар киритилди. Жумладан, маҳалланинг аниқ йўналтирилган асосда аҳолини ижтимоий қўллаб-қувватлаш, ҳудудда тадбиркорлик фаолиятини, шу жумладан, оилавий тадбиркорлик ва ҳунармандчиликни ривожлантиришга кўмаклашиш, давлат бошқаруви органлари фаолияти устидан жамоатчилик назоратини амалга ошириш билан боғлиқ ваколатлари янада кенгайтирилди. Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларининг аҳолини ижтимоий қўллаб-қувватлаш йўналишидаги ролини янада оширади. Хусусан, фуқаролар йиғини аҳолининг ижтимоий ҳимояга муҳтож қатламини қўллаб-қувватлаш чорасини кўради, Бандликка кўмаклашиш ҳамда аҳолини ижтимоий муҳофаза қилиш марказлари билан биргаликда ижтимоий ёрдамга муҳтож кам таъминланган оилалар, ёлғиз қариялар, пенсионер ва ногиронларни аниқлаш, давлат ва хўжалик бошқаруви органлари, банклар, ННТ ва бошқа ташкилотлар ёрдамида кам таъминланган оилаларга ёрдамлар кўрсатади.

"Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари тўғрисида”ги Қонунга киритилган муҳим ўзгаришлардан бири - фуқаролар йиғинлари ҳудудида тадбиркорлик фаолиятини, шу жумладан, оилавий тадбиркорлик ва ҳунармандчиликни ривожлантиришга кўмаклашиш мақсадида маслаҳат марказларини ташкил этиш ваколати берилганлигидир. Қонунга тадбиркорларга кредит олишда кўмаклашиш мақсадида фуқаролар йиғинлари ҳудудида жойлашган тадбиркорлик фаолияти субъектларига кредитлар олишда белгиланган тартибда кафил бўлиш мумкинлиги тўғрисидаги норма ҳам киритилди. Хозирги вақтда фуқаролар йиғинларида ташкил этилган жамоатчилик назорати ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича комиссиялар ҳудудларни комплекс ривожлантириш, қонун хужжатлари ҳамда фуқаролар йиғинлари қарорлари ижросини назорат қилиш, ҳар чоракда туман ҳокимликлари раҳбарларининг ҳисоботларини эшитишга тайёргарлик кўриш, ҳудудларни ободонлаштириш, тўй-ҳашам ва бошқа маросимларни ўтказиш асносида жамоатчилик назоратини изчил амалга оширмоқда. Янги таҳрирдаги қонун билан маҳалланинг бу борадаги ваколатлари янада кенгайтирилди. Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларига ҳудуддаги тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларига риоя этилиши ҳамда коммунал хизмат кўрсатиш корхоналари фаолияти устидан жамоатчилик назоратини амалга ошириш ваколатлари берилди. Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари томонидан жамоатчилик назоратини амалга ошириш шакллари ва унинг кафолатлари ҳам белгиланди.

Шу билан бирга, жамоатчилик назорати оммавий ахборот воситалари, ННТ ва бошқа ташкилотлар ёрдамида амалга оширилиши мумкинлиги, бу борада давлат органлари фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларига кўмаклашиши ва қонун хужжатларига мувофиқ уларнинг мурожаатлари юзасидан вақтида чора-тадбирлар кўриши шартлиги тўғрисидаги нормалар ҳам киритилди.

Қонундаги муҳим янгиликлардан яна бири - давлат органлари ва уларнинг мансабдор шахсларининг фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари фаолиятига аралашувига йўл қўйилмаслиги тўғрисидаги норма киритилишидир. Бу норма уларнинг мулк ҳуқуқи кафолатларини таъминлашда қўл келади.

Янги таҳрирдаги қонунда фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларига имтиёзлар ва преференциялардан фойдаланиш имконияти яратилди.

Умуман, ушбу қонун мамлакатимизда демократик ислоҳотларни янада чуқурлаштириш ва фуқаролик жамиятини ривожлантиришда фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари ролини янада ошириш, уларнинг жамоатчилик назорати соҳасидаги вазифаларини, аҳолини ижтимоий қўллаб-қувватлаш ва ҳусусий тадбиркорликни ривожлантириш борасидаги ваколатлари доирасини янада кенгайтиришда мустаҳкам ҳуқуқий асос бўлиб хизмат қилади.

Р.РЎЗМЕТОВ, халқ депутатлари туман Кенгаши депутати,

"Маҳалла" хайрия жамоат фонди туман бўлинмаси раиси.